Abstract
References
- Ananiadoui, K. & Claro, M. (2009). 21st Century Skills and Competences for New Millennium Learners in OECD Countries. Working Paper. OECD, Paris. https://doi.org/10.1787/19939019
- Ardy, H., Susanta, A., Zamzaili, Z., & Susanto, E. (2023). Analysis of PISA Model Problems on Junior High School Mathematics Textbooks Published by Indonesia Ministry of Education in the 2017 Revised Edition. Jurnal Pendidikan MIPA, 24(1), 213-224. https://doi.org/10.23960/jpmipa/v24i1.pp213-224
- Arslan, S. & Özpınar, İ. (2009). Yeni ilköğretim 6. sınıf matematik ders kitaplarının öğretim programına uygunluğunun incelenmesi. Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 03 (36). 26-38.
- Aydoğdu İskerderoğlu, T. & Baki, A. (2011). İlköğretim 8.sınıf ders kitabındaki soruların PISA matematik yeterlik düzeylerine göre sınıflandırılması. Eğitim ve Bilim, 36(161), 287-301. https://doi.org/10.15390/ES.2011.969
- Ayyıldız, H., & Aktas, M. C. (2022). 8. sınıf matematik ders kitaplarının ve LGS matematik sorularının PISA temsil yeterliği açısından incelenmesi. Trakya Eğitim Dergisi, 12(1), 475-489. https://doi.org/10.24315/tred.910569
- Baltacı, A. (2019). Nitel araştırma süreci: Nitel bir araştırma nasıl yapılır? Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5(2), 368-388. https://doi.org/10.31592/aeusbed.598299
- Beyendi, S. (2018). 2013-2018 Ortaokul Matematik Dersi Öğretim Programlarının Karşılaştırılması. Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi, 8(1), 177-200. https://izlik.org/JA93XJ47CK
- Çakır, A. (2006), İlköğretim dördüncü sınıf matematik ders kitapları ile ilgili öğretmen görüşleri. [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi.
- Çakır, İ. (2009), İlköğretim 5. sınıf matematik ders kitaplarının öğretmen ve öğrenci görüşleri doğrultusunda değerlendirilmesi. [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Çukurova Üniversitesi.
- Demirci, S. Ç., Kul, Ü., & Korkmaz, S. (2025). Examination of Problems in Middle School Mathematics Textbooks in Relation to the PISA Mathematical Literacy Framework. e-Kafkas Journal of Educational Research, 12(1), 195-212. https://doi.org/10.30900/kafkasegt.1487506
- Denzin, N. K., & Lincoln, Y. S. (2008). Introduction: The discipline and practice of qualitative research. Sage. https://psycnet.apa.org/record/2008-06339-001
- Efe, M. E. (2024). The Century of Türkiye Maarif Model: A perspective on cultural values and digitalization in education. Route Educational & Social Science Journal, 11(6), 213-224. http://dx.doi.org/10.17121/ressjournal.3606
- Gee, J. (1998). Preamble to a literacy program. Madison: Department of Curriculum and Instruction.
- Işık, C. (2008). İlköğretim ikinci kademesinde matematik öğretmenlerinin matematik ders kitabı kullanımını etkileyen etmenler ve beklentileri. Kastamonu Eğitim Dergisi, 16(1), 163-176. https://izlik.org/JA69AF78NG
- Karabulut, E., & Tarım, K. (2024). Investigation of SACs High School Mathematics Material Based on PISA Proficiency Levels and Contexts. Kastamonu Education Journal, 32(4), 678-691. https://doi.org/10.24106/kefdergi.1574382
- Karataş, Z. (2019). 11. ve 12. Sınıf temel düzey ders kitaplarındaki örnek soruların PISA matematik yeterlik düzeylerine göre incelenmesi. [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Bülent Ecevit Üniversitesi.
- Kerr, J. F. (1972). The problem of curriculum reform. In J. F. Kerr (Ed.), Changing the curriculum (pp. 13-38). University of London Press.
- Kitzinger, J. (1995). Qualitative research: introducing focus groups. BMJ, 311(7000), 299-302. https://doi.org/10.1136/bmj.311.7000.299
- Kuzu, O., Toptaş, V., & Göçer, V. (2025). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Perspektifinde 2018 ve 2024 İlkokul Matematik Dersi Öğretim Programlarının Karşılaştırılması. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 26(1), 114-140. https://doi.org/10.29299/kefad.1545275
- Marsh, C. J., & Willis, G. (2007). Curriculum: Alternative approaches, ongoing issues. Pearson Education. https://lccn.loc.gov/2005037331
- Miles, M. B. & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook. California, Sage Publications.
- Millî Eğitim Bakanlığı [MEB]. (2015). PISA 2012 araştırması ulusal nihai raporu. PISA uluslararası öğrenci değerlendirme programı. İşkur Matbaacılık.
- Millî Eğitim Bakanlığı [MEB]. (2018). Matematik dersi öğretim programı (İlkokul ve Ortaokul 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 ve 8. Sınıflar). Millî Eğitim Bakanlığı.
- Millî Eğitim Bakanlığı [MEB]. (2023a). K12 beceriler çerçevesi Türkiye bütüncül modeli. Milli Eğitim Bakanlığı.
- Millî Eğitim Bakanlığı [MEB]. (2023b). PISA 2022 Türkiye raporu. Milli Eğitim Bakanlığı.
- Millî Eğitim Bakanlığı [MEB]. (2024a). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli öğretim programı ortak metni. Millî Eğitim Bakanlığı.
- Millî Eğitim Bakanlığı [MEB]. (2024b). Ortaokul matematik dersi öğreti programı (5, 6, 7 ve 8. sınıflar). Millî Eğitim Bakanlığı.
- National Council of Teachers of Mathematics [NCTM]. (2000). Principles and standards for school mathematics. National Council of Mathematics Teachers.
- Olkun, S., & Toluk, Z. (2002). Textbooks, word problems, and student success on addition and subtraction. International Journal for Mathematics Teaching and Learning, 11(18), 162-170.
- Organisation for Economic Co-operation and Development [OECD]. (2013). PISA 2012 assessment and analytical framework. Paris: OECD Publishing. http://dx.doi.org/10.1787/9789264190511-en
- Organisation for Economic Co-operation and Development [OECD]. (2019). PISA 2018 Assessment and analytical framework, Paris: OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/19963777
- Organisation for Economic Co-operation and Development [OECD]. (2023). PISA 2022 Assessment and Analytical Framework, Paris: OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/dfe0bf9c-en.
- Ornstein, A. C., & Hunkins, F. P. (2018). Curriculum: Foundations, principles, and issues (7th edition). Pearson. http://refhub.elsevier.com/S0742-051X(26)00047-8/sref54
- Özer, E. (2012). Türkiye 8. sınıf matematik konularına göre Türkiye, Singapur ve ABD kitaplarındaki soruların karşılaştırmalı analizi. [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Ankara Üniversitesi.
- Reçber, H. (2012). Türkiye 8. sınıf matematik ders kitabındaki etkinliklerin bilişsel düzeylerinin programdakilerle ve ülkeler arası karşılaştırılması. [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Ankara Üniversitesi.
- Schmidt, W. H., McKnight, C. C., Raizen, S. A., Jakwerth, P. M., Valverde, G. A., Wolfe, R. G., ... & Houang, R. T. (2002). A splintered vision: An investigation of US science and mathematics education. Dordrecht: Springer Netherlands. https://doi.org/10.1007/0-306-47209-0_2
- Seis, A. (2011). 6-8. Sınıf matematik ders kitaplarının PISA 2003 belirsizlik ölçeğine göre incelenmesi. [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Abant İzzet Baysal Üniversitesi.
