Research Article
BibTex RIS Cite

Türkçe Öğretmeni Adaylarının Çocuk Edebiyatına İlişkin Metaforik Algıları

Year 2026, Issue: 67 , - , 31.03.2026
https://doi.org/10.53444/deubefd.1731898
https://izlik.org/JA66ET74ZW

Abstract

Bu araştırmanın amacı, Türkçe öğretmeni adaylarının çocuk edebiyatına dair algılarını, oluşturdukları metaforlar yoluyla ortaya çıkarmaktır. 2023-2024 eğitim-öğretim yılı bahar döneminde Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalında gerçekleştirilen çalışmaya 71 Türkçe öğretmeni adayı katılmıştır. Katılımcıların 45’i kız, 26’sı erkektir. Bütün katılımcılar, çocuk edebiyatı dersini almış olan ikinci sınıf öğrencileridir. Çalışma grubunun oluşturulmasında kolay ulaşılabilir durum örneklemesi kullanılmıştır. Nitel araştırma desenlerinden olgubilim deseninin (fenomenoloji) kullanıldığı çalışmada veriler, araştırmacının hazırladığı metafor formu ile toplanmıştır. Dağıtılan formla Türkçe öğretmeni adaylarından “Çocuk edebiyatı ...........gibidir/benzer çünkü..........” ifadesini tamamlamaları istenmiş, elde edilen veriler içerik analizi ile çözümlenmiştir. Araştırma sonucunda, Türkçe öğretmeni adaylarının çocuk edebiyatına dair 61’i farklı olmak üzere toplam 70 geçerli metafor ürettiği ortaya çıkmıştır. Metaforların incelenmesi sonucunda, Türkçe öğretmeni adaylarının yaptıkları gerekçelendirmelerden hareketle 6 kavramsal kategorinin oluştuğu tespit edilmiştir. Bu kategoriler “Çeşitliliği ve İlgi Çekiciliği Açısından Çocuk Edebiyatı”, “Çocuğu Geleceğe Hazırlaması Açısından Çocuk Edebiyatı”, “Çocuğu ve Çocukluğu Temel Alması Açısından Çocuk Edebiyatı”, “Yazım Zorluğu Açısından Çocuk Edebiyatı”, “Çocuğun Eğitimine Destek Vermesi Açısından Çocuk Edebiyatı” ve “Değerli Olması Açısından Çocuk Edebiyatı” şeklinde sıralanmıştır.

