Türkçe Öğretmeni Adaylarının Çocuk Edebiyatına İlişkin Metaforik Algıları

Bu araştırmanın amacı, Türkçe öğretmeni adaylarının çocuk edebiyatına dair algılarını, oluşturdukları metaforlar yoluyla ortaya çıkarmaktır. 2023-2024 eğitim-öğretim yılı bahar döneminde Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalında gerçekleştirilen çalışmaya 71 Türkçe öğretmeni adayı katılmıştır. Katılımcıların 45’i kız, 26’sı erkektir. Bütün katılımcılar, çocuk edebiyatı dersini almış olan ikinci sınıf öğrencileridir. Çalışma grubunun oluşturulmasında kolay ulaşılabilir durum örneklemesi kullanılmıştır. Nitel araştırma desenlerinden olgubilim deseninin (fenomenoloji) kullanıldığı çalışmada veriler, araştırmacının hazırladığı metafor formu ile toplanmıştır. Dağıtılan formla Türkçe öğretmeni adaylarından “Çocuk edebiyatı ...........gibidir/benzer çünkü..........” ifadesini tamamlamaları istenmiş, elde edilen veriler içerik analizi ile çözümlenmiştir. Araştırma sonucunda, Türkçe öğretmeni adaylarının çocuk edebiyatına dair 61’i farklı olmak üzere toplam 70 geçerli metafor ürettiği ortaya çıkmıştır. Metaforların incelenmesi sonucunda, Türkçe öğretmeni adaylarının yaptıkları gerekçelendirmelerden hareketle 6 kavramsal kategorinin oluştuğu tespit edilmiştir. Bu kategoriler “Çeşitliliği ve İlgi Çekiciliği Açısından Çocuk Edebiyatı”, “Çocuğu Geleceğe Hazırlaması Açısından Çocuk Edebiyatı”, “Çocuğu ve Çocukluğu Temel Alması Açısından Çocuk Edebiyatı”, “Yazım Zorluğu Açısından Çocuk Edebiyatı”, “Çocuğun Eğitimine Destek Vermesi Açısından Çocuk Edebiyatı” ve “Değerli Olması Açısından Çocuk Edebiyatı” şeklinde sıralanmıştır.

The aim of this study is to reveal prospective Turkish language teachers’ perceptions of children's literature through the metaphors they generate. The study was conducted during the spring semester of the 2023–2024 academic year in the Department of Turkish Language Education at Gazi University, Faculty of Education. The study group consisted of 71 prospective Turkish language teachers enrolled in the Department of Turkish Language Education at Gazi University, Faculty of Education, during the spring semester of the 2023–2024 academic year. All participants were second-year students who had taken the children’s literature course. Among the participants, 45 were female and 26 were male. Convenience sampling was used in the selection of the study group. Utilizing the phenomenological design, one of the qualitative research methods, the data were collected through a metaphor form developed by the researcher. Participants were asked to complete the sentence: “Children’s literature is like .......... because ..........” The data obtained were analyzed using content analysis. As a result of the study, it was found that the participants produced 70 valid metaphors, 61 of which were unique. Based on the justifications provided by the prospective teachers, six conceptual categories were identified from the metaphors they created. These categories are listed as follows: “Children’s Literature in Terms of Diversity and Attractiveness”, “Children’s Literature in Terms of Preparing the Child for the Future”, “Children’s Literature in Terms of Focusing on the Child and Childhood”, “Children’s Literature in Terms of Supporting the Child’s Education”, “Children’s Literature in Terms of Writing Difficulty” and “Children’s Literature in Terms of Its Value.”