- Sievert, H., van den Ham, A. K., & Heinze, A. (2021). The role of textbook quality in first graders’ ability to solve quantitative comparisons: A multilevel analysis. ZDM–Mathematics Education, 53(6), 1417-1431. https://doi.org/10.1007/s11858-021-01266-x
- Steen, L. A., Turner, R. & Burkhardt, H. (2007). Developing mathematical literacy. W. Blum., P. L. Galbraith, H-W. Henn ve M. Niiss (Eds.). In modelling and applications in mathematics education (pp. 285-294). Springer. https://doi.org/10.1007/978-0-387-29822-1_30
- Stein, M. K., Remillard, J., & Smith, M. S. (2007). How curriculum influences student learning. Second handbook of research on mathematics teaching and learning, 1(1), 319-370.
- Şaban, İ. H. (2019). Matematik ders kitapları cebir öğrenme alanındaki soruların pısa matematik yeterlik düzeylerine göre incelenmesi. [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Hacettepe Üniversitesi.
- Şirin, B. (2019) Ortaokul 7. ve 8. Sınıf matematik ders kitaplarının PISA temel matematik beceri seviyelerine göre incelenmesi. [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Bülent Ecevit Üniversitesi.
- Tarım, K. & Tarku, H. (2022). Investigation of the questions in 8th grade mathematics textbook in terms of mathematical literacy. International Electronic Journal of Mathematics Education, 17(2), em0682. https://doi.org/10.29333/iejme/11819
- Tarım, K., & Köksal, E. (2024). Matematik LGS Çalışma Kitabının PISA Matematik Okuryazarlığı Bağlamında İncelenmesi. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, (45), 23-39. https://izlik.org/JA64YK44FB
- Tarku, H. (2022). 9. sınıf matematik ders kitaplarındaki soruların PISA matematik okuryazarlığı çerçevesinde incelenmesi. [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Çukurova Üniversitesi.
- Toprak, Z. (2019). Türkiye ve Singapur 5. sınıf matematik ders kitaplarının karşılaştırmalı analizi. [Yayınlanmamış doktora tezi]. Gaziantep Üniversitesi.
- Turner, R., Blum, W. & Niss, M. (2015). Using Competencies to Explain Mathematical Item Demand: A Work in Progress. In: Stacey, K., Turner, R. (eds) Assessing Mathematical Literacy. Springer, Cham. https://doi.org/10.1007/978-3-319-10121-7_4
- Tyler, R. (1957). The curriculum: Then and now. In Proceedings of the 1956 Invitational Conference on Testing Problems. Princeton, NJ: Educational Testing Service. https://www.journals.uchicago.edu/doi/abs/10.1086/459567?journalCode=esj
- United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization. (2017). Education for sustainable development goals: Learning objectives. https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000247444
- United Nations. (2015). Transforming our world: The 2030 agenda for sustainable development. https://sustainabledevelopment.un.org/post2015/transformingourworld/publication
- Valverde, G. A., Bianchi, L. J., Wolfe, R. G., Schmidt, W. H., & Houang, R. T. (2002). According to the book: Using TIMSS to investigate the translation of policy into practice through the world of textbooks. Dordrecht, Netherlands: Kluwer Academic Publisher.
- Yeğit, H. (2020). Türkiye ve Almanya’da okutulan matematik ders kitaplarının matematik okuryazarlığı bakımından incelenmesi ve karşılaştırılması. [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Uludağ Üniversitesi.
- Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2021). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (12. Baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
Abstract
References
- Ananiadoui, K. & Claro, M. (2009). 21st Century Skills and Competences for New Millennium Learners in OECD Countries. Working Paper. OECD, Paris. https://doi.org/10.1787/19939019
- Ardy, H., Susanta, A., Zamzaili, Z., & Susanto, E. (2023). Analysis of PISA Model Problems on Junior High School Mathematics Textbooks Published by Indonesia Ministry of Education in the 2017 Revised Edition. Jurnal Pendidikan MIPA, 24(1), 213-224. https://doi.org/10.23960/jpmipa/v24i1.pp213-224
- Arslan, S. & Özpınar, İ. (2009). Yeni ilköğretim 6. sınıf matematik ders kitaplarının öğretim programına uygunluğunun incelenmesi. Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 03 (36). 26-38.
- Aydoğdu İskerderoğlu, T. & Baki, A. (2011). İlköğretim 8.sınıf ders kitabındaki soruların PISA matematik yeterlik düzeylerine göre sınıflandırılması. Eğitim ve Bilim, 36(161), 287-301. https://doi.org/10.15390/ES.2011.969
- Ayyıldız, H., & Aktas, M. C. (2022). 8. sınıf matematik ders kitaplarının ve LGS matematik sorularının PISA temsil yeterliği açısından incelenmesi. Trakya Eğitim Dergisi, 12(1), 475-489. https://doi.org/10.24315/tred.910569
- Baltacı, A. (2019). Nitel araştırma süreci: Nitel bir araştırma nasıl yapılır? Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5(2), 368-388. https://doi.org/10.31592/aeusbed.598299
- Beyendi, S. (2018). 2013-2018 Ortaokul Matematik Dersi Öğretim Programlarının Karşılaştırılması. Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi, 8(1), 177-200. https://izlik.org/JA93XJ47CK
- Çakır, A. (2006), İlköğretim dördüncü sınıf matematik ders kitapları ile ilgili öğretmen görüşleri. [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi.
- Çakır, İ. (2009), İlköğretim 5. sınıf matematik ders kitaplarının öğretmen ve öğrenci görüşleri doğrultusunda değerlendirilmesi. [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Çukurova Üniversitesi.
- Demirci, S. Ç., Kul, Ü., & Korkmaz, S. (2025). Examination of Problems in Middle School Mathematics Textbooks in Relation to the PISA Mathematical Literacy Framework. e-Kafkas Journal of Educational Research, 12(1), 195-212. https://doi.org/10.30900/kafkasegt.1487506
- Denzin, N. K., & Lincoln, Y. S. (2008). Introduction: The discipline and practice of qualitative research. Sage. https://psycnet.apa.org/record/2008-06339-001
- Efe, M. E. (2024). The Century of Türkiye Maarif Model: A perspective on cultural values and digitalization in education. Route Educational & Social Science Journal, 11(6), 213-224. http://dx.doi.org/10.17121/ressjournal.3606
- Gee, J. (1998). Preamble to a literacy program. Madison: Department of Curriculum and Instruction.
- Işık, C. (2008). İlköğretim ikinci kademesinde matematik öğretmenlerinin matematik ders kitabı kullanımını etkileyen etmenler ve beklentileri. Kastamonu Eğitim Dergisi, 16(1), 163-176. https://izlik.org/JA69AF78NG
- Karabulut, E., & Tarım, K. (2024). Investigation of SACs High School Mathematics Material Based on PISA Proficiency Levels and Contexts. Kastamonu Education Journal, 32(4), 678-691. https://doi.org/10.24106/kefdergi.1574382
- Karataş, Z. (2019). 11. ve 12. Sınıf temel düzey ders kitaplarındaki örnek soruların PISA matematik yeterlik düzeylerine göre incelenmesi. [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Bülent Ecevit Üniversitesi.
- Kerr, J. F. (1972). The problem of curriculum reform. In J. F. Kerr (Ed.), Changing the curriculum (pp. 13-38). University of London Press.
- Kitzinger, J. (1995). Qualitative research: introducing focus groups. BMJ, 311(7000), 299-302. https://doi.org/10.1136/bmj.311.7000.299
- Kuzu, O., Toptaş, V., & Göçer, V. (2025). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Perspektifinde 2018 ve 2024 İlkokul Matematik Dersi Öğretim Programlarının Karşılaştırılması. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 26(1), 114-140. https://doi.org/10.29299/kefad.1545275
- Marsh, C. J., & Willis, G. (2007). Curriculum: Alternative approaches, ongoing issues. Pearson Education. https://lccn.loc.gov/2005037331
- Miles, M. B. & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook. California, Sage Publications.
- Millî Eğitim Bakanlığı [MEB]. (2015). PISA 2012 araştırması ulusal nihai raporu. PISA uluslararası öğrenci değerlendirme programı. İşkur Matbaacılık.
- Millî Eğitim Bakanlığı [MEB]. (2018). Matematik dersi öğretim programı (İlkokul ve Ortaokul 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 ve 8. Sınıflar). Millî Eğitim Bakanlığı.