References

  • Alan, Y. (2020). Türkçe öğretmeni adaylarının çocuk edebiyatına yönelik görüşleri. Uluslararası Eğitim Araştırmacıları Dergisi, 3(2), 135-147.
  • Artuğ, M., & Yangil, M. K. (2023). Türkçe öğretmenlerinin saygı kök değerine karşı metaforik algıları. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi (34), 48-68. https://doi.org/10.29000/rumelide.1316126
  • Aslan, C. (2019). Çocuk edebiyatı ve duyarlılık eğitimi (3. Baskı). Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
  • Ateş, S. (2021). Temel dil becerilerinin geliştirilmesinde çocuk edebiyatı. A. Şahin (Ed.) Çocuk edebiyatı içinde. (s. 27-62). Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
  • Bulut, K. (2019). Dil öğretiminde çocuk edebiyatı eğitiminin önemi. E. Akın (Ed.) Çocuklar için edebiyat eğitimi içinde. (s. 97-112). Ankara: Anı Yayıncılık.
  • Çavuşoğlu, A. (2006). Ana dili çocuk edebiyatı. Kayseri: Ufuk Kitapçılık.
  • Çer, E. (2016a). Çocuk edebiyatı. Ankara: Eğiten Kitap.
  • Çer, E. (2016b). Türkçe öğretiminde çocuğa görelik ilkesine uygun edebiyat yapıtlarının önemi. İlköğretim Online, 15(4). https://doi.org/10.17051/io.2016.22814
  • Dilidüzgün, S. (2004). Çağdaş çocuk yazını (2. Baskı). İstanbul: Morpa Kültür Yayınları.
  • Dursunoğlu, H. (2010). Çocuk edebiyatı nedir? Ö. Yılar & L. Turan (Ed.) Eğitim fakülteleri için çocuk edebiyatı (2. Baskı) içinde (s. 31-32). Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
  • Erdağı Toksun, S. (2019). Türkçe öğretmeni adaylarının okuma kavramına ilişkin metaforik algıları. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 21(2), 144-157. https://doi.org/10.17556/erziefd.458006
  • Eroğlu, A. (2020). Türkçe öğretmeni adaylarının dijital hikâyeye yönelik metaforik algıları. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, (18), 49-60. DOI: 10.29000/rumelide.705506.
  • Fırat, H. (2020). Çocuk edebiyatında çocuk gerçekliği. Ankara: Ekin Yayınevi.
  • Ghiso, M. P., & Animashaun, O. (2021). Creating multilingual classroom worlds through children’s literature. The Reading Teacher, 75(3), 373-377. https://doi.org/10.1002/trtr.2071
  • Gregory, M. R., & Laverty, M. J. (2022). Frog and Toad at the Academy: Gareth B. Matthews on how children’s literature goes philosophical. Policy Futures in Education, 20(3), 297-315. https://doi.org/10.1177/14782103211062463
  • Gönen, M., & Veziroğlu, M. (2017). Çocuk edebiyatının genel hedefleri. M. Gönen (Ed.) Çocuk edebiyatı (4. Baskı) içinde (s. 1-13). Ankara: Eğiten Kitap.
  • Güneş, C., & Tezcan, R. (2021). Metafor nedir, ne değildir? B. Kılcan (Ed.) Metafor ve eğitimde metaforik çalışmalar için bir uygulama rehberi (4. Baskı) içinde. (s. 1-15). Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
  • Gürel, Z., Temizyürek, F., & Şahbaz, N. K. (2007). Çocuk Edebiyatı. Ankara: Öncü Kitap.
  • Hollins, K.G., & Schlessinger, S.L. (2024). Beyond representation: using nonfiction children's literature to address ableism. The Reading Teacher, 77(5), 685-691. https://doi.org/10.1002/trtr.2289
  • İnce Samur, A. Ö. (2016). Okuma kültürü nasıl kazandırılır? Ankara: Anı Yayıncılık.
  • İşcan, A., & Baskın, S. (2021). Çocuk edebiyatı ve okuma alışkanlığı/kültürü. M. Tunagür & M. N. Kardaş (Ed.) Çocuk edebiyatı içinde (s. 99-116). Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
  • İyison, A., & Fırat, H. (2023). Öğretmen adaylarının çocuk edebiyatı ve çocuk edebiyatı dersine ilişkin görüşleri, çocuk edebiyatına yönelik tutumları ve tutumlarına etki eden faktörler. Asya Studies, 7(25), 13-36. https://doi.org/10.31455/asya.1330510
  • Karamehmet, B. (2012). Kuramsal iletişimde metafor. İstanbul: Beta Yayınları.
  • Kemiksiz, Ö. (2019). Türkçe öğretmeni adaylarının “hızlı okuma” becerisine yönelik metafor algıları. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 7(1) 71-84. https://doi.org/10.18506/anemon.410178
  • Kıbrıs, İ. (2002). Çocuk edebiyatı. (2. Baskı). Ankara: Eylül Kitap ve Yayınevi.
  • Kurudayıoğlu, M., & Kiraz, B. (2022). Türkçe öğretmeni adaylarının hazırlıksız konuşmaya yönelik metaforik algıları ve görüşleri. Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 24(1), 111-130. https://doi.org/10.26468/trakyasobed.932187
  • Kuvaç, M., & Nerimanoğlu, K. V. (2020). Türkçe öğretmen adaylarının yabancı dil olarak Türkçeye yönelik metaforik algıları. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 21(2), 655-667. DOI: 10.17679/inuefd.597162
  • Miles, M. B. A., & Huberman, M. (1994). Qualitive data analysis (2. Edition). London: Sage Publications.
  • Nas, R. (2004). Örneklerle çocuk edebiyatı (2. Baskı). Bursa: Ezgi Kitabevi Yayınları.
  • Oğuzkan, A. F. (2010). Çocuk edebiyatı (9. Baskı). Ankara: Anı Yayıncılık.
  • Özdemir, M., & Doğruöz, E. (2020). Bilimsel araştırma desenleri. N. Cemaloğlu (Ed.) Bilimsel araştırma teknikleri ve etik (2. baskı) içinde (s.65-102). Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
  • Rogers, R., Calle-Díaz, L., & Vasser-Elong, J. (2023). Family literacies as peacemaking: Representations in Children’s literature. Journal of Early Childhood Literacy, 25(3), 723-748. https://doi.org/10.1177/14687984231191058
  • Saban, A. (2008). Okula ilişkin metaforlar. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 55(55), 459-496.
  • Saban, A. (2009). Öğretmen adaylarının öğrenci kavramına ilişkin sahip oldukları zihinsel imgeler. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 7(2), 281-326.
  • Sarıçam, İ., & Yangil, M. K. (2021). türkçe öğretmeni adaylarının adalet kök değerine karşı metaforik algıları. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 10(Özel Sayı), 71-85. https://doi.org/10.33206/mjss.957577
  • Sarıkaya, B. (2018). Türkçe öğretmeni adaylarının öğretmen kavramına ilişkin metaforik algıları. Türkiye Eğitim Dergisi, 3(2), 1-16.
  • Saydam, E. N., & Ferah Özcan, A. (2024). Sınıf öğretmeni adaylarının çocuk edebiyatına yönelik metaforlarının değerlendirilmesi. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 26(1), 16-30. https://doi.org/10.32709/akusosbil.1104062
  • Seven, S. (2011). Çocuk kitapları. Ş. Demirel (Ed.) Edebi metinlerle çocuk edebiyatı (2. Baskı) içinde (s.99-108). Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
  • Sever, S. (2003). Çocuk ve edebiyat. Ankara: Kök Yayıncılık.
  • Sever, S. (2011). Türkçe öğretimi ve tam öğrenme (5. baskı). Ankara: Anı.
  • Sığrı, Ü. (2021). Nitel araştırma yöntemleri (2. Baskı). İstanbul: Beta Yayınları.
  • Sınar Çılgın, A. (2007). Çocuk edebiyatı. İstanbul: Morpa.
  • Silverman, D. (2018). Nitel verileri yorumlama. (E. Dinç, Çev. Ed.) Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
  • Sökmen, Y., Yıldırım, G., & Kılıç, D. (2020). Sınıf öğretmeni adaylarının ve sınıf öğretmenlerinin öğretmen kavramına yönelik metaforlarının incelenmesi. Adnan Menderes Üniversitesi Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 11(1), 1-13.
  • Şimşek, T. (2014). Çocuk edebiyatı tarihine ön söz. Türk Dili (Çocuk ve İlk Gençlik Edebiyatı Özel Sayısı), (CVII)756, 15-58.
  • Şimşek, T., Yalçın, F., & Yakar, Y. M. (2011). Çocuk ve edebiyat. T. Şimşek (Ed.) Kuramdan uygulamaya çocuk edebiyatı el kitabı içinde (s.11-41). Ankara: Grafiker Yayınları.
  • Şirin, M. R. (2000). Çocuk edebiyatı. M. R. Şirin (Ed.) 99 Soruda Çocuk Edebiyatı içinde (s. 1-35). İstanbul: Çocuk Vakfı Yayınları.
  • Şirin, M. R. (2007). Çocuk Edebiyatına Eleştirel Bir Bakış. Ankara: Kök Yayıncılık.
  • Şirin, M. R. (2019a). Çocuk, çocukluk ve çocuk edebiyatı (2. baskı). İstanbul: Uçan At Yayınları.
  • Şirin, M. R. (2019b). Çocuk edebiyatına eleştirel bir bakış (2. baskı). İstanbul: Uçan At Yayınları.
  • Tavşancıl, E., & Aslan, A. E. (2001). Sözel, yazılı ve diğer materyaller için içerik analizi ve uygulama örnekleri. İstanbul: Epsilon.
  • Throop Robinson, E. (2023), Count me in: exploring equity, diversity, and inclusion through mathematics and children's literature. The Reading Teacher, 77(2), 189-198. https://doi.org/10.1002/trtr.2233
  • Türkben, T., & Maraşlı, C. (2024). Türkçe öğretmeni adaylarının eleştirel okumaya yönelik metaforik algıları. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 15(2), 787-818. DOI. 10.51460/baebd.1455460
  • Ulusoy, M., & Altun, D. (2018). Okul öncesi öğretmen adaylarının çocuk edebiyatı ve resimli çocuk kitapları ile ilgili metaforları. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 17(67), 1206-1221. https://doi.org/10.17755/esosder.391811
  • Uyan Dur, B. İ. (2016). Metaphor and exlibris. International Journal of Ex-libris, 3(5), 122-128.
  • Ünlüer,E. (2020). Kitapların çocuk gelişimindeki yeri ve çocuklar için kitap seçimi. H. Çakmak Güleç (Ed.) Erken çocukluk dönemi edebiyatı içinde (s. 15-41). Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
  • Weih, T. G. (2014). Revealing relationships: first graders share personal literature: first graders share personal literature. Sage Open, 4(2), 1-13. https://doi.org/10.1177/2158244014529438
  • Wellington, D., & Jones, J. (2024). Exploring diasporic perspectives with children’s literature: a guide for diversifying classroom libraries with black, caribbean, and indigenous children’s literature. Multicultural Perspectives, 26(4), 251–259. https://doi.org/10.1080/15210960.2024.2437700
  • Yalçın, A., & Aytaş, G. (2017). Çocuk edebiyatı (9. baskı). Ankara: Akçağ Yayınları.
  • Yıldırım Bilgen, D. (2022). Türkçe öğretmeni adaylarının dilbilimi dersine yönelik algılarının metafor analizi yoluyla incelenmesi. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 11(4), 1697-1716.
  • Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2021). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (12. Baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
  • Yıldırım, H. Ç. (2021). Türkçe öğretmeni adaylarının Türkçe öğretimine yönelik metaforik algıları. 21. Yüzyılda Eğitim ve Toplum, 10(30), 625-643.
  • Zhao, M., Ang, L. H., Md Rashid, S., & Toh, F. H. C. (2022). Translating narrative space in children’s fiction bronze and sunflower from Chinese to English. Sage Open, 12(1), 1-10. https://doi.org/10.1177/21582440211068498

