Research Article
BibTex RIS Cite

Cognitive Competence in Topographic Map Interpretation: A Comparative Analysis of Human and Artificial Intelligence

Year 2026, Issue: 67 , - , 31.03.2026

İsmail Emin Yapan , Cennet Şanlı

https://doi.org/10.53444/deubefd.1836872
https://izlik.org/JA98CL42PY

Abstract

The aim of this research is to compare the slope interpretation performance of ChatGPT-4o Plus in topographic maps with the cognitive competencies of geography undergraduate students; to evaluate the slope map interpretation performances of both groups by analyzing the analytical approaches followed by ChatGPT-4o Plus and the cognitive strategies used by students, and to identify the opportunities and limitations offered by the integration of ChatGPT-4o Plus into this process based on student opinions. In the study, a case study design, a qualitative research method, was adopted. The study group consists of seven geography undergraduate students, who were selected through a purposive sampling method and ChatGPT-4o Plus. The data collection tools used were the Map Skills Test and a worksheet, and an interview form. The obtained data were analyzed using a descriptive analysis method. As a result of the research, it was determined that geography undergraduate students used different cognitive strategies in the slope map interpretation process, their approaches to map reading components varied individually, and their interpretation levels generally remained at a basic level. ChatGPT-4o Plus exhibited a structured and systematic approach in slope map interpretation. The model carried out direction determination, legend reading, and color-slope association in a phased manner, and it was found that it conducts a multivariate assessment by analyzing visual-spatial patterns along with quantitative data. While geography undergraduate students demonstrated successful performance in basic skills such as "location determination" and "slope calculation," it was found that they showed superficial competence in spatial association. ChatGPT-4o Plus, on the other hand, was observed to evaluate spatial variables holistically by conducting multidimensional analyses, but it did not always use geographical terms appropriately in context. Accordingly, it is recommended that ChatGPT-4o Plus be used as an instructional support tool in the process of interpreting topographic maps and be integrated into geography education within a pedagogical framework that promotes critical thinking.

Keywords

Geography Education Artificial Intelligence Map Interpretation Topographic Map ChatGPT Plus (GPT-4o model)