- Millî Eğitim Bakanlığı [MEB]. (2023a). K12 beceriler çerçevesi Türkiye bütüncül modeli. Milli Eğitim Bakanlığı.
- Millî Eğitim Bakanlığı [MEB]. (2023b). PISA 2022 Türkiye raporu. Milli Eğitim Bakanlığı.
- Millî Eğitim Bakanlığı [MEB]. (2024a). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli öğretim programı ortak metni. Millî Eğitim Bakanlığı.
- Millî Eğitim Bakanlığı [MEB]. (2024b). Ortaokul matematik dersi öğreti programı (5, 6, 7 ve 8. sınıflar). Millî Eğitim Bakanlığı.
- National Council of Teachers of Mathematics [NCTM]. (2000). Principles and standards for school mathematics. National Council of Mathematics Teachers.
- Olkun, S., & Toluk, Z. (2002). Textbooks, word problems, and student success on addition and subtraction. International Journal for Mathematics Teaching and Learning, 11(18), 162-170.
- Organisation for Economic Co-operation and Development [OECD]. (2013). PISA 2012 assessment and analytical framework. Paris: OECD Publishing. http://dx.doi.org/10.1787/9789264190511-en
- Organisation for Economic Co-operation and Development [OECD]. (2019). PISA 2018 Assessment and analytical framework, Paris: OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/19963777
- Organisation for Economic Co-operation and Development [OECD]. (2023). PISA 2022 Assessment and Analytical Framework, Paris: OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/dfe0bf9c-en.
- Ornstein, A. C., & Hunkins, F. P. (2018). Curriculum: Foundations, principles, and issues (7th edition). Pearson. http://refhub.elsevier.com/S0742-051X(26)00047-8/sref54
- Özer, E. (2012). Türkiye 8. sınıf matematik konularına göre Türkiye, Singapur ve ABD kitaplarındaki soruların karşılaştırmalı analizi. [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Ankara Üniversitesi.
- Reçber, H. (2012). Türkiye 8. sınıf matematik ders kitabındaki etkinliklerin bilişsel düzeylerinin programdakilerle ve ülkeler arası karşılaştırılması. [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Ankara Üniversitesi.
- Schmidt, W. H., McKnight, C. C., Raizen, S. A., Jakwerth, P. M., Valverde, G. A., Wolfe, R. G., ... & Houang, R. T. (2002). A splintered vision: An investigation of US science and mathematics education. Dordrecht: Springer Netherlands. https://doi.org/10.1007/0-306-47209-0_2
- Seis, A. (2011). 6-8. Sınıf matematik ders kitaplarının PISA 2003 belirsizlik ölçeğine göre incelenmesi. [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Abant İzzet Baysal Üniversitesi.
- Sievert, H., van den Ham, A. K., & Heinze, A. (2021). The role of textbook quality in first graders’ ability to solve quantitative comparisons: A multilevel analysis. ZDM–Mathematics Education, 53(6), 1417-1431. https://doi.org/10.1007/s11858-021-01266-x
- Steen, L. A., Turner, R. & Burkhardt, H. (2007). Developing mathematical literacy. W. Blum., P. L. Galbraith, H-W. Henn ve M. Niiss (Eds.). In modelling and applications in mathematics education (pp. 285-294). Springer. https://doi.org/10.1007/978-0-387-29822-1_30
- Stein, M. K., Remillard, J., & Smith, M. S. (2007). How curriculum influences student learning. Second handbook of research on mathematics teaching and learning, 1(1), 319-370.
- Şaban, İ. H. (2019). Matematik ders kitapları cebir öğrenme alanındaki soruların pısa matematik yeterlik düzeylerine göre incelenmesi. [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Hacettepe Üniversitesi.
- Şirin, B. (2019) Ortaokul 7. ve 8. Sınıf matematik ders kitaplarının PISA temel matematik beceri seviyelerine göre incelenmesi. [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Bülent Ecevit Üniversitesi.
- Tarım, K. & Tarku, H. (2022). Investigation of the questions in 8th grade mathematics textbook in terms of mathematical literacy. International Electronic Journal of Mathematics Education, 17(2), em0682. https://doi.org/10.29333/iejme/11819
- Tarım, K., & Köksal, E. (2024). Matematik LGS Çalışma Kitabının PISA Matematik Okuryazarlığı Bağlamında İncelenmesi. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, (45), 23-39. https://izlik.org/JA64YK44FB
- Tarku, H. (2022). 9. sınıf matematik ders kitaplarındaki soruların PISA matematik okuryazarlığı çerçevesinde incelenmesi. [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Çukurova Üniversitesi.
- Toprak, Z. (2019). Türkiye ve Singapur 5. sınıf matematik ders kitaplarının karşılaştırmalı analizi. [Yayınlanmamış doktora tezi]. Gaziantep Üniversitesi.
- Turner, R., Blum, W. & Niss, M. (2015). Using Competencies to Explain Mathematical Item Demand: A Work in Progress. In: Stacey, K., Turner, R. (eds) Assessing Mathematical Literacy. Springer, Cham. https://doi.org/10.1007/978-3-319-10121-7_4
- Tyler, R. (1957). The curriculum: Then and now. In Proceedings of the 1956 Invitational Conference on Testing Problems. Princeton, NJ: Educational Testing Service. https://www.journals.uchicago.edu/doi/abs/10.1086/459567?journalCode=esj
- United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization. (2017). Education for sustainable development goals: Learning objectives. https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000247444
- United Nations. (2015). Transforming our world: The 2030 agenda for sustainable development. https://sustainabledevelopment.un.org/post2015/transformingourworld/publication
- Valverde, G. A., Bianchi, L. J., Wolfe, R. G., Schmidt, W. H., & Houang, R. T. (2002). According to the book: Using TIMSS to investigate the translation of policy into practice through the world of textbooks. Dordrecht, Netherlands: Kluwer Academic Publisher.
- Yeğit, H. (2020). Türkiye ve Almanya’da okutulan matematik ders kitaplarının matematik okuryazarlığı bakımından incelenmesi ve karşılaştırılması. [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Uludağ Üniversitesi.
- Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2021). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (12. Baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Kapsamında Hazırlanan Beşinci Sınıf Matematik Ders Kitaplarındaki Problemlerin Matematik Okuryazarlığı Açısından İncelenmesi
Abstract
Bu araştırma, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamında hazırlanan beşinci sınıf matematik ders kitaplarında yer alan gerçek yaşam problemlerini; matematiksel süreçler, PISA matematik yeterlikleri ve sürdürülebilir kalkınma hedefleriyle ilişkili bağlamlar açısından incelemeyi amaçlamaktadır. Nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi desenine göre yürütülen çalışmada, 2024–2025 eğitim-öğretim yılında kullanılan ders kitapları betimsel analizle değerlendirilmiştir. Bulgular, problemlerin sınırlı kısmının gerçek yaşam bağlamı içerdiğini ve ağırlıklı olarak “matematiği kullanma” sürecine odaklandığını göstermektedir. Buna karşın “formüle etme” ve “yorumlama” süreçlerinin, önceki programlara kıyasla PISA çerçevesiyle daha uyumlu ve dengeli bir dağılım sergilediği belirlenmiştir. Matematiksel yeterlikler açısından iletişim, temsil ve muhakeme becerilerinin ön plana çıktığı; araç kullanımı ve strateji üretme yeterliklerinin ise sınırlı kaldığı tespit edilmiştir. Problemlerin çoğunlukla rutin işlem odaklı ve düşük bilişsel istem düzeyinde olduğu, yeterlik düzeyleri yükseldikçe bu düzeyleri temsil eden problemlere yer verilme sıklığının azaldığı görülmektedir. Problemlerin bağlamları incelendiğinde ise, sürdürülebilir kalkınma hedefleriyle ilişkilendirilen problemlerin sınırlı olduğu; çevre ve sağlık hedefleriyle örtüşen örneklerin ise dikkat çektiği görülmektedir. Sonuçlar, yeni modelin süreç odaklı ve çok boyutlu vizyonunu destekleyen bir yönelim gösterdiğini ortaya koymaktadır. Bununla birlikte problem çeşitliliğinin artırılması, süreçlerin dengelenmesi ve bağlamlarının zenginleştirilmesiyle ders kitaplarının öğrencilerin üst düzey düşünme becerilerini destekleme potansiyelini artıracağı düşünülmektedir.