Prospective Turkish Language Teachers’ Metaphorical Perceptions of Children's Literature

Year 2026, Issue: 67 , - , 31.03.2026
https://doi.org/10.53444/deubefd.1731898
https://izlik.org/JA66ET74ZW

Abstract

The aim of this study is to reveal prospective Turkish language teachers’ perceptions of children's literature through the metaphors they generate. The study was conducted during the spring semester of the 2023–2024 academic year in the Department of Turkish Language Education at Gazi University, Faculty of Education. The study group consisted of 71 prospective Turkish language teachers enrolled in the Department of Turkish Language Education at Gazi University, Faculty of Education, during the spring semester of the 2023–2024 academic year. All participants were second-year students who had taken the children’s literature course. Among the participants, 45 were female and 26 were male. Convenience sampling was used in the selection of the study group. Utilizing the phenomenological design, one of the qualitative research methods, the data were collected through a metaphor form developed by the researcher. Participants were asked to complete the sentence: “Children’s literature is like .......... because ..........” The data obtained were analyzed using content analysis. As a result of the study, it was found that the participants produced 70 valid metaphors, 61 of which were unique. Based on the justifications provided by the prospective teachers, six conceptual categories were identified from the metaphors they created. These categories are listed as follows: “Children’s Literature in Terms of Diversity and Attractiveness”, “Children’s Literature in Terms of Preparing the Child for the Future”, “Children’s Literature in Terms of Focusing on the Child and Childhood”, “Children’s Literature in Terms of Supporting the Child’s Education”, “Children’s Literature in Terms of Writing Difficulty” and “Children’s Literature in Terms of Its Value.”