Project Number

1919B012417865

References

  • Akengin, H., Tuncel, G. & Cendek, M. E. (2016). Öğrencilerde harita okuryazarlığının geliştirilmesine ilişkin sosyal bilgiler öğretmenlerinin görüşleri. Marmara Coğrafya Dergisi, (34), 61-69.
  • Aktay, S., Gok, S. & Uzunoglu, D. (2023). ChatGPT in education. TAY Journal, 7(2), 378-406. https://doi.org/10.29329/tayjournal.2023.543.03
  • Arıkan, A. (2023). Kuantum Öğrenme Modeli’nin ortaokul öğrencilerinin mekânsal beceri öz yeterliklerine ve mekânsal becerilerine etkisinin incelenmesi (Doktora tezi). Gazi Üniversitesi.
  • Arıkan, A. (2026). A longitudinal study on pre-service teachers’ spatial thinking skills and spatial anxiety. Thinking Skills and Creativity, 60, 102101. https://doi.org/10.1016/j.tsc.2025.102101
  • Avcı, M. (2025). Sosyal bilgiler dersinde harita okuryazarlığı ve önemi. Uluslararası Sosyal Bilimler Akademik Araştırmalar Dergisi, 8(2), 40-50.
  • Balcı, A. (2022). Sosyal bilimlerde araştırma yöntem, teknik ve ilkeler. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
  • Balcı, A. & Yıldırım, S. (2023). Sosyal bilgiler öğretiminde harita okuryazarlığı. International Journal of Geography and Geography Education 50, 146-163. https://doi.org/10.32003/igge.1360766
  • Bienert, N. (2024). Exploring german high school students’ conceptual learning pathways of space and place. Education Sciences, 14(1), 69. https://doi.org/10.3390/educsci14010069
  • Büyüköztürk, Ş., Akgün, Ö. E., Demirel, F., Karadeniz, Ş. & Çakmak, E. K. (2022). Bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
  • Can, B. & Demirkaya, H. (2023). Ortaokul öğrencilerinin harita okuryazarlığı becerilerinin değişkenlere göre durumu. Araştırma ve Deneyim Dergisi, 8(1), 155-172.
  • Chang, K. T., Antes, J. & Lenzen, T. (1985). The effect of experience on reading topographic relief ınformation: analyses of performance and eye movements. The Cartographic Journal, 22(2), 88-94. https://doi.org/10.1179/caj.1985.22.2.88
  • Cong-Lem, N., Soyoof, A. & Tsering, D. (2025). A systematic review of the limitations and associated opportunities of ChatGPT. International Journal of Human-Computer Interaction, 41(7), 3851-3866. https://doi.org/10.1080/10447318.2024.2344142
  • Demiralp, N. (2006). Coğrafya eğitiminde harita ve küre kullanım becerileri. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 4(3), 323-343.
  • Dengiz, O., Saflı, M. & Pacci, S. (2023). Ilgaz dağı milli parkı doğal çam orman arazilerinin çölleşme risk değerlendirmesinde bulanık-AHP yaklaşımı ve yapay zekâ kullanımı. Türkiye Tarımsal Araştırma Dergisi, 10 (1), 75-90.
  • Eley, M. G. (1992). Component processing skills in the interpretation of topographic maps. Cartographica: The International Journal for Geographic Information and Geovisualization, 29(1), 35-51.
  • El-Nahass, N. M. & Abdellatif, M. A. İ. (2021). Students' learning difficulties in geography in (K-12) classrooms and ınstructional ınterventions according to representational systems of personality. American Journal of Education and Information Technology, 5(1) 43-50. https://doi: 10.11648/j.ajeit.20210501.17
  • Ertuğrul, Z. (2008). İlköğretim 6. sınıf öğrencilerinin harita ve küre kullanım becerilerinin tespiti. (Yüksek lisans tezi). Gazi Üniversitesi.
  • Fesliyen, Z. (2019). Ortaöğretim öğrencilerinin harita beceri düzeylerine yönelik bir eylem araştırması: Kulu Örneği (Yüksek lisans tezi). Necmettin Erbakan Üniversitesi.
  • Gülersoy, A. E. (2019). Harita bilgisi (kartografya): Haritalar, grafikler, diyagramlar ve coğrafi bilgi sistemleri. Ceylan, M. A. (Ed.), Genel Fiziki Coğrafya içinde (ss.319-429), Nobel Akademik Yayıncılık.
  • Gönülaçar, H. & Öztürk, M. (2020). Ortaokul öğrencilerinin mekânsal düşünme becerileri. Milli Eğitim Dergisi, 49 (227), 217-243.
  • Habibi, A., Muhaimin, M., Danibao, B. K., Wibowo, Y. G., Wahyuni, S. & Octavia, A. (2023). ChatGPT in higher education learning: Acceptance and use. Computers and Education: Artificial Intelligence, 5, 100190. https://doi.org/10.1016/j.caeai.2023.100190
  • İkiel, C. & Yüksel, A. (2023). Coğrafi bilgi sistemleri ve yapay zeka temelli ulaşım çalışmaları: bibliyometrik analiz çalışması. Şahin, A. (Ed.), Sosyal Bilimlerde Akademik Araştırma ve Değerlendirmeler VI. Gaziantep: Özgür Yayınevi.
  • İzbırak, R. (1992). Coğrafya terimleri sözlüğü, İstanbul: Millî Eğitim Basımevi.
  • Jo, I. & Bednarz, S. W. (2009). Evaluating geography textbook questions from a spatial perspective: using concepts of space, tools of representation, and cognitive processes to evaluate spatiality. Journal of Geography, 108(1),4-13. https://doi.org/10.1080/00221340902758401
  • Kayalı, B., Yavuz, M., Balat, Ş. & Çalişan, M. (2023). Investigation of student experiences with ChatGPT-supported online learning applications in higher education. Australasian Journal of Educational Technology, 39(5), 20-39. https://doi.org/10.14742/ajet.8915
  • Koç, A. (2004). Sayısal arazi modeli, eğim ve bakı haritalarının ormancılıktaki önemi ve coğrafi bilgi sistemi yazılımı (ARC/INFO) ile oluşturulma tekniği (Belgrad Ormanı örneği). Journal of the Faculty of Forestry Istanbul University, 46(1), 117-136. https://doi.org/10.17099/jffiu.22976
  • Koç, H. (2008). Coğrafya öğretim programındaki kazanımların öğrencilerin harita beceri düzeyleri üzerine etkisi. (Doktora Tezi). Gazi Üniversitesi.
  • Koç, H. & Bulut, İ. (2014). Gestalt kuramının öğrencilerin harita okuma ve yorumlama beceri düzeyleri üzerine etkisini belirlemeye yönelik bir inceleme. Marmara Coğrafya Dergisi 30, 1-19. https://doi.org/10.14781/mcd.26337
  • Koç, H. & Demir, S. (2014). Developing valid and reliable map literacy scale. Developing Valid and Reliable Map Literacy Scale., 4(2), 120-137.
  • Kutlucan, E. & Seferoğlu, S. S. (2024). Eğitimde yapay zekâ kullanımı: ChatGPT’nin KEFE ve PEST analizi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 22(2), 1059-1083.
  • Lansley, G., De Smith, M., Goodchild, M. & Longley, P. (2018). Big data and geospatial analysis, in De Smith, M. and Goodchild, M. and Longley, P. (Eds.) Geospatial Analysis: A comprehensive guide to principles, techniques and software tools. (pp. 547-570). The Winchelsea Press: Edinburgh.
  • Li, S., Dragićević, S., Antón Castro, F., Sester, M., Winter, S., Çöltekin, A., Pettit, C., Jiang, B., Haworth, J., Stein, A. & Cheng, T. (2016). Geospatial big data handling theory and methods: A review and research challenges, ISPRS Journal of Photogrammetry and Remote Sensing, 115, 119-133. https://doi.org/10.1016/j.isprsjprs.2015.10.012
  • Li, W. & Yu Hsu, C. (2022). GeoAI for large-scale ımage analysis and machine vision: recent progress of artificial ıntelligence in geography, ISPRS International Journal of Geo-Information, 11(7), 385. https://doi.org/10.3390/ijgi11070385
  • Linn, M. C., & Petersen, A. C. (1985). Emergence and characterization of sex differences in spatial ability: A meta-analysis. Child Development, 56(6), 1479-1498. https://doi.org/10.2307/1130467
  • Lloyd, R. E. & Bunch, R. L. (2005). Individual differences in map reading spatial abilities using perceptual and memory processes. Cartography and Geographic Information Science, 32(1), 33-46.
  • Memarian, B. & Doleck, T. (2023). ChatGPT in education: Methods, potentials and limitations. Computers in Human Behavior. Artificial Humans. 1(2) 100022, https://doi.org/10.1016/j.chbah.2023.100022
  • Miles, M, B. & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook. (2nd ed). Thousand Oaks, CA: Sage
  • Newcombe, N. S., Weisberg, S. M., Atit, K., Jacovina, M. E., Ormand, C. J. & Shipley, T. F. (2015). The lay of the land: Sensing and representing topography. Baltic International Yearbook of Cognition, Logic and Communication, 10(1), 6. https://doi.org/10.4148/1944-3676.1099
  • Özak, Ö. N. & Gökmen, P. G. (2009). Bellek ve mekân ilişkisi üzerine bir model önerisi. İTÜDERGİSİ/a, Mimarlık, Planlama, Tasarım, 8(2) 145-155.
  • Partigöç, N. S. (2022). Afet risk yönetiminde yapay zekâ kullanımının rolü. Bilişim Teknolojileri Dergisi, 15(4), 401-411. https://doi.org/10.17671/gazibtd.1067831
  • Pazzaglia, F., Meneghetti, C. & Ronconi, L. (2018). Tracing a route and finding a shortcut: The working memory, motivational, and personality factors involved. Frontiers in human neuroscience, 12, 225. https://doi.org/10.3389/fnhum.2018.00225
  • Pınar, A. (2017). Coğrafya öğretiminde CBS kullanımı, Sezer, A. (Ed.), Coğrafya Öğretim Teknolojileri ve Materyal Tasarımı içinde (ss.211-239). Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
  • Simon, H. A. (2019). The Sciences of the artificial, reissue of the third edition with a new introduction by John Laird. MIT press.
  • Suwarno, E., Rizal, Y., Lubis, F. & Ikhwan, M. (2023). The topography map makıng of the tahfıdz al-quds boardıng school of the ar-rısalah al-alamıyah rıau. Dinamisia, 7(2), 334-341. https://doi.org/10.31849/dinamisia.v7i2.12540
  • Şanlı, C. (2020). The analysis of spatial thinking skills in the questions included within social sciences course-books. International Journal of Geography and Geography Education (IGGE), 42, 118-132.
  • Şanlı, C. & Sezer, A. (2019). Coğrafya derslerinde mekânsal düşünme öğretimi ölçeği: Türkçe’ye uyarlama geçerlik ve güvenirlik çalışması. Ege Coğrafya Dergisi, 28(2), 213-225.
  • Şanlı, D. & Koday, Z. (2025). Coğrafya biliminde yapay zekânın kullanım alanları üzerine yapılan çalışmaların bibliyometrik analizi. Dünya Coğrafyası ve Kalkınma Perspektifi Dergisi, 7, 22-28. https://doi.org/10.58606/jwgdp.1658552
  • Tarhan, C., Özgür, A.S., Teke, İ. & Komesli, M. (2022). Görüntü işleme entegre afet yönetiminde yapay zekâ yöntemi olarak kullanılabilir mi?.Journal of Research in Business, 7(1), 116-131. https://doi.org/10.54452/jrb.1025382
  • Tosun, A. (2022). Özel yetenekli öğrencilerin sosyal bilgiler dersinde mekânsal düşünme becerilerinin geliştirilmesi: Eğitim modülü (Yayımlanmamış doktora tezi). Anadolu Üniversitesi.
  • Trygestad, J. C. (1997). Students’ conceptual thinking in geography (Unpublished doctoral dissertation). University of Minnesota.
  • Turğut, M. (2007). İlköğretim II. kademede öğrencilerin uzamsal yeteneklerinin incelenmesi (Yüksek Lisans Tezi). Dokuz Eylül Üniversitesi.
  • Uttal, D. H. & Cohen, C. A. (2012). Spatial thinking and STEM education: When, why, and how? In B. H. Ross (Ed.), The psychology of learning and motivation (pp. 147-181). Elsevier Academic Press. https://doi.org/10.1016/B978-0-12-394293-7.00004-2
  • Ünlü, M., Yıldırım S. (2017). Coğrafya dersi öğretim programına bir coğrafi beceri önerisi: mekânsal düşünme becerisi. Marmara Coğrafya Dergisi, 35, 13-20.
  • Üzümcü, O. N. (2007). İlköğretim 6. sınıf sosyal bilgiler dersinde harita okuma becerisinin aktif öğrenme yöntemiyle kazandırılması. (Yüksek lisans tezi). Gazi Üniversitesi.
  • Van Staden, C. J. (2025). ChatGPT’s English poems and justifications, adoption driving factors, and strategies to promote responsible usage in English poetry classes. Discover Artificial Intelligence, 5, 143. https://doi.org/10.1007/s44163-025-00338-1
  • Ventura, M. V. A. & Menezes Filho, A. C. P. de. (2024). ChatGPT: limitations, challenges and potential applications. Brazilian Journal of Science, 3(1), 65-68. https://doi.org/10.14295/bjs.v3i1.427
  • Washington, C. (2018). Topographic maps: Image processing and path-finding (Master’s thesis). California Polytechnic State University.
  • Yalçın, A., Şanlı, C. & Pınar, A. (2025). Developing a spatial thinking skills test in geography teaching. Journal of Theoretical Educational Science, 18(2), 280-301.
  • Yasada, G., Setyono, E. Y. & Sutapa, I. K. (2023). Three-dimensional (3D) land contour modeling using QGIS software on topography mapping in Buwit Village, Kediri District, Tabanan Regency, Bali. International Research Journal of Engineering, IT and Scientific Research, 9(5), 223-230. https://doi.org/10.21744/irjeis.v9n5.2373
  • Yenduri, G., Ramalingam, M., Selvi, G. C., Supriya, Y., Srivastava, G., Maddikunta, P. K. R. & Gadekallu, T. R. (2024). GPT (generative pre-trained transformer) A comprehensive review on enabling technologies, potential applications, emerging challenges, and future directions. IEEE access, 12, 54608-54649. https://doi.org/10.1109/access.2024.3389497
  • Zhai, X., Shi, L. & Nehm, R. H. (2021). A Meta-analysis of machine learning-based Science assessments: Factors impacting machine-human score agreements. Journal of Science Education and Technology, 30(3), 361-379. https://doi.org/10.1007/s10956-020-09875-z