References
- Ananiadoui, K. & Claro, M. (2009). 21st Century Skills and Competences for New Millennium Learners in OECD Countries. Working Paper. OECD, Paris. https://doi.org/10.1787/19939019
- Ardy, H., Susanta, A., Zamzaili, Z., & Susanto, E. (2023). Analysis of PISA Model Problems on Junior High School Mathematics Textbooks Published by Indonesia Ministry of Education in the 2017 Revised Edition. Jurnal Pendidikan MIPA, 24(1), 213-224. https://doi.org/10.23960/jpmipa/v24i1.pp213-224
- Arslan, S. & Özpınar, İ. (2009). Yeni ilköğretim 6. sınıf matematik ders kitaplarının öğretim programına uygunluğunun incelenmesi. Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 03 (36). 26-38.
- Aydoğdu İskerderoğlu, T. & Baki, A. (2011). İlköğretim 8.sınıf ders kitabındaki soruların PISA matematik yeterlik düzeylerine göre sınıflandırılması. Eğitim ve Bilim, 36(161), 287-301. https://doi.org/10.15390/ES.2011.969
- Ayyıldız, H., & Aktas, M. C. (2022). 8. sınıf matematik ders kitaplarının ve LGS matematik sorularının PISA temsil yeterliği açısından incelenmesi. Trakya Eğitim Dergisi, 12(1), 475-489. https://doi.org/10.24315/tred.910569
- Baltacı, A. (2019). Nitel araştırma süreci: Nitel bir araştırma nasıl yapılır? Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5(2), 368-388. https://doi.org/10.31592/aeusbed.598299
- Beyendi, S. (2018). 2013-2018 Ortaokul Matematik Dersi Öğretim Programlarının Karşılaştırılması. Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi, 8(1), 177-200. https://izlik.org/JA93XJ47CK
- Çakır, A. (2006), İlköğretim dördüncü sınıf matematik ders kitapları ile ilgili öğretmen görüşleri. [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi.
- Çakır, İ. (2009), İlköğretim 5. sınıf matematik ders kitaplarının öğretmen ve öğrenci görüşleri doğrultusunda değerlendirilmesi. [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Çukurova Üniversitesi.
- Demirci, S. Ç., Kul, Ü., & Korkmaz, S. (2025). Examination of Problems in Middle School Mathematics Textbooks in Relation to the PISA Mathematical Literacy Framework. e-Kafkas Journal of Educational Research, 12(1), 195-212. https://doi.org/10.30900/kafkasegt.1487506
- Denzin, N. K., & Lincoln, Y. S. (2008). Introduction: The discipline and practice of qualitative research. Sage. https://psycnet.apa.org/record/2008-06339-001
- Efe, M. E. (2024). The Century of Türkiye Maarif Model: A perspective on cultural values and digitalization in education. Route Educational & Social Science Journal, 11(6), 213-224. http://dx.doi.org/10.17121/ressjournal.3606
- Gee, J. (1998). Preamble to a literacy program. Madison: Department of Curriculum and Instruction.
- Işık, C. (2008). İlköğretim ikinci kademesinde matematik öğretmenlerinin matematik ders kitabı kullanımını etkileyen etmenler ve beklentileri. Kastamonu Eğitim Dergisi, 16(1), 163-176. https://izlik.org/JA69AF78NG
- Karabulut, E., & Tarım, K. (2024). Investigation of SACs High School Mathematics Material Based on PISA Proficiency Levels and Contexts. Kastamonu Education Journal, 32(4), 678-691. https://doi.org/10.24106/kefdergi.1574382
- Karataş, Z. (2019). 11. ve 12. Sınıf temel düzey ders kitaplarındaki örnek soruların PISA matematik yeterlik düzeylerine göre incelenmesi. [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Bülent Ecevit Üniversitesi.
- Kerr, J. F. (1972). The problem of curriculum reform. In J. F. Kerr (Ed.), Changing the curriculum (pp. 13-38). University of London Press.
- Kitzinger, J. (1995). Qualitative research: introducing focus groups. BMJ, 311(7000), 299-302. https://doi.org/10.1136/bmj.311.7000.299
- Kuzu, O., Toptaş, V., & Göçer, V. (2025). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Perspektifinde 2018 ve 2024 İlkokul Matematik Dersi Öğretim Programlarının Karşılaştırılması. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 26(1), 114-140. https://doi.org/10.29299/kefad.1545275
- Marsh, C. J., & Willis, G. (2007). Curriculum: Alternative approaches, ongoing issues. Pearson Education. https://lccn.loc.gov/2005037331
- Miles, M. B. & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook. California, Sage Publications.
- Millî Eğitim Bakanlığı [MEB]. (2015). PISA 2012 araştırması ulusal nihai raporu. PISA uluslararası öğrenci değerlendirme programı. İşkur Matbaacılık.
- Millî Eğitim Bakanlığı [MEB]. (2018). Matematik dersi öğretim programı (İlkokul ve Ortaokul 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 ve 8. Sınıflar). Millî Eğitim Bakanlığı.
- Millî Eğitim Bakanlığı [MEB]. (2023a). K12 beceriler çerçevesi Türkiye bütüncül modeli. Milli Eğitim Bakanlığı.
- Millî Eğitim Bakanlığı [MEB]. (2023b). PISA 2022 Türkiye raporu. Milli Eğitim Bakanlığı.
- Millî Eğitim Bakanlığı [MEB]. (2024a). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli öğretim programı ortak metni. Millî Eğitim Bakanlığı.
- Millî Eğitim Bakanlığı [MEB]. (2024b). Ortaokul matematik dersi öğreti programı (5, 6, 7 ve 8. sınıflar). Millî Eğitim Bakanlığı.
- National Council of Teachers of Mathematics [NCTM]. (2000). Principles and standards for school mathematics. National Council of Mathematics Teachers.
- Olkun, S., & Toluk, Z. (2002). Textbooks, word problems, and student success on addition and subtraction. International Journal for Mathematics Teaching and Learning, 11(18), 162-170.
- Organisation for Economic Co-operation and Development [OECD]. (2013). PISA 2012 assessment and analytical framework. Paris: OECD Publishing. http://dx.doi.org/10.1787/9789264190511-en
- Organisation for Economic Co-operation and Development [OECD]. (2019). PISA 2018 Assessment and analytical framework, Paris: OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/19963777
- Organisation for Economic Co-operation and Development [OECD]. (2023). PISA 2022 Assessment and Analytical Framework, Paris: OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/dfe0bf9c-en.
- Ornstein, A. C., & Hunkins, F. P. (2018). Curriculum: Foundations, principles, and issues (7th edition). Pearson. http://refhub.elsevier.com/S0742-051X(26)00047-8/sref54
- Özer, E. (2012). Türkiye 8. sınıf matematik konularına göre Türkiye, Singapur ve ABD kitaplarındaki soruların karşılaştırmalı analizi. [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Ankara Üniversitesi.
- Reçber, H. (2012). Türkiye 8. sınıf matematik ders kitabındaki etkinliklerin bilişsel düzeylerinin programdakilerle ve ülkeler arası karşılaştırılması. [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Ankara Üniversitesi.
- Schmidt, W. H., McKnight, C. C., Raizen, S. A., Jakwerth, P. M., Valverde, G. A., Wolfe, R. G., ... & Houang, R. T. (2002). A splintered vision: An investigation of US science and mathematics education. Dordrecht: Springer Netherlands. https://doi.org/10.1007/0-306-47209-0_2
- Seis, A. (2011). 6-8. Sınıf matematik ders kitaplarının PISA 2003 belirsizlik ölçeğine göre incelenmesi. [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Abant İzzet Baysal Üniversitesi.