References

  • Alan, Y. (2020). Türkçe öğretmeni adaylarının çocuk edebiyatına yönelik görüşleri. Uluslararası Eğitim Araştırmacıları Dergisi, 3(2), 135-147.
  • Artuğ, M., & Yangil, M. K. (2023). Türkçe öğretmenlerinin saygı kök değerine karşı metaforik algıları. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi (34), 48-68. https://doi.org/10.29000/rumelide.1316126
  • Aslan, C. (2019). Çocuk edebiyatı ve duyarlılık eğitimi (3. Baskı). Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
  • Ateş, S. (2021). Temel dil becerilerinin geliştirilmesinde çocuk edebiyatı. A. Şahin (Ed.) Çocuk edebiyatı içinde. (s. 27-62). Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
  • Bulut, K. (2019). Dil öğretiminde çocuk edebiyatı eğitiminin önemi. E. Akın (Ed.) Çocuklar için edebiyat eğitimi içinde. (s. 97-112). Ankara: Anı Yayıncılık.
  • Çavuşoğlu, A. (2006). Ana dili çocuk edebiyatı. Kayseri: Ufuk Kitapçılık.
  • Çer, E. (2016a). Çocuk edebiyatı. Ankara: Eğiten Kitap.
  • Çer, E. (2016b). Türkçe öğretiminde çocuğa görelik ilkesine uygun edebiyat yapıtlarının önemi. İlköğretim Online, 15(4). https://doi.org/10.17051/io.2016.22814
  • Dilidüzgün, S. (2004). Çağdaş çocuk yazını (2. Baskı). İstanbul: Morpa Kültür Yayınları.
  • Dursunoğlu, H. (2010). Çocuk edebiyatı nedir? Ö. Yılar & L. Turan (Ed.) Eğitim fakülteleri için çocuk edebiyatı (2. Baskı) içinde (s. 31-32). Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
  • Erdağı Toksun, S. (2019). Türkçe öğretmeni adaylarının okuma kavramına ilişkin metaforik algıları. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 21(2), 144-157. https://doi.org/10.17556/erziefd.458006
  • Eroğlu, A. (2020). Türkçe öğretmeni adaylarının dijital hikâyeye yönelik metaforik algıları. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, (18), 49-60. DOI: 10.29000/rumelide.705506.
  • Fırat, H. (2020). Çocuk edebiyatında çocuk gerçekliği. Ankara: Ekin Yayınevi.
  • Ghiso, M. P., & Animashaun, O. (2021). Creating multilingual classroom worlds through children’s literature. The Reading Teacher, 75(3), 373-377. https://doi.org/10.1002/trtr.2071
  • Gregory, M. R., & Laverty, M. J. (2022). Frog and Toad at the Academy: Gareth B. Matthews on how children’s literature goes philosophical. Policy Futures in Education, 20(3), 297-315. https://doi.org/10.1177/14782103211062463
  • Gönen, M., & Veziroğlu, M. (2017). Çocuk edebiyatının genel hedefleri. M. Gönen (Ed.) Çocuk edebiyatı (4. Baskı) içinde (s. 1-13). Ankara: Eğiten Kitap.
  • Güneş, C., & Tezcan, R. (2021). Metafor nedir, ne değildir? B. Kılcan (Ed.) Metafor ve eğitimde metaforik çalışmalar için bir uygulama rehberi (4. Baskı) içinde. (s. 1-15). Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
  • Gürel, Z., Temizyürek, F., & Şahbaz, N. K. (2007). Çocuk Edebiyatı. Ankara: Öncü Kitap.
  • Hollins, K.G., & Schlessinger, S.L. (2024). Beyond representation: using nonfiction children's literature to address ableism. The Reading Teacher, 77(5), 685-691. https://doi.org/10.1002/trtr.2289
  • İnce Samur, A. Ö. (2016). Okuma kültürü nasıl kazandırılır? Ankara: Anı Yayıncılık.
  • İşcan, A., & Baskın, S. (2021). Çocuk edebiyatı ve okuma alışkanlığı/kültürü. M. Tunagür & M. N. Kardaş (Ed.) Çocuk edebiyatı içinde (s. 99-116). Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
  • İyison, A., & Fırat, H. (2023). Öğretmen adaylarının çocuk edebiyatı ve çocuk edebiyatı dersine ilişkin görüşleri, çocuk edebiyatına yönelik tutumları ve tutumlarına etki eden faktörler. Asya Studies, 7(25), 13-36. https://doi.org/10.31455/asya.1330510
  • Karamehmet, B. (2012). Kuramsal iletişimde metafor. İstanbul: Beta Yayınları.
  • Kemiksiz, Ö. (2019). Türkçe öğretmeni adaylarının “hızlı okuma” becerisine yönelik metafor algıları. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 7(1) 71-84. https://doi.org/10.18506/anemon.410178
  • Kıbrıs, İ. (2002). Çocuk edebiyatı. (2. Baskı). Ankara: Eylül Kitap ve Yayınevi.
  • Kurudayıoğlu, M., & Kiraz, B. (2022). Türkçe öğretmeni adaylarının hazırlıksız konuşmaya yönelik metaforik algıları ve görüşleri. Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 24(1), 111-130. https://doi.org/10.26468/trakyasobed.932187
  • Kuvaç, M., & Nerimanoğlu, K. V. (2020). Türkçe öğretmen adaylarının yabancı dil olarak Türkçeye yönelik metaforik algıları. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 21(2), 655-667. DOI: 10.17679/inuefd.597162
  • Miles, M. B. A., & Huberman, M. (1994). Qualitive data analysis (2. Edition). London: Sage Publications.
  • Nas, R. (2004). Örneklerle çocuk edebiyatı (2. Baskı). Bursa: Ezgi Kitabevi Yayınları.
  • Oğuzkan, A. F. (2010). Çocuk edebiyatı (9. Baskı). Ankara: Anı Yayıncılık.
  • Özdemir, M., & Doğruöz, E. (2020). Bilimsel araştırma desenleri. N. Cemaloğlu (Ed.) Bilimsel araştırma teknikleri ve etik (2. baskı) içinde (s.65-102). Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
  • Rogers, R., Calle-Díaz, L., & Vasser-Elong, J. (2023). Family literacies as peacemaking: Representations in Children’s literature. Journal of Early Childhood Literacy, 25(3), 723-748. https://doi.org/10.1177/14687984231191058
  • Saban, A. (2008). Okula ilişkin metaforlar. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 55(55), 459-496.
  • Saban, A. (2009). Öğretmen adaylarının öğrenci kavramına ilişkin sahip oldukları zihinsel imgeler. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 7(2), 281-326.
  • Sarıçam, İ., & Yangil, M. K. (2021). türkçe öğretmeni adaylarının adalet kök değerine karşı metaforik algıları. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 10(Özel Sayı), 71-85. https://doi.org/10.33206/mjss.957577
  • Sarıkaya, B. (2018). Türkçe öğretmeni adaylarının öğretmen kavramına ilişkin metaforik algıları. Türkiye Eğitim Dergisi, 3(2), 1-16.
  • Saydam, E. N., & Ferah Özcan, A. (2024). Sınıf öğretmeni adaylarının çocuk edebiyatına yönelik metaforlarının değerlendirilmesi. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 26(1), 16-30. https://doi.org/10.32709/akusosbil.1104062
  • Seven, S. (2011). Çocuk kitapları. Ş. Demirel (Ed.) Edebi metinlerle çocuk edebiyatı (2. Baskı) içinde (s.99-108). Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
  • Sever, S. (2003). Çocuk ve edebiyat. Ankara: Kök Yayıncılık.
  • Sever, S. (2011). Türkçe öğretimi ve tam öğrenme (5. baskı). Ankara: Anı.
  • Sığrı, Ü. (2021). Nitel araştırma yöntemleri (2. Baskı). İstanbul: Beta Yayınları.
  • Sınar Çılgın, A. (2007). Çocuk edebiyatı. İstanbul: Morpa.
  • Silverman, D. (2018). Nitel verileri yorumlama. (E. Dinç, Çev. Ed.) Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
  • Sökmen, Y., Yıldırım, G., & Kılıç, D. (2020). Sınıf öğretmeni adaylarının ve sınıf öğretmenlerinin öğretmen kavramına yönelik metaforlarının incelenmesi. Adnan Menderes Üniversitesi Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 11(1), 1-13.
  • Şimşek, T. (2014). Çocuk edebiyatı tarihine ön söz. Türk Dili (Çocuk ve İlk Gençlik Edebiyatı Özel Sayısı), (CVII)756, 15-58.
  • Şimşek, T., Yalçın, F., & Yakar, Y. M. (2011). Çocuk ve edebiyat. T. Şimşek (Ed.) Kuramdan uygulamaya çocuk edebiyatı el kitabı içinde (s.11-41). Ankara: Grafiker Yayınları.
  • Şirin, M. R. (2000). Çocuk edebiyatı. M. R. Şirin (Ed.) 99 Soruda Çocuk Edebiyatı içinde (s. 1-35). İstanbul: Çocuk Vakfı Yayınları.
  • Şirin, M. R. (2007). Çocuk Edebiyatına Eleştirel Bir Bakış. Ankara: Kök Yayıncılık.
  • Şirin, M. R. (2019a). Çocuk, çocukluk ve çocuk edebiyatı (2. baskı). İstanbul: Uçan At Yayınları.
  • Şirin, M. R. (2019b). Çocuk edebiyatına eleştirel bir bakış (2. baskı). İstanbul: Uçan At Yayınları.
  • Tavşancıl, E., & Aslan, A. E. (2001). Sözel, yazılı ve diğer materyaller için içerik analizi ve uygulama örnekleri. İstanbul: Epsilon.
  • Throop Robinson, E. (2023), Count me in: exploring equity, diversity, and inclusion through mathematics and children's literature. The Reading Teacher, 77(2), 189-198. https://doi.org/10.1002/trtr.2233
  • Türkben, T., & Maraşlı, C. (2024). Türkçe öğretmeni adaylarının eleştirel okumaya yönelik metaforik algıları. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 15(2), 787-818. DOI. 10.51460/baebd.1455460
  • Ulusoy, M., & Altun, D. (2018). Okul öncesi öğretmen adaylarının çocuk edebiyatı ve resimli çocuk kitapları ile ilgili metaforları. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 17(67), 1206-1221. https://doi.org/10.17755/esosder.391811
  • Uyan Dur, B. İ. (2016). Metaphor and exlibris. International Journal of Ex-libris, 3(5), 122-128.
  • Ünlüer,E. (2020). Kitapların çocuk gelişimindeki yeri ve çocuklar için kitap seçimi. H. Çakmak Güleç (Ed.) Erken çocukluk dönemi edebiyatı içinde (s. 15-41). Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
  • Weih, T. G. (2014). Revealing relationships: first graders share personal literature: first graders share personal literature. Sage Open, 4(2), 1-13. https://doi.org/10.1177/2158244014529438
  • Wellington, D., & Jones, J. (2024). Exploring diasporic perspectives with children’s literature: a guide for diversifying classroom libraries with black, caribbean, and indigenous children’s literature. Multicultural Perspectives, 26(4), 251–259. https://doi.org/10.1080/15210960.2024.2437700
  • Yalçın, A., & Aytaş, G. (2017). Çocuk edebiyatı (9. baskı). Ankara: Akçağ Yayınları.
  • Yıldırım Bilgen, D. (2022). Türkçe öğretmeni adaylarının dilbilimi dersine yönelik algılarının metafor analizi yoluyla incelenmesi. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 11(4), 1697-1716.
  • Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2021). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (12. Baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
  • Yıldırım, H. Ç. (2021). Türkçe öğretmeni adaylarının Türkçe öğretimine yönelik metaforik algıları. 21. Yüzyılda Eğitim ve Toplum, 10(30), 625-643.
  • Zhao, M., Ang, L. H., Md Rashid, S., & Toh, F. H. C. (2022). Translating narrative space in children’s fiction bronze and sunflower from Chinese to English. Sage Open, 12(1), 1-10. https://doi.org/10.1177/21582440211068498
There are 63 citations in total.