Topografik Haritaları Yorumlamada Bilişsel Yetkinlik: İnsan ve Yapay Zekâ Karşılaştırması

Year 2026, Issue: 67 , - , 31.03.2026

İsmail Emin Yapan , Cennet Şanlı

https://doi.org/10.53444/deubefd.1836872
https://izlik.org/JA98CL42PY

Abstract

Bu araştırmanın amacı ChatGPT-4o Plus’ın topografik haritalarda eğim yorumlama performansını coğrafya lisans öğrencilerinin bilişsel yetkinlikleriyle karşılaştırmak ve ChatGPT-4o Plus’ın izlediği çözümleme yaklaşımları ile öğrencilerin kullandıkları bilişsel stratejileri analiz ederek her iki grubun eğim haritası yorumlama performanslarını değerlendirmektir. Ayrıca araştırma, öğrenci görüşleri doğrultusunda ChatGPT-4o Plus’ın bu sürece entegrasyonunun sunduğu fırsatları ve sınırlılıkları belirlemeyi amaçlamaktadır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması deseni benimsenmiştir. Çalışma grubunu amaçlı örnekleme yöntemi ile belirlenen 7 coğrafya lisans öğrencisi ile ChatGPT-4o Plus oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak Harita Beceri Testi, çalışma yaprağı ve görüşme formu kullanılmıştır. Elde edilen veriler betimsel analiz yöntemi kullanılarak çözümlenmiştir. Araştırma sonucunda coğrafya lisans öğrencilerinin eğim haritası yorumlama sürecinde farklı bilişsel stratejiler kullandıkları, harita okuma bileşenlerine yaklaşımlarının bireysel olarak değiştiği ve yorumlama düzeylerinin genellikle temel düzeyde kaldığı tespit edilmiştir. ChatGPT-4o Plus eğim haritası yorumlarken yapılandırılmış ve sistematik bir yaklaşım sergilemiştir. Modelin; yön tayini, lejant okuma ve renk-eğim ilişkilendirmesini aşamalı biçimde yürüttüğü; nicel verilerle birlikte görsel-mekânsal desenleri analiz ederek çok değişkenli bir değerlendirme yaptığı saptanmıştır. Coğrafya lisans öğrencilerinin “yer belirleme” ve “eğim hesaplama” gibi temel becerilerde başarılı performans gösterirken; mekânsal ilişkilendirmede yüzeysel düzeyde yetkinlik gösterdiği tespit edilmiştir. ChatGPT-4o Plus’ın ise çok boyutlu analizler yaparak mekânsal değişkenleri bütüncül biçimde değerlendirdiği ancak coğrafi terimleri her zaman bağlama uygun kullanmadığı saptanmıştır. Bu doğrultuda ChatGPT-4o Plus’ın topografik harita yorumlama sürecinde öğretici bir destek aracı olarak kullanılması ve coğrafya eğitimine eleştirel düşünmeyi teşvik eden pedagojik bir çerçeve içerisinde entegre edilmesi önerilmiştir.

Keywords

Coğrafya Eğitimi Yapay Zekâ Harita Yorumlama Topografik Harita ChatGPT 4o Plus

Ethical Statement

Bu araştırma için Pamukkale Üniversitesi Sosyal ve Beşerî Bilimler Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Kurulundan 27.05.2025 tarihli ve E-93803232-622.02-698469 sayılı etik kurul izni alınmıştır.