- Sievert, H., van den Ham, A. K., & Heinze, A. (2021). The role of textbook quality in first graders’ ability to solve quantitative comparisons: A multilevel analysis. ZDM–Mathematics Education, 53(6), 1417-1431. https://doi.org/10.1007/s11858-021-01266-x
- Steen, L. A., Turner, R. & Burkhardt, H. (2007). Developing mathematical literacy. W. Blum., P. L. Galbraith, H-W. Henn ve M. Niiss (Eds.). In modelling and applications in mathematics education (pp. 285-294). Springer. https://doi.org/10.1007/978-0-387-29822-1_30
- Stein, M. K., Remillard, J., & Smith, M. S. (2007). How curriculum influences student learning. Second handbook of research on mathematics teaching and learning, 1(1), 319-370.
- Şaban, İ. H. (2019). Matematik ders kitapları cebir öğrenme alanındaki soruların pısa matematik yeterlik düzeylerine göre incelenmesi. [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Hacettepe Üniversitesi.
- Şirin, B. (2019) Ortaokul 7. ve 8. Sınıf matematik ders kitaplarının PISA temel matematik beceri seviyelerine göre incelenmesi. [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Bülent Ecevit Üniversitesi.
- Tarım, K. & Tarku, H. (2022). Investigation of the questions in 8th grade mathematics textbook in terms of mathematical literacy. International Electronic Journal of Mathematics Education, 17(2), em0682. https://doi.org/10.29333/iejme/11819
- Tarım, K., & Köksal, E. (2024). Matematik LGS Çalışma Kitabının PISA Matematik Okuryazarlığı Bağlamında İncelenmesi. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, (45), 23-39. https://izlik.org/JA64YK44FB
- Tarku, H. (2022). 9. sınıf matematik ders kitaplarındaki soruların PISA matematik okuryazarlığı çerçevesinde incelenmesi. [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Çukurova Üniversitesi.
- Toprak, Z. (2019). Türkiye ve Singapur 5. sınıf matematik ders kitaplarının karşılaştırmalı analizi. [Yayınlanmamış doktora tezi]. Gaziantep Üniversitesi.
- Turner, R., Blum, W. & Niss, M. (2015). Using Competencies to Explain Mathematical Item Demand: A Work in Progress. In: Stacey, K., Turner, R. (eds) Assessing Mathematical Literacy. Springer, Cham. https://doi.org/10.1007/978-3-319-10121-7_4
- Tyler, R. (1957). The curriculum: Then and now. In Proceedings of the 1956 Invitational Conference on Testing Problems. Princeton, NJ: Educational Testing Service. https://www.journals.uchicago.edu/doi/abs/10.1086/459567?journalCode=esj
- United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization. (2017). Education for sustainable development goals: Learning objectives. https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000247444
- United Nations. (2015). Transforming our world: The 2030 agenda for sustainable development. https://sustainabledevelopment.un.org/post2015/transformingourworld/publication
- Valverde, G. A., Bianchi, L. J., Wolfe, R. G., Schmidt, W. H., & Houang, R. T. (2002). According to the book: Using TIMSS to investigate the translation of policy into practice through the world of textbooks. Dordrecht, Netherlands: Kluwer Academic Publisher.
- Yeğit, H. (2020). Türkiye ve Almanya’da okutulan matematik ders kitaplarının matematik okuryazarlığı bakımından incelenmesi ve karşılaştırılması. [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Uludağ Üniversitesi.
- Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2021). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (12. Baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
An Analysis of the Problems in the Fifth-Grade Mathematics Textbooks Prepared within the Scope of the Türkiye Century Education Model in Terms of Mathematical Literacy
Abstract
This research aims to examine real-world problems included in fifth-grade mathematics textbooks prepared within the scope of the Türkiye Century Education Model, in terms of mathematical processes, PISA mathematical competencies, and contexts related to the Sustainable Development Goals. Conducted within the framework of qualitative research, the study employed a document analysis design. Two mathematics textbooks used in the 2024–2025 academic year were analyzed through descriptive analysis. Findings indicate that a limited proportion of problems feature real-world contexts and predominantly focus on the “employing mathematics” process. In contrast, the “formulating” and “interpreting” processes appears more aligned with the PISA framework and more balanced compared to materials from previous curriculum periods. Regarding PISA fundamental mathematical capabilities, communication, representation, and reasoning are more prominently represented, while using mathematical tools and devising strategies remain limited. Problems are mostly at a routine, procedure-oriented and low cognitive demand level; in parallel with this, the frequency of problems decreases as PISA competency levels increase. An examination of contextual features further reveals that problems explicitly associated with the Sustainable Development Goals remain limited in number, although contexts related to environmental and health themes are more visible. The results indicate a tendency consistent with the process-oriented and multidimensional vision of the new model. Nevertheless, it is thought that the potential of textbooks to support students’ higher-order thinking skills can be further enhanced by increasing problem diversity, balancing mathematical processes, and enriching sustainable development contexts.
References
- Ananiadoui, K. & Claro, M. (2009). 21st Century Skills and Competences for New Millennium Learners in OECD Countries. Working Paper. OECD, Paris. https://doi.org/10.1787/19939019
- Ardy, H., Susanta, A., Zamzaili, Z., & Susanto, E. (2023). Analysis of PISA Model Problems on Junior High School Mathematics Textbooks Published by Indonesia Ministry of Education in the 2017 Revised Edition. Jurnal Pendidikan MIPA, 24(1), 213-224. https://doi.org/10.23960/jpmipa/v24i1.pp213-224
- Arslan, S. & Özpınar, İ. (2009). Yeni ilköğretim 6. sınıf matematik ders kitaplarının öğretim programına uygunluğunun incelenmesi. Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 03 (36). 26-38.
- Aydoğdu İskerderoğlu, T. & Baki, A. (2011). İlköğretim 8.sınıf ders kitabındaki soruların PISA matematik yeterlik düzeylerine göre sınıflandırılması. Eğitim ve Bilim, 36(161), 287-301. https://doi.org/10.15390/ES.2011.969
- Ayyıldız, H., & Aktas, M. C. (2022). 8. sınıf matematik ders kitaplarının ve LGS matematik sorularının PISA temsil yeterliği açısından incelenmesi. Trakya Eğitim Dergisi, 12(1), 475-489. https://doi.org/10.24315/tred.910569
- Baltacı, A. (2019). Nitel araştırma süreci: Nitel bir araştırma nasıl yapılır? Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5(2), 368-388. https://doi.org/10.31592/aeusbed.598299
- Beyendi, S. (2018). 2013-2018 Ortaokul Matematik Dersi Öğretim Programlarının Karşılaştırılması. Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi, 8(1), 177-200. https://izlik.org/JA93XJ47CK
- Çakır, A. (2006), İlköğretim dördüncü sınıf matematik ders kitapları ile ilgili öğretmen görüşleri. [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi.
- Çakır, İ. (2009), İlköğretim 5. sınıf matematik ders kitaplarının öğretmen ve öğrenci görüşleri doğrultusunda değerlendirilmesi. [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Çukurova Üniversitesi.
- Demirci, S. Ç., Kul, Ü., & Korkmaz, S. (2025). Examination of Problems in Middle School Mathematics Textbooks in Relation to the PISA Mathematical Literacy Framework. e-Kafkas Journal of Educational Research, 12(1), 195-212. https://doi.org/10.30900/kafkasegt.1487506
- Denzin, N. K., & Lincoln, Y. S. (2008). Introduction: The discipline and practice of qualitative research. Sage. https://psycnet.apa.org/record/2008-06339-001
- Efe, M. E. (2024). The Century of Türkiye Maarif Model: A perspective on cultural values and digitalization in education. Route Educational & Social Science Journal, 11(6), 213-224. http://dx.doi.org/10.17121/ressjournal.3606
- Gee, J. (1998). Preamble to a literacy program. Madison: Department of Curriculum and Instruction.