Details

Primary Language Turkish
Subjects Turkish Education
Journal Section Research Article
Authors

Ömer Çelik 0000-0002-2688-4065

Submission Date July 1, 2025
Acceptance Date February 6, 2026
Publication Date March 31, 2026
DOI https://doi.org/10.53444/deubefd.1731898
IZ https://izlik.org/JA66ET74ZW
Published in Issue Year 2026 Issue: 67

Cite

APA Çelik, Ö. (2026). Türkçe Öğretmeni Adaylarının Çocuk Edebiyatına İlişkin Metaforik Algıları. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 67. https://doi.org/10.53444/deubefd.1731898

Aim & Scope

Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, Eğitim Bilimleri ve Öğretmen Yetiştirme temel alanı kapsamında gerçekleştirilen nitelikli bilimsel çalışmaları yayımlayarak politika yapıcılar dahil her türlü yararlanıcılara en hızlı bir şekilde sunmayı, bu çalışmaların yaygın bir şekilde ulusal ve uluslararası görünürlüğünü sağlamayı, etkili ve yenilikçi öğrenme içerikleriyle öğretmenleri mesleki gelişimlerini desteklemeyi ve bilgi- beceri sentezinde araştırma sonuçlarını en hızlı şekilde öğrenme ortamlarına ulaştırarak, öğrencilerin öğrenme içeriklerini zenginleştirmeyi ve öğrenme kapasitelerini güçlendirmeyi amaçlamaktadır.  

Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi’nde, Eğitim Bilimleri ve Öğretmen Yetiştirme temel alanı kapsamında yapılan her türlü nitel, nicel ve karma desen araştırma, sistematik derleme, meta analiz, meta-sentez çalışmalarına yer verilmektedir. Çalışmalar alana nitelikli katkı sağlama potansiyeli taşımalı ve daha önce hiçbir bir yerde yayımlanmamış olmalıdır.


Dergimizin 1992-2005 yılları arasında yayınlanan sayılarına aşağıdaki linkten ulaşabilirsiniz: 

https://acikerisim.deu.edu.tr/xmlui/handle/20.500.12397/17





ÖRNEK ŞABLON 

TELİF HAKKI DEVİR FORMU

YAPAY ZEKA KULLANIMI BEYAN FORMU

Dergimizde yayımlanmak üzere gönderilen makaleler yukarıda verilen örnek şablona uygun olarak hazırlanmalı ve gönderilmelidir. Makalenizi sisteme yüklerken kör hakemlik uygulamasından dolayı isimleri silmeniz gerekmektedir. Dosya ismi makale adından oluşmalıdır. 2020 yılı itibariyle yapılan makale başvurularında yazarların etik kurul izinlerini sisteme başvuru esnasında makaleleriyle birlikte yüklemeleri gerekmektedir. 

Gönderilen makale daha önce bir yerde yayımlanmamış ya da yayımlanmak üzere gönderilmemiş olmalıdır. Gönderilen makalelerin Buca Eğitim Fakültesi Dergisi yazım kurallarına uyması gereklidir. Ayrıca yukarıda verilen linkten indirebileceğiniz “telif hakkı devir formunu” doldurarak makale ile birlikte eklenti olarak sisteme yüklemeniz gerekmektedir.

Araştırma problemi, amaçları ve seçilen araştırma yöntemi ile problem arasında ilişki açık bir şekilde ortaya konmalıdır. Kullanılan araştırma yönteminin gerekçesi açıklanmalıdır. Veri toplama araçlarının ve analizinin geçerliği ve güvenirliği belirtilmelidir. Bulgular bütünlük içinde sunulmalıdır. Sonuçların yorumları mevcut literatüre göre tartışılmalıdır.

Etik Kurul izni gerektiren çalışmalar (anket ya da ölçek uygulamayı gerektiren, görüşme ve gözlem içeren; doküman, resim, anket vb. diğerleri tarafından geliştirilen ve kullanım izni gerektiren çalışmalar) için etik kurullardan ya da komisyonlardan gerekli izinlerin alınması, bunların makale içeriğinde belirtilmesi ya da ek dosya olarak sunulması gerekmektedir.

Gönderilen makalede kullanılan dil açık olmalıdır. Tekrarlardan, desteklenmemiş ifadelerden ve konu dışı açıklamalardan kaçınılmalıdır. 
 

 

Yayın Etiği

Bu dergi Creative Commons'ın Atıf-GayriTicari-AynıLisanslaPaylaş 4.0 Uluslararası lisansı ile lisanslanan ve 12 Eylül 2012 tarihli "Budapeşte Açık Erişim Girişimi"ni kabul eden ve destekleyen açık erişimli bir dergidir. Dergimiz için herhangi bir makale işlem ve gönderim bedeli bulunmamaktadır.


Etik Kurul izni gerektiren çalışmalar (anket ya da ölçek uygulamayı gerektiren, görüşme ve gözlem içeren; doküman, resim, anket vb. diğerleri tarafından geliştirilen ve kullanım izni gerektiren çalışmalar) için etik kurullardan ya da komisyonlardan gerekli izinlerin alınması, bunların makale içeriğinde belirtilmesi ya da ek dosya olarak sunulması gerekmektedir.

Buca Eğitim Fakültesi dergisi 01.06.2018 tarihinden itibaren dergi yayıncılığında COPE (Code of Conduct for Journal Editors) tarafından belirlenen editörler, yazarlar ve hakemler için yayın etiği ve kötüye kullanım ile ilgili belirlenmiş yükümlülükleri esas alır.


Editörlerin Sorumlulukları
Tarafsızlık ve yayıncıya ait özgürlük: Editörler gönderilen makale önerilerini derginin kapsamına uygun olması ve çalışmalarının önemi ve orijinalliğini dikkate alarak değerlendirirler. Editörler, makale önerisini sunan yazar(lar)ın ırk, cinsiyet, cinsel yönelim, etnik köken, uyruk, veya politik görüşlerini dikkate almazlar. Düzeltme ya da yayınlama kararına dergi editör kurulu dışında diğer kurumlar etki edemez.
Gizlilik: Editörler gönderilen bir yazıyla ilgili bilgileri, sorumlu yazar, hakemler ve yayın kurulu dışında başka herhangi biriyle paylaşmazlar.
Bilgilendirme ve görüş ayrılıkları: Editörler ve yayın kurulu üyeleri, yazarların açık yazılı izni olmaksızın kendi araştırma amaçları için sunulan bir makalede sunulan yayınlanmamış bilgileri kullanmazlar.
Basım kararı: Editörler, yayınlanmak üzere kabul edilen tüm makalelerin, alanında uzman olan en az iki hakem tarafından hakem değerlendirmesine tabi tutulmasını sağlar. Editörler, dergiye gönderilen makalelerden hangi eserin yayınlanacağına, söz konusu çalışmanın geçerliliğine, araştırmacılara ve okurlara olan önemine, hakemlerin yorumlarına ve bu gibi yasal şartlara göre karar vermekten sorumludur.
Etik kaygılar: Editörler sunulan bir yazıya veya yayınlanmış makaleye ilişkin etik kaygılar ortaya çıktığında tedbirler alacaktır. Yayımlandıktan yıllar sonra ortaya çıksa bile, bildirilen her etik olmayan yayınlama davranışı incelenecektir. Editörler, etik kaygılar oluşması durumunda COPE Flowcharts takip eder. Etik sorunların önemli olması durumunda düzeltme, geri çekme uygulanabilir veya konu ile ilgili endişeler dergide yayınlanabilir.