Supporting Institution

TÜBİTAK-2209-A

Project Number

1919B012417865

References

  • Akengin, H., Tuncel, G. & Cendek, M. E. (2016). Öğrencilerde harita okuryazarlığının geliştirilmesine ilişkin sosyal bilgiler öğretmenlerinin görüşleri. Marmara Coğrafya Dergisi, (34), 61-69.
  • Aktay, S., Gok, S. & Uzunoglu, D. (2023). ChatGPT in education. TAY Journal, 7(2), 378-406. https://doi.org/10.29329/tayjournal.2023.543.03
  • Arıkan, A. (2023). Kuantum Öğrenme Modeli’nin ortaokul öğrencilerinin mekânsal beceri öz yeterliklerine ve mekânsal becerilerine etkisinin incelenmesi (Doktora tezi). Gazi Üniversitesi.
  • Arıkan, A. (2026). A longitudinal study on pre-service teachers’ spatial thinking skills and spatial anxiety. Thinking Skills and Creativity, 60, 102101. https://doi.org/10.1016/j.tsc.2025.102101
  • Avcı, M. (2025). Sosyal bilgiler dersinde harita okuryazarlığı ve önemi. Uluslararası Sosyal Bilimler Akademik Araştırmalar Dergisi, 8(2), 40-50.
  • Balcı, A. (2022). Sosyal bilimlerde araştırma yöntem, teknik ve ilkeler. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
  • Balcı, A. & Yıldırım, S. (2023). Sosyal bilgiler öğretiminde harita okuryazarlığı. International Journal of Geography and Geography Education 50, 146-163. https://doi.org/10.32003/igge.1360766
  • Bienert, N. (2024). Exploring german high school students’ conceptual learning pathways of space and place. Education Sciences, 14(1), 69. https://doi.org/10.3390/educsci14010069
  • Büyüköztürk, Ş., Akgün, Ö. E., Demirel, F., Karadeniz, Ş. & Çakmak, E. K. (2022). Bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
  • Can, B. & Demirkaya, H. (2023). Ortaokul öğrencilerinin harita okuryazarlığı becerilerinin değişkenlere göre durumu. Araştırma ve Deneyim Dergisi, 8(1), 155-172.
  • Chang, K. T., Antes, J. & Lenzen, T. (1985). The effect of experience on reading topographic relief ınformation: analyses of performance and eye movements. The Cartographic Journal, 22(2), 88-94. https://doi.org/10.1179/caj.1985.22.2.88
  • Cong-Lem, N., Soyoof, A. & Tsering, D. (2025). A systematic review of the limitations and associated opportunities of ChatGPT. International Journal of Human-Computer Interaction, 41(7), 3851-3866. https://doi.org/10.1080/10447318.2024.2344142
  • Demiralp, N. (2006). Coğrafya eğitiminde harita ve küre kullanım becerileri. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 4(3), 323-343.
  • Dengiz, O., Saflı, M. & Pacci, S. (2023). Ilgaz dağı milli parkı doğal çam orman arazilerinin çölleşme risk değerlendirmesinde bulanık-AHP yaklaşımı ve yapay zekâ kullanımı. Türkiye Tarımsal Araştırma Dergisi, 10 (1), 75-90.
  • Eley, M. G. (1992). Component processing skills in the interpretation of topographic maps. Cartographica: The International Journal for Geographic Information and Geovisualization, 29(1), 35-51.
  • El-Nahass, N. M. & Abdellatif, M. A. İ. (2021). Students' learning difficulties in geography in (K-12) classrooms and ınstructional ınterventions according to representational systems of personality. American Journal of Education and Information Technology, 5(1) 43-50. https://doi: 10.11648/j.ajeit.20210501.17
  • Ertuğrul, Z. (2008). İlköğretim 6. sınıf öğrencilerinin harita ve küre kullanım becerilerinin tespiti. (Yüksek lisans tezi). Gazi Üniversitesi.
  • Fesliyen, Z. (2019). Ortaöğretim öğrencilerinin harita beceri düzeylerine yönelik bir eylem araştırması: Kulu Örneği (Yüksek lisans tezi). Necmettin Erbakan Üniversitesi.
  • Gülersoy, A. E. (2019). Harita bilgisi (kartografya): Haritalar, grafikler, diyagramlar ve coğrafi bilgi sistemleri. Ceylan, M. A. (Ed.), Genel Fiziki Coğrafya içinde (ss.319-429), Nobel Akademik Yayıncılık.
  • Gönülaçar, H. & Öztürk, M. (2020). Ortaokul öğrencilerinin mekânsal düşünme becerileri. Milli Eğitim Dergisi, 49 (227), 217-243.
  • Habibi, A., Muhaimin, M., Danibao, B. K., Wibowo, Y. G., Wahyuni, S. & Octavia, A. (2023). ChatGPT in higher education learning: Acceptance and use. Computers and Education: Artificial Intelligence, 5, 100190. https://doi.org/10.1016/j.caeai.2023.100190
  • İkiel, C. & Yüksel, A. (2023). Coğrafi bilgi sistemleri ve yapay zeka temelli ulaşım çalışmaları: bibliyometrik analiz çalışması. Şahin, A. (Ed.), Sosyal Bilimlerde Akademik Araştırma ve Değerlendirmeler VI. Gaziantep: Özgür Yayınevi.
  • İzbırak, R. (1992). Coğrafya terimleri sözlüğü, İstanbul: Millî Eğitim Basımevi.
  • Jo, I. & Bednarz, S. W. (2009). Evaluating geography textbook questions from a spatial perspective: using concepts of space, tools of representation, and cognitive processes to evaluate spatiality. Journal of Geography, 108(1),4-13. https://doi.org/10.1080/00221340902758401
  • Kayalı, B., Yavuz, M., Balat, Ş. & Çalişan, M. (2023). Investigation of student experiences with ChatGPT-supported online learning applications in higher education. Australasian Journal of Educational Technology, 39(5), 20-39. https://doi.org/10.14742/ajet.8915
  • Koç, A. (2004). Sayısal arazi modeli, eğim ve bakı haritalarının ormancılıktaki önemi ve coğrafi bilgi sistemi yazılımı (ARC/INFO) ile oluşturulma tekniği (Belgrad Ormanı örneği). Journal of the Faculty of Forestry Istanbul University, 46(1), 117-136. https://doi.org/10.17099/jffiu.22976
  • Koç, H. (2008). Coğrafya öğretim programındaki kazanımların öğrencilerin harita beceri düzeyleri üzerine etkisi. (Doktora Tezi). Gazi Üniversitesi.
  • Koç, H. & Bulut, İ. (2014). Gestalt kuramının öğrencilerin harita okuma ve yorumlama beceri düzeyleri üzerine etkisini belirlemeye yönelik bir inceleme. Marmara Coğrafya Dergisi 30, 1-19. https://doi.org/10.14781/mcd.26337
  • Koç, H. & Demir, S. (2014). Developing valid and reliable map literacy scale. Developing Valid and Reliable Map Literacy Scale., 4(2), 120-137.
  • Kutlucan, E. & Seferoğlu, S. S. (2024). Eğitimde yapay zekâ kullanımı: ChatGPT’nin KEFE ve PEST analizi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 22(2), 1059-1083.
  • Lansley, G., De Smith, M., Goodchild, M. & Longley, P. (2018). Big data and geospatial analysis, in De Smith, M. and Goodchild, M. and Longley, P. (Eds.) Geospatial Analysis: A comprehensive guide to principles, techniques and software tools. (pp. 547-570). The Winchelsea Press: Edinburgh.