- Işık, C. (2008). İlköğretim ikinci kademesinde matematik öğretmenlerinin matematik ders kitabı kullanımını etkileyen etmenler ve beklentileri. Kastamonu Eğitim Dergisi, 16(1), 163-176. https://izlik.org/JA69AF78NG
- Karabulut, E., & Tarım, K. (2024). Investigation of SACs High School Mathematics Material Based on PISA Proficiency Levels and Contexts. Kastamonu Education Journal, 32(4), 678-691. https://doi.org/10.24106/kefdergi.1574382
- Karataş, Z. (2019). 11. ve 12. Sınıf temel düzey ders kitaplarındaki örnek soruların PISA matematik yeterlik düzeylerine göre incelenmesi. [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Bülent Ecevit Üniversitesi.
- Kerr, J. F. (1972). The problem of curriculum reform. In J. F. Kerr (Ed.), Changing the curriculum (pp. 13-38). University of London Press.
- Kitzinger, J. (1995). Qualitative research: introducing focus groups. BMJ, 311(7000), 299-302. https://doi.org/10.1136/bmj.311.7000.299
- Kuzu, O., Toptaş, V., & Göçer, V. (2025). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Perspektifinde 2018 ve 2024 İlkokul Matematik Dersi Öğretim Programlarının Karşılaştırılması. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 26(1), 114-140. https://doi.org/10.29299/kefad.1545275
- Marsh, C. J., & Willis, G. (2007). Curriculum: Alternative approaches, ongoing issues. Pearson Education. https://lccn.loc.gov/2005037331
- Miles, M. B. & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook. California, Sage Publications.
- Millî Eğitim Bakanlığı [MEB]. (2015). PISA 2012 araştırması ulusal nihai raporu. PISA uluslararası öğrenci değerlendirme programı. İşkur Matbaacılık.
- Millî Eğitim Bakanlığı [MEB]. (2018). Matematik dersi öğretim programı (İlkokul ve Ortaokul 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 ve 8. Sınıflar). Millî Eğitim Bakanlığı.
- Millî Eğitim Bakanlığı [MEB]. (2023a). K12 beceriler çerçevesi Türkiye bütüncül modeli. Milli Eğitim Bakanlığı.
- Millî Eğitim Bakanlığı [MEB]. (2023b). PISA 2022 Türkiye raporu. Milli Eğitim Bakanlığı.
- Millî Eğitim Bakanlığı [MEB]. (2024a). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli öğretim programı ortak metni. Millî Eğitim Bakanlığı.
- Millî Eğitim Bakanlığı [MEB]. (2024b). Ortaokul matematik dersi öğreti programı (5, 6, 7 ve 8. sınıflar). Millî Eğitim Bakanlığı.
- National Council of Teachers of Mathematics [NCTM]. (2000). Principles and standards for school mathematics. National Council of Mathematics Teachers.
- Olkun, S., & Toluk, Z. (2002). Textbooks, word problems, and student success on addition and subtraction. International Journal for Mathematics Teaching and Learning, 11(18), 162-170.
- Organisation for Economic Co-operation and Development [OECD]. (2013). PISA 2012 assessment and analytical framework. Paris: OECD Publishing. http://dx.doi.org/10.1787/9789264190511-en
- Organisation for Economic Co-operation and Development [OECD]. (2019). PISA 2018 Assessment and analytical framework, Paris: OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/19963777
- Organisation for Economic Co-operation and Development [OECD]. (2023). PISA 2022 Assessment and Analytical Framework, Paris: OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/dfe0bf9c-en.
- Ornstein, A. C., & Hunkins, F. P. (2018). Curriculum: Foundations, principles, and issues (7th edition). Pearson. http://refhub.elsevier.com/S0742-051X(26)00047-8/sref54
- Özer, E. (2012). Türkiye 8. sınıf matematik konularına göre Türkiye, Singapur ve ABD kitaplarındaki soruların karşılaştırmalı analizi. [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Ankara Üniversitesi.
- Reçber, H. (2012). Türkiye 8. sınıf matematik ders kitabındaki etkinliklerin bilişsel düzeylerinin programdakilerle ve ülkeler arası karşılaştırılması. [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Ankara Üniversitesi.
- Schmidt, W. H., McKnight, C. C., Raizen, S. A., Jakwerth, P. M., Valverde, G. A., Wolfe, R. G., ... & Houang, R. T. (2002). A splintered vision: An investigation of US science and mathematics education. Dordrecht: Springer Netherlands. https://doi.org/10.1007/0-306-47209-0_2
- Seis, A. (2011). 6-8. Sınıf matematik ders kitaplarının PISA 2003 belirsizlik ölçeğine göre incelenmesi. [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Abant İzzet Baysal Üniversitesi.
- Sievert, H., van den Ham, A. K., & Heinze, A. (2021). The role of textbook quality in first graders’ ability to solve quantitative comparisons: A multilevel analysis. ZDM–Mathematics Education, 53(6), 1417-1431. https://doi.org/10.1007/s11858-021-01266-x
- Steen, L. A., Turner, R. & Burkhardt, H. (2007). Developing mathematical literacy. W. Blum., P. L. Galbraith, H-W. Henn ve M. Niiss (Eds.). In modelling and applications in mathematics education (pp. 285-294). Springer. https://doi.org/10.1007/978-0-387-29822-1_30
- Stein, M. K., Remillard, J., & Smith, M. S. (2007). How curriculum influences student learning. Second handbook of research on mathematics teaching and learning, 1(1), 319-370.
- Şaban, İ. H. (2019). Matematik ders kitapları cebir öğrenme alanındaki soruların pısa matematik yeterlik düzeylerine göre incelenmesi. [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Hacettepe Üniversitesi.
- Şirin, B. (2019) Ortaokul 7. ve 8. Sınıf matematik ders kitaplarının PISA temel matematik beceri seviyelerine göre incelenmesi. [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Bülent Ecevit Üniversitesi.
- Tarım, K. & Tarku, H. (2022). Investigation of the questions in 8th grade mathematics textbook in terms of mathematical literacy. International Electronic Journal of Mathematics Education, 17(2), em0682. https://doi.org/10.29333/iejme/11819
- Tarım, K., & Köksal, E. (2024). Matematik LGS Çalışma Kitabının PISA Matematik Okuryazarlığı Bağlamında İncelenmesi. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, (45), 23-39. https://izlik.org/JA64YK44FB
- Tarku, H. (2022). 9. sınıf matematik ders kitaplarındaki soruların PISA matematik okuryazarlığı çerçevesinde incelenmesi. [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Çukurova Üniversitesi.
- Toprak, Z. (2019). Türkiye ve Singapur 5. sınıf matematik ders kitaplarının karşılaştırmalı analizi. [Yayınlanmamış doktora tezi]. Gaziantep Üniversitesi.
- Turner, R., Blum, W. & Niss, M. (2015). Using Competencies to Explain Mathematical Item Demand: A Work in Progress. In: Stacey, K., Turner, R. (eds) Assessing Mathematical Literacy. Springer, Cham. https://doi.org/10.1007/978-3-319-10121-7_4
- Tyler, R. (1957). The curriculum: Then and now. In Proceedings of the 1956 Invitational Conference on Testing Problems. Princeton, NJ: Educational Testing Service. https://www.journals.uchicago.edu/doi/abs/10.1086/459567?journalCode=esj
- United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization. (2017). Education for sustainable development goals: Learning objectives. https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000247444
- United Nations. (2015). Transforming our world: The 2030 agenda for sustainable development. https://sustainabledevelopment.un.org/post2015/transformingourworld/publication
- Valverde, G. A., Bianchi, L. J., Wolfe, R. G., Schmidt, W. H., & Houang, R. T. (2002). According to the book: Using TIMSS to investigate the translation of policy into practice through the world of textbooks. Dordrecht, Netherlands: Kluwer Academic Publisher.
- Yeğit, H. (2020). Türkiye ve Almanya’da okutulan matematik ders kitaplarının matematik okuryazarlığı bakımından incelenmesi ve karşılaştırılması. [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Uludağ Üniversitesi.
- Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2021). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (12. Baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
Details
| Primary Language | Turkish |
|---|---|
| Subjects | Mathematics Education |
| Journal Section | Book Review |
| Authors | |
| Submission Date | November 14, 2025 |
| Acceptance Date | March 6, 2026 |
| Publication Date | March 31, 2026 |
| DOI | https://doi.org/10.53444/deubefd.1823348 |
| IZ | https://izlik.org/JA57ZR47FX |
| Published in Issue | Year 2026 Issue: 67 |
Cite
Aim & Scope
Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, Eğitim Bilimleri ve Öğretmen Yetiştirme temel alanı kapsamında gerçekleştirilen nitelikli bilimsel çalışmaları yayımlayarak politika yapıcılar dahil her türlü yararlanıcılara en hızlı bir şekilde sunmayı, bu çalışmaların yaygın bir şekilde ulusal ve uluslararası görünürlüğünü sağlamayı, etkili ve yenilikçi öğrenme içerikleriyle öğretmenleri mesleki gelişimlerini desteklemeyi ve bilgi- beceri sentezinde araştırma sonuçlarını en hızlı şekilde öğrenme ortamlarına ulaştırarak, öğrencilerin öğrenme içeriklerini zenginleştirmeyi ve öğrenme kapasitelerini güçlendirmeyi amaçlamaktadır.
Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi’nde, Eğitim Bilimleri ve Öğretmen Yetiştirme temel alanı kapsamında yapılan her türlü nitel, nicel ve karma desen araştırma, sistematik derleme, meta analiz, meta-sentez çalışmalarına yer verilmektedir. Çalışmalar alana nitelikli katkı sağlama potansiyeli taşımalı ve daha önce hiçbir bir yerde yayımlanmamış olmalıdır.
Dergimizin 1992-2005 yılları arasında yayınlanan sayılarına aşağıdaki linkten ulaşabilirsiniz:
https://acikerisim.deu.edu.tr/xmlui/handle/20.500.12397/17
Author Guidelines
YAPAY ZEKA KULLANIMI BEYAN FORMU
Dergimizde yayımlanmak üzere gönderilen makaleler yukarıda verilen örnek şablona uygun olarak hazırlanmalı ve gönderilmelidir. Makalenizi sisteme yüklerken kör hakemlik uygulamasından dolayı isimleri silmeniz gerekmektedir. Dosya ismi makale adından oluşmalıdır. 2020 yılı itibariyle yapılan makale başvurularında yazarların etik kurul izinlerini sisteme başvuru esnasında makaleleriyle birlikte yüklemeleri gerekmektedir.
Gönderilen makale daha önce bir yerde yayımlanmamış ya da yayımlanmak üzere gönderilmemiş olmalıdır. Gönderilen makalelerin Buca Eğitim Fakültesi Dergisi yazım kurallarına uyması gereklidir. Ayrıca yukarıda verilen linkten indirebileceğiniz “telif hakkı devir formunu” doldurarak makale ile birlikte eklenti olarak sisteme yüklemeniz gerekmektedir.
Araştırma problemi, amaçları ve seçilen araştırma yöntemi ile problem arasında ilişki açık bir şekilde ortaya konmalıdır. Kullanılan araştırma yönteminin gerekçesi açıklanmalıdır. Veri toplama araçlarının ve analizinin geçerliği ve güvenirliği belirtilmelidir. Bulgular bütünlük içinde sunulmalıdır. Sonuçların yorumları mevcut literatüre göre tartışılmalıdır.
Etik Kurul izni gerektiren çalışmalar (anket ya da ölçek uygulamayı gerektiren, görüşme ve gözlem içeren; doküman, resim, anket vb. diğerleri tarafından geliştirilen ve kullanım izni gerektiren çalışmalar) için etik kurullardan ya da komisyonlardan gerekli izinlerin alınması, bunların makale içeriğinde belirtilmesi ya da ek dosya olarak sunulması gerekmektedir.
Gönderilen makalede kullanılan dil açık olmalıdır. Tekrarlardan, desteklenmemiş ifadelerden ve konu dışı açıklamalardan kaçınılmalıdır.
Ethical Principles and Publication Policy
Yayın Etiği
Bu dergi Creative Commons'ın Atıf-GayriTicari-AynıLisanslaPaylaş 4.0 Uluslararası lisansı ile lisanslanan ve 12 Eylül 2012 tarihli "Budapeşte Açık Erişim Girişimi"ni kabul eden ve destekleyen açık erişimli bir dergidir. Dergimiz için herhangi bir makale işlem ve gönderim bedeli bulunmamaktadır.
Etik Kurul izni gerektiren çalışmalar (anket ya da ölçek uygulamayı gerektiren, görüşme ve gözlem içeren; doküman, resim, anket vb. diğerleri tarafından geliştirilen ve kullanım izni gerektiren çalışmalar) için etik kurullardan ya da komisyonlardan gerekli izinlerin alınması, bunların makale içeriğinde belirtilmesi ya da ek dosya olarak sunulması gerekmektedir.
Buca Eğitim Fakültesi dergisi 01.06.2018 tarihinden itibaren dergi yayıncılığında COPE (Code of Conduct for Journal Editors) tarafından belirlenen editörler, yazarlar ve hakemler için yayın etiği ve kötüye kullanım ile ilgili belirlenmiş yükümlülükleri esas alır.
Editörlerin Sorumlulukları
Tarafsızlık ve yayıncıya ait özgürlük: Editörler gönderilen makale önerilerini derginin kapsamına uygun olması ve çalışmalarının önemi ve orijinalliğini dikkate alarak değerlendirirler. Editörler, makale önerisini sunan yazar(lar)ın ırk, cinsiyet, cinsel yönelim, etnik köken, uyruk, veya politik görüşlerini dikkate almazlar. Düzeltme ya da yayınlama kararına dergi editör kurulu dışında diğer kurumlar etki edemez.
Gizlilik: Editörler gönderilen bir yazıyla ilgili bilgileri, sorumlu yazar, hakemler ve yayın kurulu dışında başka herhangi biriyle paylaşmazlar.
Bilgilendirme ve görüş ayrılıkları: Editörler ve yayın kurulu üyeleri, yazarların açık yazılı izni olmaksızın kendi araştırma amaçları için sunulan bir makalede sunulan yayınlanmamış bilgileri kullanmazlar.
Basım kararı: Editörler, yayınlanmak üzere kabul edilen tüm makalelerin, alanında uzman olan en az iki hakem tarafından hakem değerlendirmesine tabi tutulmasını sağlar. Editörler, dergiye gönderilen makalelerden hangi eserin yayınlanacağına, söz konusu çalışmanın geçerliliğine, araştırmacılara ve okurlara olan önemine, hakemlerin yorumlarına ve bu gibi yasal şartlara göre karar vermekten sorumludur.
Etik kaygılar: Editörler sunulan bir yazıya veya yayınlanmış makaleye ilişkin etik kaygılar ortaya çıktığında tedbirler alacaktır. Yayımlandıktan yıllar sonra ortaya çıksa bile, bildirilen her etik olmayan yayınlama davranışı incelenecektir. Editörler, etik kaygılar oluşması durumunda COPE Flowcharts takip eder. Etik sorunların önemli olması durumunda düzeltme, geri çekme uygulanabilir veya konu ile ilgili endişeler dergide yayınlanabilir.
Hakemlerin görevleri
Editöryal kararlara katkı: Editör kararlarında editörlere yardımcı olur ve editöryal iletişim yoluyla yazarlara makalelerini iyileştirmede yardımcı olur.
Sürat: Makale önerisini incelemek için yeterli nitelikte hissetmeyen veya makale incelemesinin zamanında gerçekleşemeyeceğini bilen herhangi bir hakem, derhal editörleri haberdar etmeli ve gözden geçirme davetini reddetmeli, böylece yeni hakem atamasının yapılması sağlanmalıdır.
Gizlilik: Gözden geçirilmek üzere gönderilen tüm makale önerileri gizli belgelerdir ve bu şekilde ele alınmalıdır. Editör tarafından yetkilendirilmedikçe başkalarına gösterilmemeli veya tartışılmamalıdır. Bu durum inceleme davetini reddeden hakemler için de geçerlidir.