Hakemlerin görevleri
Editöryal kararlara katkı: Editör kararlarında editörlere yardımcı olur ve editöryal iletişim yoluyla yazarlara makalelerini iyileştirmede yardımcı olur.
Sürat: Makale önerisini incelemek için yeterli nitelikte hissetmeyen veya makale incelemesinin zamanında gerçekleşemeyeceğini bilen herhangi bir hakem, derhal editörleri haberdar etmeli ve gözden geçirme davetini reddetmeli, böylece yeni hakem atamasının yapılması sağlanmalıdır.
Gizlilik: Gözden geçirilmek üzere gönderilen tüm makale önerileri gizli belgelerdir ve bu şekilde ele alınmalıdır. Editör tarafından yetkilendirilmedikçe başkalarına gösterilmemeli veya tartışılmamalıdır. Bu durum inceleme davetini reddeden hakemler için de geçerlidir.
Tarafsızlık standartları: Makale önerisi ile ilgili yorumlar tarafsız olarak yapılmalı ve yazarların makaleyi geliştirmek için kullanabileceği şekilde öneriler yapılmalıdır. Yazarlara yönelik kişisel eleştiriler uygun değildir.
Kaynakların kabulü: Hakemler, yazarlar tarafından alıntılanmayan ilgili yayınlanmış çalışmaları tanımlamalıdır. Hakem ayrıca, incelenen yazı ile başka herhangi bir makalenin (yayınlanmış veya yayınlanmamış) herhangi bir önemli benzerliğini editörüne bildirmelidir.
Çıkar çatışmaları: Çıkar çatışmaları editöre bildirilmelidir.


Yazarların Sorumlulukları

Raporlaştırma standartları: Orijinal araştırmanın yazarları, yapılan çalışmanın ve sonuçların doğru bir şekilde sunulmasını ve ardından çalışmanın öneminin objektif bir şekilde tartışılmasını sağlamalıdır. Makale önerisi yeterli detay ve referans içermelidir. Kongre/sempozyumda sunulan bildiriler, posterler makalede belirtilmeli ve tam metin olarak ilgili yerlerde basılmamış olmalıdır.
Veri erişimi ve saklama: Yazarların, çalışmalarının ham verilerini saklamaları gerekmektedir. Gerektiğinde, dergi/hakem tarafından talep edilmesi durumunda ve editör incelemesi için sunmalıdırlar.
Özgünlük ve intihal: Yazarlar, sadece tamamen orijinal eserler göndermeliler ve başkalarının çalışmalarını ve / veya sözlerini kullandılarsa, bu uygun şekilde alıntılanmış olmalıdır. İntihal, tüm biçimlerinde etik olmayan yayıncılık davranışını oluşturur ve kabul edilemez. Bu nedenle dergiye gönderilen makalelerde benzerlik oranı “iThenticate” Programıyla kontrol edilir.
Birden çok, yinelenen, yedekli veya eşzamanlı gönderim/yayın: Yazarlar başka bir dergide daha önce yayınlanmış bir makaleyi değerlendirilmek için göndermemelidir. Bir makalenin birden fazla dergiye eşzamanlı olarak sunulması etik olmayan yayıncılık davranışıdır ve kabul edilemez.
Makalenin yazarlığı: Sadece yazarlık kriterlerini yerine getiren kişiler, yazının içeriğinde yazar olarak listelenmelidir. Bu yazarlık kriterleri şu şekildedir; (i) tasarım, uygulama, veri toplama veya analiz aşamalarına katkı sağlamıştır (ii) yazıyı hazırlamış veya önemli entelektüel katkı sağlamış veya eleştirel olarak revize etmiştir veya (iii) makalenin son halini görmüş, onaylamış ve yayınlanmak üzere teslim edilmesini kabul etmiştir. Sorumlu yazar, tüm yazarların (yukarıdaki tanıma göre) yazar listesine dahil edilmesini sağlamalı ve yazarların makalenin son halini gördüklerini ve yayınlanmak üzere sunulmasını kabul ettiklerini beyan etmelidir.
Beyan ve çıkar çatışmaları: Yazarlar, mümkün olan en erken aşamada (genellikle makale gönderimi sırasında bir bildirme formu sunarak ve makalede bir beyanı dahil ederek) çıkar çatışmaları açığa çıkarmalıdır. Çalışma için tüm mali destek kaynakları beyan edilmelidir (varsa hibe numarası veya diğer referans numarası dahil).
Hakem değerlendirme: Yazarlar hakem değerlendirme sürecine katılmakla yükümlüdürler ve editörlerin ham veri taleplerine, açıklamalara ve etik onayının kanıtlarına, ve telif hakkı izinlerine derhal yanıt vererek tam olarak işbirliği yapmakla yükümlüdürler. İlk olarak "gerekli revizyon" kararı verilmesi durumunda, yazarlar hakemlerin yorumlarına sistematik bir şekilde verilen son tarihe kadar yazılarını gözden geçirip yeniden ibraz etmelidir.
Yayınlanan eserlerde temel hatalar: Yazarlar kendi yayınladıkları çalışmalarında önemli hatalar veya yanlışlıklar bulduklarında, dergi editörlerini veya yayıncılarını derhal bilgilendirmek ve kağıt üzerinde bir erratum biçiminde düzeltmek veya kağıdı çıkarmak için onlarla işbirliği yapmakla yükümlüdür. Editörler veya yayıncı, yayınlanan bir çalışmanın önemli bir hata veya yanlışlık içerdiğini üçüncü bir şahıstan öğrenirse, yazarın makaleyi derhal düzeltmesi veya geri çekmesi veya gazetenin editörlerine kağıdın doğruluğuna dair kanıt sunması yükümlülüğüdür.