  • Li, S., Dragićević, S., Antón Castro, F., Sester, M., Winter, S., Çöltekin, A., Pettit, C., Jiang, B., Haworth, J., Stein, A. & Cheng, T. (2016). Geospatial big data handling theory and methods: A review and research challenges, ISPRS Journal of Photogrammetry and Remote Sensing, 115, 119-133. https://doi.org/10.1016/j.isprsjprs.2015.10.012
  • Li, W. & Yu Hsu, C. (2022). GeoAI for large-scale ımage analysis and machine vision: recent progress of artificial ıntelligence in geography, ISPRS International Journal of Geo-Information, 11(7), 385. https://doi.org/10.3390/ijgi11070385
  • Linn, M. C., & Petersen, A. C. (1985). Emergence and characterization of sex differences in spatial ability: A meta-analysis. Child Development, 56(6), 1479-1498. https://doi.org/10.2307/1130467
  • Lloyd, R. E. & Bunch, R. L. (2005). Individual differences in map reading spatial abilities using perceptual and memory processes. Cartography and Geographic Information Science, 32(1), 33-46.
  • Memarian, B. & Doleck, T. (2023). ChatGPT in education: Methods, potentials and limitations. Computers in Human Behavior. Artificial Humans. 1(2) 100022, https://doi.org/10.1016/j.chbah.2023.100022
  • Miles, M, B. & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook. (2nd ed). Thousand Oaks, CA: Sage
  • Newcombe, N. S., Weisberg, S. M., Atit, K., Jacovina, M. E., Ormand, C. J. & Shipley, T. F. (2015). The lay of the land: Sensing and representing topography. Baltic International Yearbook of Cognition, Logic and Communication, 10(1), 6. https://doi.org/10.4148/1944-3676.1099
  • Özak, Ö. N. & Gökmen, P. G. (2009). Bellek ve mekân ilişkisi üzerine bir model önerisi. İTÜDERGİSİ/a, Mimarlık, Planlama, Tasarım, 8(2) 145-155.
  • Partigöç, N. S. (2022). Afet risk yönetiminde yapay zekâ kullanımının rolü. Bilişim Teknolojileri Dergisi, 15(4), 401-411. https://doi.org/10.17671/gazibtd.1067831
  • Pazzaglia, F., Meneghetti, C. & Ronconi, L. (2018). Tracing a route and finding a shortcut: The working memory, motivational, and personality factors involved. Frontiers in human neuroscience, 12, 225. https://doi.org/10.3389/fnhum.2018.00225
  • Pınar, A. (2017). Coğrafya öğretiminde CBS kullanımı, Sezer, A. (Ed.), Coğrafya Öğretim Teknolojileri ve Materyal Tasarımı içinde (ss.211-239). Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
  • Simon, H. A. (2019). The Sciences of the artificial, reissue of the third edition with a new introduction by John Laird. MIT press.
  • Suwarno, E., Rizal, Y., Lubis, F. & Ikhwan, M. (2023). The topography map makıng of the tahfıdz al-quds boardıng school of the ar-rısalah al-alamıyah rıau. Dinamisia, 7(2), 334-341. https://doi.org/10.31849/dinamisia.v7i2.12540
  • Şanlı, C. (2020). The analysis of spatial thinking skills in the questions included within social sciences course-books. International Journal of Geography and Geography Education (IGGE), 42, 118-132.
  • Şanlı, C. & Sezer, A. (2019). Coğrafya derslerinde mekânsal düşünme öğretimi ölçeği: Türkçe’ye uyarlama geçerlik ve güvenirlik çalışması. Ege Coğrafya Dergisi, 28(2), 213-225.
  • Şanlı, D. & Koday, Z. (2025). Coğrafya biliminde yapay zekânın kullanım alanları üzerine yapılan çalışmaların bibliyometrik analizi. Dünya Coğrafyası ve Kalkınma Perspektifi Dergisi, 7, 22-28. https://doi.org/10.58606/jwgdp.1658552
  • Tarhan, C., Özgür, A.S., Teke, İ. & Komesli, M. (2022). Görüntü işleme entegre afet yönetiminde yapay zekâ yöntemi olarak kullanılabilir mi?.Journal of Research in Business, 7(1), 116-131. https://doi.org/10.54452/jrb.1025382
  • Tosun, A. (2022). Özel yetenekli öğrencilerin sosyal bilgiler dersinde mekânsal düşünme becerilerinin geliştirilmesi: Eğitim modülü (Yayımlanmamış doktora tezi). Anadolu Üniversitesi.
  • Trygestad, J. C. (1997). Students’ conceptual thinking in geography (Unpublished doctoral dissertation). University of Minnesota.
  • Turğut, M. (2007). İlköğretim II. kademede öğrencilerin uzamsal yeteneklerinin incelenmesi (Yüksek Lisans Tezi). Dokuz Eylül Üniversitesi.
  • Uttal, D. H. & Cohen, C. A. (2012). Spatial thinking and STEM education: When, why, and how? In B. H. Ross (Ed.), The psychology of learning and motivation (pp. 147-181). Elsevier Academic Press. https://doi.org/10.1016/B978-0-12-394293-7.00004-2
  • Ünlü, M., Yıldırım S. (2017). Coğrafya dersi öğretim programına bir coğrafi beceri önerisi: mekânsal düşünme becerisi. Marmara Coğrafya Dergisi, 35, 13-20.
  • Üzümcü, O. N. (2007). İlköğretim 6. sınıf sosyal bilgiler dersinde harita okuma becerisinin aktif öğrenme yöntemiyle kazandırılması. (Yüksek lisans tezi). Gazi Üniversitesi.
  • Van Staden, C. J. (2025). ChatGPT’s English poems and justifications, adoption driving factors, and strategies to promote responsible usage in English poetry classes. Discover Artificial Intelligence, 5, 143. https://doi.org/10.1007/s44163-025-00338-1
  • Ventura, M. V. A. & Menezes Filho, A. C. P. de. (2024). ChatGPT: limitations, challenges and potential applications. Brazilian Journal of Science, 3(1), 65-68. https://doi.org/10.14295/bjs.v3i1.427
  • Washington, C. (2018). Topographic maps: Image processing and path-finding (Master’s thesis). California Polytechnic State University.
  • Yalçın, A., Şanlı, C. & Pınar, A. (2025). Developing a spatial thinking skills test in geography teaching. Journal of Theoretical Educational Science, 18(2), 280-301.
  • Yasada, G., Setyono, E. Y. & Sutapa, I. K. (2023). Three-dimensional (3D) land contour modeling using QGIS software on topography mapping in Buwit Village, Kediri District, Tabanan Regency, Bali. International Research Journal of Engineering, IT and Scientific Research, 9(5), 223-230. https://doi.org/10.21744/irjeis.v9n5.2373
  • Yenduri, G., Ramalingam, M., Selvi, G. C., Supriya, Y., Srivastava, G., Maddikunta, P. K. R. & Gadekallu, T. R. (2024). GPT (generative pre-trained transformer) A comprehensive review on enabling technologies, potential applications, emerging challenges, and future directions. IEEE access, 12, 54608-54649. https://doi.org/10.1109/access.2024.3389497
  • Zhai, X., Shi, L. & Nehm, R. H. (2021). A Meta-analysis of machine learning-based Science assessments: Factors impacting machine-human score agreements. Journal of Science Education and Technology, 30(3), 361-379. https://doi.org/10.1007/s10956-020-09875-z

