Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezlerinde Görev Yapan Personelin Özel Öğrenme Güçlüğü-Disleksi Konusunda Sunulan Kurum Dışı Çevrim İçi Eğitimler ve Süpervizörlük Faaliyetleri Hakkındaki Görüşlerinin Değerlendirilmesi
Abstract
Özel öğrenme güçlüğü (ÖÖG); özellikle okuma, yazma ve matematik becerilerinde yetersizlik olarak görülen bir özel eğitim kategorisidir. Bu araştırmada özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde (ÖERM) görev yapmakta olan kurum yöneticilerinin, koordinatörlerin ve öğretmenlerin ÖÖG-disleksi hakkında kurum dışı alınan eğitimler ve süpervizörlük faaliyetleri ile ilgili görüş ve önerilerinin değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Araştırmaya katılan ÖERM’lerinde görev yapan kurum yöneticilerine, koordinatörlere ve öğretmenlere Mayıs 2024-Mayıs 2025 tarihleri arasında çevrim içi kurum dışı eğitim ve koordinatörlere yönelik süpervizörlük faaliyetleri yürütülmüştür. Verilen bu eğitimlere ve süpervizörlük faaliyetlerine ilişkin görüşleri bu çalışma ile değerlendirilmiştir. Araştırmada toplam 15 kurum yöneticisi, 17 koordinatör ve 119 öğretmen olmak üzere toplam 151 katılımcı yer almıştır. Araştırma nitel bir çalışmadır ve betimsel içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Demografik bilgi formu ve açık uçlu form soruları ile veri toplanmıştır. Alanyazın incelendiğinde ÖERM’de görevli personelin ÖÖG ile ilgili çevrim içi kurum dışı eğitim ve süpervizyon deneyimlerine odaklanan sınırlı sayıda araştırma olduğu görülmektedir. Bu nedenle, ÖERM’de görev yapan çeşitli meslek gruplarının bu faaliyetlere ilişkin görüşlerini inceleyen bu araştırma, özgün bir nitelik taşımaktadır. Araştırma sonuçlarına göre; kurum dışı alınan çevrim içi eğitimlerin ve süpervizörlük faaliyetlerinin kurum yöneticileri açısından kurumdaki eğitim öğretim süreçlerine ve kurumsallığa katkı sağladığı; koordinatörler açısından yönetim ve liderlik becerilerine katkı sağladığı; öğretmenler açısından mesleki ve kişisel becerilerinin gelişmesine katkı sağladığı; ailelere ve özel gereksinimli öğrencilere de akademik ve nitelikli iletişim alanlarında katkılar sağladığı belirlenmiştir. Araştırma bulguları mevcut alanyazın ile tartışılmış ve önerilerde bulunulmuştur.
Keywords
Özel Öğrenme Güçlüğü, Disleksi, Hizmet İçi Eğitim, Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezi
Ethical Statement
Bartın Üniversitesi Rektörlüğü Sosyal ve Beşeri Etik Kurulu’na 12.03.2025 tarihinde 2025-SBB-0141 numara ile başvurulan araştırma, 5 numaralı toplantıda görüşülmüş ve Etik Kurul Onay Belgesi almıştır. Araştırmada araştırma ve yayın etiği ilkelerine uyulmuştur.
References
- Altınkurt, N. (2008). Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde yaşanılan sorunlar ve çözüm önerileri. [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Dokuz Eylül Üniversitesi
- Amerikan Psikiyatri Birliği. (2013). Mental bozuklukların tanısal ve sayımsal el kitabı. Köroğlu, E. (Çev. Ed.). (4. Baskı). Hekimler Yayın Birliği.
- Ansari, D., Smedt, B., & Grabner R. H. (2011). Neuroeducation-a critical overview of an emerging field. Neuroethics, 5, 105–117. https://doi.org/10.1007/s12152-011-9119-3
- Arslan-Armutçu, O., Kurt, M., & Genel, M. (2024). Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde çalışan öğretmenlerin BEP geliştirme sürecine ilişkin görüşleri. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 23(4), 433-457. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2024
- Atmaca, U., & Uzuner, Y. (2020). Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde çalışan öğretmenlerin işitme kayıplı bireylere verilen destek hizmetlerine ilişkin görüşlerinin incelenmesi: Fenomenolojik araştırma. Eğitimde Nitel Araştırmalar Dergisi, 8(4), 1214-1248. https://doi.org/10.14689/issn.2148-2624.8c.4s.7m
- Aydoğdu, S. (2024). Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezinde çalışan psikolog ve psikolojik danışmanların çocuklardaki dil ve konuşma bozukluklarına yönelik tutum ve bilgilerinin incelenmesi. [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Kapadokya Üniversitesi
- Bayındır-Koçak, A., & Gökler, R. (2018). Bursa ili özel eğitim merkezlerinde görev yapan uzmanların iş stresi ve iş doyumları. Journal of International Social Research, 11(55), 793-809.
- Beğenilmiş, M. (2021). Özgül öğrenme bozukluğu. Toros, F. & Torun Ş. (Eds.). Özgül öğrenme bozukluğunun yaygınlığı içinde (ss. 9-15). Akademisyen Kitabevi.
- Berk, S., & Açar, D. (2024). Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerindeki öğrenciler için hazırlanan bireyselleştirilmiş eğitim programlarının kalitelerinin incelenmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, (62), 2809-2825. https://doi.org/10.53444/deubefd.1457849
- Boğa, R. (2023). Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezinde görev yapan beden eğitimi öğretmenlerinin öz yeterlik ve tükenmişlik düzeylerinin incelenmesi. [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Aksaray Üniversitesi