Yayın Politikası

Odak ve Kapsam
“Buca Eğitim Fakültesi Dergisi” ulusal ve uluslararası düzeyde çevrimiçi olarak yayın yapan hakemli bir dergidir. Eğitim Bilimleri ve Alan Eğitimi alanlarında ulusal ve uluslararası düzeyde bilimsel niteliklere sahip çalışmaları yayınlayarak akademik bilgi birikimine katkıda bulunmayı amaçlamaktadır. Dergimizde makale yayımlatmak veya hakem sürecini başlatmak için herhangi bir ücret talep edilmez. Dergimizin yayın periyodu yılda 4 sayı olarak belirlenmiş (Mart, Haziran, Eylül ve Aralık) olup, yayın kurulu bu sayıyı artırabilir. Dergimizin hiçbir sürecinde ücret talep edilmez. Yayım kurulu ek/özel sayı ya da kongre/sempozyum özel sayısı çıkarma kararı alabilir.


Hakem Değerlendirme Süreci
Dergimize gönderilen makaleler 2 hakeme gönderilir. Hakem değerlendirme sürecinin yaklaşık olarak üç ay içerisinde tamamlanması hedeflenmektedir. Süreci tamamlanan her makale, yayın sırasına alınarak yayın kurulunun uygun bulacağı sayıda yayımlanır.


Gizlilik

Buca Eğitim Fakültesi Dergisinin makale önerilerinin hakemlere atanması ve makale değerlendirme sürecinde gizlilik temel alınır. Makalelerin atanacağı hakemler sadece editör ve alan editörleri tarafından belirlenir ve bilinir. Makale değerlendirme sürecinde ise hakemlere yazar bilgisi verilmez. 

Buca Eğitim Fakültesi Dergisi için herhangi bir makale işlem ve gönderim bedeli bulunmamaktadır.

Derginin Sahibi

Mathematics Education

Baş Editör

Education, Mathematics Education

Editörler

Special Talented Education
Early Childhood Education

Alan Editörleri

Information Systems Education, Media Literacy, Cross-Cultural Scale Adaptation, Values ​​education, Development of Vocational Education , Learning Analytics, Learning Sciences
History Education, Social Studies Education

Saint-Joseph Fransız Lisesi (1989-1997)

Lisans: İstanbul Teknik Üniversitesi-Makina Mühendisliği (1997-2003)

Yüksek Lisans: İstanbul Üniversitesi-Fransız Dili Eğitimi (2003-2007)

Doktora: İstanbul Üniversitesi-Fransız Dili Eğitimi (2009-2015)

Other Fields of Education (Other)
Education, Science Education
Physics Education
Fine Arts Education, Painting
Geography Education, Social Studies Education, Turkish Human Geography, Turkish Economic Geography, Regional Analysis and Planning in Turkiye, Geographic Information Systems, Watershed Management, Physical Geography
Education, Mathematics Education

Dr. Sebahat Sevgi UYGUR
Lisans eğitimini, 2015 yılında Ege Üniversitesi Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Anabilim Dalında tamamlamıştır. Yüksek lisans derecesini 2017 yılında Ege Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Anabilim Dalından almıştır. 2022 yılında ise Dokuz Eylül Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Anabilim Dalı Doktora Programından mezun olmuştur. Dr. Uygur 2015 yılından beri Dokuz Eylül Üniversitesi, Buca Eğitim Fakültesi, Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Anabilim Dalında araştırma görevlisi olarak çalışmaya devam etmektedir. Çeşitli projelerde araştırmacı ve eğitmen olarak görev almaktadır. Kültüre duyarlı psikolojik danışma, pozitif psikoloji kavramları, başa çıkma ve uyum sağlama araştırmacının temel ilgi alanlarını oluşturmaktadır.

Family Counseling, School Counseling, Psychological Counseling Education, Psychological Counseling and Guidance (Other)
Social Studies Education
Music Education
Chemistry Education
Basic Training, Classroom Education, Primary Education, Turkish Education, History Education, Geography Education, Social Studies Education, Physical Training and Sports
Mental Disability Education
2013 yılında yüksek lisans eğitimimi Dokuz Eylül Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Fen Bilgisi Eğitimi Yüksek Lisans programında tamamladım. Doktora eğitimimi Dokuz Eylül Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Fen Bilgisi Eğitimi Doktora programında tamamladım. 2010-2023 yılları arasında Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Fen Bilgisi Eğitimi ABD'da araştırma görevlisi olarak görev yaptım. 2023 yılından beri Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Biyoloji Eğitimi ABD'da Dr. Öğretim Üyesi olarak görev yapmaktayım.
Education, Biology Education, Science Education
Education, Education Management, Leadership in Education, Inclusive Education
Turkish Education, Turkish Language and Literature Education
Open and Distance Learning, Measurement Theories and Applications in Education and Psychology, Scale Development, Statistics

---

German Language, Literature and Culture
Instructional Technologies
New Turkish Language (Turkish of Old Anatolia, Ottoman, Turkiye)

Mizanpaj Editörleri

Biology Education
Linguistic Performance Science
Turkish Language and Literature Education

Yayın Editörü

Mathematics Education

Sekreterya

Mathematics Education