Year 2026, Issue: 67 , - , 31.03.2026

İsmail Emin Yapan , Cennet Şanlı

https://doi.org/10.53444/deubefd.1836872
https://izlik.org/JA98CL42PY

Abstract

Project Number

1919B012417865

References

  • Akengin, H., Tuncel, G. & Cendek, M. E. (2016). Öğrencilerde harita okuryazarlığının geliştirilmesine ilişkin sosyal bilgiler öğretmenlerinin görüşleri. Marmara Coğrafya Dergisi, (34), 61-69.
  • Aktay, S., Gok, S. & Uzunoglu, D. (2023). ChatGPT in education. TAY Journal, 7(2), 378-406. https://doi.org/10.29329/tayjournal.2023.543.03
  • Arıkan, A. (2023). Kuantum Öğrenme Modeli’nin ortaokul öğrencilerinin mekânsal beceri öz yeterliklerine ve mekânsal becerilerine etkisinin incelenmesi (Doktora tezi). Gazi Üniversitesi.
  • Arıkan, A. (2026). A longitudinal study on pre-service teachers’ spatial thinking skills and spatial anxiety. Thinking Skills and Creativity, 60, 102101. https://doi.org/10.1016/j.tsc.2025.102101
  • Avcı, M. (2025). Sosyal bilgiler dersinde harita okuryazarlığı ve önemi. Uluslararası Sosyal Bilimler Akademik Araştırmalar Dergisi, 8(2), 40-50.
  • Balcı, A. (2022). Sosyal bilimlerde araştırma yöntem, teknik ve ilkeler. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
  • Balcı, A. & Yıldırım, S. (2023). Sosyal bilgiler öğretiminde harita okuryazarlığı. International Journal of Geography and Geography Education 50, 146-163. https://doi.org/10.32003/igge.1360766
  • Bienert, N. (2024). Exploring german high school students’ conceptual learning pathways of space and place. Education Sciences, 14(1), 69. https://doi.org/10.3390/educsci14010069
  • Büyüköztürk, Ş., Akgün, Ö. E., Demirel, F., Karadeniz, Ş. & Çakmak, E. K. (2022). Bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
  • Can, B. & Demirkaya, H. (2023). Ortaokul öğrencilerinin harita okuryazarlığı becerilerinin değişkenlere göre durumu. Araştırma ve Deneyim Dergisi, 8(1), 155-172.
  • Chang, K. T., Antes, J. & Lenzen, T. (1985). The effect of experience on reading topographic relief ınformation: analyses of performance and eye movements. The Cartographic Journal, 22(2), 88-94. https://doi.org/10.1179/caj.1985.22.2.88
  • Cong-Lem, N., Soyoof, A. & Tsering, D. (2025). A systematic review of the limitations and associated opportunities of ChatGPT. International Journal of Human-Computer Interaction, 41(7), 3851-3866. https://doi.org/10.1080/10447318.2024.2344142
  • Demiralp, N. (2006). Coğrafya eğitiminde harita ve küre kullanım becerileri. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 4(3), 323-343.
  • Dengiz, O., Saflı, M. & Pacci, S. (2023). Ilgaz dağı milli parkı doğal çam orman arazilerinin çölleşme risk değerlendirmesinde bulanık-AHP yaklaşımı ve yapay zekâ kullanımı. Türkiye Tarımsal Araştırma Dergisi, 10 (1), 75-90.
  • Eley, M. G. (1992). Component processing skills in the interpretation of topographic maps. Cartographica: The International Journal for Geographic Information and Geovisualization, 29(1), 35-51.
  • El-Nahass, N. M. & Abdellatif, M. A. İ. (2021). Students' learning difficulties in geography in (K-12) classrooms and ınstructional ınterventions according to representational systems of personality. American Journal of Education and Information Technology, 5(1) 43-50. https://doi: 10.11648/j.ajeit.20210501.17
  • Ertuğrul, Z. (2008). İlköğretim 6. sınıf öğrencilerinin harita ve küre kullanım becerilerinin tespiti. (Yüksek lisans tezi). Gazi Üniversitesi.
  • Fesliyen, Z. (2019). Ortaöğretim öğrencilerinin harita beceri düzeylerine yönelik bir eylem araştırması: Kulu Örneği (Yüksek lisans tezi). Necmettin Erbakan Üniversitesi.
  • Gülersoy, A. E. (2019). Harita bilgisi (kartografya): Haritalar, grafikler, diyagramlar ve coğrafi bilgi sistemleri. Ceylan, M. A. (Ed.), Genel Fiziki Coğrafya içinde (ss.319-429), Nobel Akademik Yayıncılık.
  • Gönülaçar, H. & Öztürk, M. (2020). Ortaokul öğrencilerinin mekânsal düşünme becerileri. Milli Eğitim Dergisi, 49 (227), 217-243.
  • Habibi, A., Muhaimin, M., Danibao, B. K., Wibowo, Y. G., Wahyuni, S. & Octavia, A. (2023). ChatGPT in higher education learning: Acceptance and use. Computers and Education: Artificial Intelligence, 5, 100190. https://doi.org/10.1016/j.caeai.2023.100190
  • İkiel, C. & Yüksel, A. (2023). Coğrafi bilgi sistemleri ve yapay zeka temelli ulaşım çalışmaları: bibliyometrik analiz çalışması. Şahin, A. (Ed.), Sosyal Bilimlerde Akademik Araştırma ve Değerlendirmeler VI. Gaziantep: Özgür Yayınevi.
  • İzbırak, R. (1992). Coğrafya terimleri sözlüğü, İstanbul: Millî Eğitim Basımevi.
  • Jo, I. & Bednarz, S. W. (2009). Evaluating geography textbook questions from a spatial perspective: using concepts of space, tools of representation, and cognitive processes to evaluate spatiality. Journal of Geography, 108(1),4-13. https://doi.org/10.1080/00221340902758401
  • Kayalı, B., Yavuz, M., Balat, Ş. & Çalişan, M. (2023). Investigation of student experiences with ChatGPT-supported online learning applications in higher education. Australasian Journal of Educational Technology, 39(5), 20-39. https://doi.org/10.14742/ajet.8915
  • Koç, A. (2004). Sayısal arazi modeli, eğim ve bakı haritalarının ormancılıktaki önemi ve coğrafi bilgi sistemi yazılımı (ARC/INFO) ile oluşturulma tekniği (Belgrad Ormanı örneği). Journal of the Faculty of Forestry Istanbul University, 46(1), 117-136. https://doi.org/10.17099/jffiu.22976
  • Koç, H. (2008). Coğrafya öğretim programındaki kazanımların öğrencilerin harita beceri düzeyleri üzerine etkisi. (Doktora Tezi). Gazi Üniversitesi.
  • Koç, H. & Bulut, İ. (2014). Gestalt kuramının öğrencilerin harita okuma ve yorumlama beceri düzeyleri üzerine etkisini belirlemeye yönelik bir inceleme. Marmara Coğrafya Dergisi 30, 1-19. https://doi.org/10.14781/mcd.26337
  • Koç, H. & Demir, S. (2014). Developing valid and reliable map literacy scale. Developing Valid and Reliable Map Literacy Scale., 4(2), 120-137.
  • Kutlucan, E. & Seferoğlu, S. S. (2024). Eğitimde yapay zekâ kullanımı: ChatGPT’nin KEFE ve PEST analizi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 22(2), 1059-1083.
  • Lansley, G., De Smith, M., Goodchild, M. & Longley, P. (2018). Big data and geospatial analysis, in De Smith, M. and Goodchild, M. and Longley, P. (Eds.) Geospatial Analysis: A comprehensive guide to principles, techniques and software tools. (pp. 547-570). The Winchelsea Press: Edinburgh.
