Kaybolan Değerlerimiz Nelerdir? Sosyal Bilgiler Öğretmen Adaylarının Görüşleri

Eğitimin temel işlevlerinden birisi de, toplumsal kültürü gelecek nesillere aktarmaktır. Sosyal bilgiler dersi de, disiplinler arası yapısıyla toplumsal kültür aktarımında önemli bir görev üstlenmiştir. Değerler, geçmişten gelen ve gelecek nesillere aktarılacak olan toplumsal iyi vasıflardır. Zamanla bazı değerler değişmekte ya da yok olmaktadır. Bu çalışmada, sosyal bilgiler öğretmen adaylarının görüşlerine göre kaybolan değerlerimiz tespit edilmeye çalışılmıştır. Çalışma, nitel araştırma desenlerinden olan betimleyici fenomenoloji deseni kapsamında gerçekleştirilmiştir. Katılımcıların belirlenmesinde, ölçüt örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Çalışma, Fırat Üniversitesi Eğitim Fakültesi Sosyal Bilgiler Eğitimi bölümünde lisans öğrenimine devam eden 36 kadın ve 14 erkek olmak üzere 50 öğretmen adaylarıyla gerçekleştirilmiştir. Verilerin toplanmasında, yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmış ve verilerin çözümlenmesinde içerik analizi tekniği kullanılmıştır. Çalışmada ulaşılan sonuçlar şu şekildedir; öğretmen adaylarının görüşlerine göre kaybettiğimiz değerler sırasıyla; saygı, hoşgörü, sevgi, adalet, misafirperverlik, yardımseverlik, dürüstlük, sorumluluk ve ahlaki değerler olarak açıklanmıştır. Öğretmen adaylarının görüşlerine göre, değerleri kaybetmemizin nedenleri; gelişen teknoloji ve sosyal ortamdan uzaklaşma, toplumsal kültürden uzaklaşma, küresel köyleşme ve değişen toplum yapısı vb. olarak sıralanmıştır. Öğretmen adaylarının görüşlerine göre, değerlerin yok olmasına karşı alınacak önlemler ise; okulda öğretilmeli, aile ortamında öğretilmeli, farklı sosyal aktiviteler gerçekleştirilmeli, devletin ve toplumun yapması gerekenler, medya doğru ve etkili kullanılmalı, geçmişle kültürel bağların koparılmaması şeklinde sıralanmıştır.

One of the main functions of education is the transfer of social culture to future generations. Social studies course plays a key role in the transfer of social culture due to its interdisciplinary nature. Values are good social qualities based on historical developments that should be passed on to future generations. Certain values change or disappear over time. The present study aimed to identify the lost values in Turkish society based on the views of pre-service social studies teachers. The study was conducted with the descriptive phenomenology design, a qualitative research method. Criterion sampling was employed to assign the participants. The study was conducted with 50 pre-service teachers (36 female and 14 male) attending Fırat University, Faculty of Education, Department of Social Studies Instruction. A semi-structured interview form was developed to collect the study data and content analysis was employed in data analysis. It was determined that the lost values included respect, tolerance, love, justice, hospitality, benevolence, honesty, responsibility, and moral values according to the pre-service teachers. The pre-service teachers argued that we lost these values due to technological advances and alienation from the social environment and social culture, global sprawl, and social changes. They recommended that these values should be instructed at school and in the family, different social activities should be conducted, the state and society should also contribute, and the media should be employed effectively, and cultural ties with the past should be reestablished.