Tarafsızlık standartları: Makale önerisi ile ilgili yorumlar tarafsız olarak yapılmalı ve yazarların makaleyi geliştirmek için kullanabileceği şekilde öneriler yapılmalıdır. Yazarlara yönelik kişisel eleştiriler uygun değildir.
Kaynakların kabulü: Hakemler, yazarlar tarafından alıntılanmayan ilgili yayınlanmış çalışmaları tanımlamalıdır. Hakem ayrıca, incelenen yazı ile başka herhangi bir makalenin (yayınlanmış veya yayınlanmamış) herhangi bir önemli benzerliğini editörüne bildirmelidir.
Çıkar çatışmaları: Çıkar çatışmaları editöre bildirilmelidir.
Yazarların Sorumlulukları
Raporlaştırma standartları: Orijinal araştırmanın yazarları, yapılan çalışmanın ve sonuçların doğru bir şekilde sunulmasını ve ardından çalışmanın öneminin objektif bir şekilde tartışılmasını sağlamalıdır. Makale önerisi yeterli detay ve referans içermelidir. Kongre/sempozyumda sunulan bildiriler, posterler makalede belirtilmeli ve tam metin olarak ilgili yerlerde basılmamış olmalıdır.
Veri erişimi ve saklama: Yazarların, çalışmalarının ham verilerini saklamaları gerekmektedir. Gerektiğinde, dergi/hakem tarafından talep edilmesi durumunda ve editör incelemesi için sunmalıdırlar.
Özgünlük ve intihal: Yazarlar, sadece tamamen orijinal eserler göndermeliler ve başkalarının çalışmalarını ve / veya sözlerini kullandılarsa, bu uygun şekilde alıntılanmış olmalıdır. İntihal, tüm biçimlerinde etik olmayan yayıncılık davranışını oluşturur ve kabul edilemez. Bu nedenle dergiye gönderilen makalelerde benzerlik oranı “iThenticate” Programıyla kontrol edilir.
Birden çok, yinelenen, yedekli veya eşzamanlı gönderim/yayın: Yazarlar başka bir dergide daha önce yayınlanmış bir makaleyi değerlendirilmek için göndermemelidir. Bir makalenin birden fazla dergiye eşzamanlı olarak sunulması etik olmayan yayıncılık davranışıdır ve kabul edilemez.
Makalenin yazarlığı: Sadece yazarlık kriterlerini yerine getiren kişiler, yazının içeriğinde yazar olarak listelenmelidir. Bu yazarlık kriterleri şu şekildedir; (i) tasarım, uygulama, veri toplama veya analiz aşamalarına katkı sağlamıştır (ii) yazıyı hazırlamış veya önemli entelektüel katkı sağlamış veya eleştirel olarak revize etmiştir veya (iii) makalenin son halini görmüş, onaylamış ve yayınlanmak üzere teslim edilmesini kabul etmiştir. Sorumlu yazar, tüm yazarların (yukarıdaki tanıma göre) yazar listesine dahil edilmesini sağlamalı ve yazarların makalenin son halini gördüklerini ve yayınlanmak üzere sunulmasını kabul ettiklerini beyan etmelidir.
Beyan ve çıkar çatışmaları: Yazarlar, mümkün olan en erken aşamada (genellikle makale gönderimi sırasında bir bildirme formu sunarak ve makalede bir beyanı dahil ederek) çıkar çatışmaları açığa çıkarmalıdır. Çalışma için tüm mali destek kaynakları beyan edilmelidir (varsa hibe numarası veya diğer referans numarası dahil).
Hakem değerlendirme: Yazarlar hakem değerlendirme sürecine katılmakla yükümlüdürler ve editörlerin ham veri taleplerine, açıklamalara ve etik onayının kanıtlarına, ve telif hakkı izinlerine derhal yanıt vererek tam olarak işbirliği yapmakla yükümlüdürler. İlk olarak "gerekli revizyon" kararı verilmesi durumunda, yazarlar hakemlerin yorumlarına sistematik bir şekilde verilen son tarihe kadar yazılarını gözden geçirip yeniden ibraz etmelidir.
Yayınlanan eserlerde temel hatalar: Yazarlar kendi yayınladıkları çalışmalarında önemli hatalar veya yanlışlıklar bulduklarında, dergi editörlerini veya yayıncılarını derhal bilgilendirmek ve kağıt üzerinde bir erratum biçiminde düzeltmek veya kağıdı çıkarmak için onlarla işbirliği yapmakla yükümlüdür. Editörler veya yayıncı, yayınlanan bir çalışmanın önemli bir hata veya yanlışlık içerdiğini üçüncü bir şahıstan öğrenirse, yazarın makaleyi derhal düzeltmesi veya geri çekmesi veya gazetenin editörlerine kağıdın doğruluğuna dair kanıt sunması yükümlülüğüdür.
Yayın Politikası
Odak ve Kapsam
“Buca Eğitim Fakültesi Dergisi” ulusal ve uluslararası düzeyde çevrimiçi olarak yayın yapan hakemli bir dergidir. Eğitim Bilimleri ve Alan Eğitimi alanlarında ulusal ve uluslararası düzeyde bilimsel niteliklere sahip çalışmaları yayınlayarak akademik bilgi birikimine katkıda bulunmayı amaçlamaktadır. Dergimizde makale yayımlatmak veya hakem sürecini başlatmak için herhangi bir ücret talep edilmez. Dergimizin yayın periyodu yılda 4 sayı olarak belirlenmiş (Mart, Haziran, Eylül ve Aralık) olup, yayın kurulu bu sayıyı artırabilir. Dergimizin hiçbir sürecinde ücret talep edilmez. Yayım kurulu ek/özel sayı ya da kongre/sempozyum özel sayısı çıkarma kararı alabilir.
Hakem Değerlendirme Süreci
Dergimize gönderilen makaleler 2 hakeme gönderilir. Hakem değerlendirme sürecinin yaklaşık olarak üç ay içerisinde tamamlanması hedeflenmektedir. Süreci tamamlanan her makale, yayın sırasına alınarak yayın kurulunun uygun bulacağı sayıda yayımlanır.
Gizlilik
Buca Eğitim Fakültesi Dergisinin makale önerilerinin hakemlere atanması ve makale değerlendirme sürecinde gizlilik temel alınır. Makalelerin atanacağı hakemler sadece editör ve alan editörleri tarafından belirlenir ve bilinir. Makale değerlendirme sürecinde ise hakemlere yazar bilgisi verilmez.
Price Policy
Buca Eğitim Fakültesi Dergisi için herhangi bir makale işlem ve gönderim bedeli bulunmamaktadır.
Indexes
Citation Indexes
Other Indexes
Journal Boards
Derginin Sahibi
Baş Editör
Editörler
Alan Editörleri
Saint-Joseph Fransız Lisesi (1989-1997)
Lisans: İstanbul Teknik Üniversitesi-Makina Mühendisliği (1997-2003)
Yüksek Lisans: İstanbul Üniversitesi-Fransız Dili Eğitimi (2003-2007)
Doktora: İstanbul Üniversitesi-Fransız Dili Eğitimi (2009-2015)
Dr. Sebahat Sevgi UYGUR
Lisans eğitimini, 2015 yılında Ege Üniversitesi Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Anabilim Dalında tamamlamıştır. Yüksek lisans derecesini 2017 yılında Ege Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Anabilim Dalından almıştır. 2022 yılında ise Dokuz Eylül Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Anabilim Dalı Doktora Programından mezun olmuştur. Dr. Uygur 2015 yılından beri Dokuz Eylül Üniversitesi, Buca Eğitim Fakültesi, Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Anabilim Dalında araştırma görevlisi olarak çalışmaya devam etmektedir. Çeşitli projelerde araştırmacı ve eğitmen olarak görev almaktadır. Kültüre duyarlı psikolojik danışma, pozitif psikoloji kavramları, başa çıkma ve uyum sağlama araştırmacının temel ilgi alanlarını oluşturmaktadır.