  • Li, S., Dragićević, S., Antón Castro, F., Sester, M., Winter, S., Çöltekin, A., Pettit, C., Jiang, B., Haworth, J., Stein, A. & Cheng, T. (2016). Geospatial big data handling theory and methods: A review and research challenges, ISPRS Journal of Photogrammetry and Remote Sensing, 115, 119-133. https://doi.org/10.1016/j.isprsjprs.2015.10.012
  • Li, W. & Yu Hsu, C. (2022). GeoAI for large-scale ımage analysis and machine vision: recent progress of artificial ıntelligence in geography, ISPRS International Journal of Geo-Information, 11(7), 385. https://doi.org/10.3390/ijgi11070385
  • Linn, M. C., & Petersen, A. C. (1985). Emergence and characterization of sex differences in spatial ability: A meta-analysis. Child Development, 56(6), 1479-1498. https://doi.org/10.2307/1130467
  • Lloyd, R. E. & Bunch, R. L. (2005). Individual differences in map reading spatial abilities using perceptual and memory processes. Cartography and Geographic Information Science, 32(1), 33-46.
  • Memarian, B. & Doleck, T. (2023). ChatGPT in education: Methods, potentials and limitations. Computers in Human Behavior. Artificial Humans. 1(2) 100022, https://doi.org/10.1016/j.chbah.2023.100022
  • Miles, M, B. & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook. (2nd ed). Thousand Oaks, CA: Sage
  • Newcombe, N. S., Weisberg, S. M., Atit, K., Jacovina, M. E., Ormand, C. J. & Shipley, T. F. (2015). The lay of the land: Sensing and representing topography. Baltic International Yearbook of Cognition, Logic and Communication, 10(1), 6. https://doi.org/10.4148/1944-3676.1099
  • Özak, Ö. N. & Gökmen, P. G. (2009). Bellek ve mekân ilişkisi üzerine bir model önerisi. İTÜDERGİSİ/a, Mimarlık, Planlama, Tasarım, 8(2) 145-155.
  • Partigöç, N. S. (2022). Afet risk yönetiminde yapay zekâ kullanımının rolü. Bilişim Teknolojileri Dergisi, 15(4), 401-411. https://doi.org/10.17671/gazibtd.1067831
  • Pazzaglia, F., Meneghetti, C. & Ronconi, L. (2018). Tracing a route and finding a shortcut: The working memory, motivational, and personality factors involved. Frontiers in human neuroscience, 12, 225. https://doi.org/10.3389/fnhum.2018.00225
  • Pınar, A. (2017). Coğrafya öğretiminde CBS kullanımı, Sezer, A. (Ed.), Coğrafya Öğretim Teknolojileri ve Materyal Tasarımı içinde (ss.211-239). Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
  • Simon, H. A. (2019). The Sciences of the artificial, reissue of the third edition with a new introduction by John Laird. MIT press.
  • Suwarno, E., Rizal, Y., Lubis, F. & Ikhwan, M. (2023). The topography map makıng of the tahfıdz al-quds boardıng school of the ar-rısalah al-alamıyah rıau. Dinamisia, 7(2), 334-341. https://doi.org/10.31849/dinamisia.v7i2.12540
  • Şanlı, C. (2020). The analysis of spatial thinking skills in the questions included within social sciences course-books. International Journal of Geography and Geography Education (IGGE), 42, 118-132.
  • Şanlı, C. & Sezer, A. (2019). Coğrafya derslerinde mekânsal düşünme öğretimi ölçeği: Türkçe’ye uyarlama geçerlik ve güvenirlik çalışması. Ege Coğrafya Dergisi, 28(2), 213-225.
  • Şanlı, D. & Koday, Z. (2025). Coğrafya biliminde yapay zekânın kullanım alanları üzerine yapılan çalışmaların bibliyometrik analizi. Dünya Coğrafyası ve Kalkınma Perspektifi Dergisi, 7, 22-28. https://doi.org/10.58606/jwgdp.1658552
  • Tarhan, C., Özgür, A.S., Teke, İ. & Komesli, M. (2022). Görüntü işleme entegre afet yönetiminde yapay zekâ yöntemi olarak kullanılabilir mi?.Journal of Research in Business, 7(1), 116-131. https://doi.org/10.54452/jrb.1025382
  • Tosun, A. (2022). Özel yetenekli öğrencilerin sosyal bilgiler dersinde mekânsal düşünme becerilerinin geliştirilmesi: Eğitim modülü (Yayımlanmamış doktora tezi). Anadolu Üniversitesi.
  • Trygestad, J. C. (1997). Students’ conceptual thinking in geography (Unpublished doctoral dissertation). University of Minnesota.
  • Turğut, M. (2007). İlköğretim II. kademede öğrencilerin uzamsal yeteneklerinin incelenmesi (Yüksek Lisans Tezi). Dokuz Eylül Üniversitesi.
  • Uttal, D. H. & Cohen, C. A. (2012). Spatial thinking and STEM education: When, why, and how? In B. H. Ross (Ed.), The psychology of learning and motivation (pp. 147-181). Elsevier Academic Press. https://doi.org/10.1016/B978-0-12-394293-7.00004-2
  • Ünlü, M., Yıldırım S. (2017). Coğrafya dersi öğretim programına bir coğrafi beceri önerisi: mekânsal düşünme becerisi. Marmara Coğrafya Dergisi, 35, 13-20.
  • Üzümcü, O. N. (2007). İlköğretim 6. sınıf sosyal bilgiler dersinde harita okuma becerisinin aktif öğrenme yöntemiyle kazandırılması. (Yüksek lisans tezi). Gazi Üniversitesi.
  • Van Staden, C. J. (2025). ChatGPT’s English poems and justifications, adoption driving factors, and strategies to promote responsible usage in English poetry classes. Discover Artificial Intelligence, 5, 143. https://doi.org/10.1007/s44163-025-00338-1
  • Ventura, M. V. A. & Menezes Filho, A. C. P. de. (2024). ChatGPT: limitations, challenges and potential applications. Brazilian Journal of Science, 3(1), 65-68. https://doi.org/10.14295/bjs.v3i1.427
  • Washington, C. (2018). Topographic maps: Image processing and path-finding (Master’s thesis). California Polytechnic State University.
  • Yalçın, A., Şanlı, C. & Pınar, A. (2025). Developing a spatial thinking skills test in geography teaching. Journal of Theoretical Educational Science, 18(2), 280-301.
  • Yasada, G., Setyono, E. Y. & Sutapa, I. K. (2023). Three-dimensional (3D) land contour modeling using QGIS software on topography mapping in Buwit Village, Kediri District, Tabanan Regency, Bali. International Research Journal of Engineering, IT and Scientific Research, 9(5), 223-230. https://doi.org/10.21744/irjeis.v9n5.2373
  • Yenduri, G., Ramalingam, M., Selvi, G. C., Supriya, Y., Srivastava, G., Maddikunta, P. K. R. & Gadekallu, T. R. (2024). GPT (generative pre-trained transformer) A comprehensive review on enabling technologies, potential applications, emerging challenges, and future directions. IEEE access, 12, 54608-54649. https://doi.org/10.1109/access.2024.3389497
  • Zhai, X., Shi, L. & Nehm, R. H. (2021). A Meta-analysis of machine learning-based Science assessments: Factors impacting machine-human score agreements. Journal of Science Education and Technology, 30(3), 361-379. https://doi.org/10.1007/s10956-020-09875-z

Year 2026, Issue: 67 , - , 31.03.2026

İsmail Emin Yapan , Cennet Şanlı

https://doi.org/10.53444/deubefd.1836872
https://izlik.org/JA98CL42PY

Abstract

Project Number

1919B012417865

References

  • Akengin, H., Tuncel, G. & Cendek, M. E. (2016). Öğrencilerde harita okuryazarlığının geliştirilmesine ilişkin sosyal bilgiler öğretmenlerinin görüşleri. Marmara Coğrafya Dergisi, (34), 61-69.
  • Aktay, S., Gok, S. & Uzunoglu, D. (2023). ChatGPT in education. TAY Journal, 7(2), 378-406. https://doi.org/10.29329/tayjournal.2023.543.03
  • Arıkan, A. (2023). Kuantum Öğrenme Modeli’nin ortaokul öğrencilerinin mekânsal beceri öz yeterliklerine ve mekânsal becerilerine etkisinin incelenmesi (Doktora tezi). Gazi Üniversitesi.
  • Arıkan, A. (2026). A longitudinal study on pre-service teachers’ spatial thinking skills and spatial anxiety. Thinking Skills and Creativity, 60, 102101. https://doi.org/10.1016/j.tsc.2025.102101
  • Avcı, M. (2025). Sosyal bilgiler dersinde harita okuryazarlığı ve önemi. Uluslararası Sosyal Bilimler Akademik Araştırmalar Dergisi, 8(2), 40-50.
  • Balcı, A. (2022). Sosyal bilimlerde araştırma yöntem, teknik ve ilkeler. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
  • Balcı, A. & Yıldırım, S. (2023). Sosyal bilgiler öğretiminde harita okuryazarlığı. International Journal of Geography and Geography Education 50, 146-163. https://doi.org/10.32003/igge.1360766
  • Bienert, N. (2024). Exploring german high school students’ conceptual learning pathways of space and place. Education Sciences, 14(1), 69. https://doi.org/10.3390/educsci14010069
  • Büyüköztürk, Ş., Akgün, Ö. E., Demirel, F., Karadeniz, Ş. & Çakmak, E. K. (2022). Bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
  • Can, B. & Demirkaya, H. (2023). Ortaokul öğrencilerinin harita okuryazarlığı becerilerinin değişkenlere göre durumu. Araştırma ve Deneyim Dergisi, 8(1), 155-172.
  • Chang, K. T., Antes, J. & Lenzen, T. (1985). The effect of experience on reading topographic relief ınformation: analyses of performance and eye movements. The Cartographic Journal, 22(2), 88-94. https://doi.org/10.1179/caj.1985.22.2.88
  • Cong-Lem, N., Soyoof, A. & Tsering, D. (2025). A systematic review of the limitations and associated opportunities of ChatGPT. International Journal of Human-Computer Interaction, 41(7), 3851-3866. https://doi.org/10.1080/10447318.2024.2344142
  • Demiralp, N. (2006). Coğrafya eğitiminde harita ve küre kullanım becerileri. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 4(3), 323-343.
  • Dengiz, O., Saflı, M. & Pacci, S. (2023). Ilgaz dağı milli parkı doğal çam orman arazilerinin çölleşme risk değerlendirmesinde bulanık-AHP yaklaşımı ve yapay zekâ kullanımı. Türkiye Tarımsal Araştırma Dergisi, 10 (1), 75-90.
  • Eley, M. G. (1992). Component processing skills in the interpretation of topographic maps. Cartographica: The International Journal for Geographic Information and Geovisualization, 29(1), 35-51.
  • El-Nahass, N. M. & Abdellatif, M. A. İ. (2021). Students' learning difficulties in geography in (K-12) classrooms and ınstructional ınterventions according to representational systems of personality. American Journal of Education and Information Technology, 5(1) 43-50. https://doi: 10.11648/j.ajeit.20210501.17
  • Ertuğrul, Z. (2008). İlköğretim 6. sınıf öğrencilerinin harita ve küre kullanım becerilerinin tespiti. (Yüksek lisans tezi). Gazi Üniversitesi.
  • Fesliyen, Z. (2019). Ortaöğretim öğrencilerinin harita beceri düzeylerine yönelik bir eylem araştırması: Kulu Örneği (Yüksek lisans tezi). Necmettin Erbakan Üniversitesi.
  • Gülersoy, A. E. (2019). Harita bilgisi (kartografya): Haritalar, grafikler, diyagramlar ve coğrafi bilgi sistemleri. Ceylan, M. A. (Ed.), Genel Fiziki Coğrafya içinde (ss.319-429), Nobel Akademik Yayıncılık.
  • Gönülaçar, H. & Öztürk, M. (2020). Ortaokul öğrencilerinin mekânsal düşünme becerileri. Milli Eğitim Dergisi, 49 (227), 217-243.
  • Habibi, A., Muhaimin, M., Danibao, B. K., Wibowo, Y. G., Wahyuni, S. & Octavia, A. (2023). ChatGPT in higher education learning: Acceptance and use. Computers and Education: Artificial Intelligence, 5, 100190. https://doi.org/10.1016/j.caeai.2023.100190
  • İkiel, C. & Yüksel, A. (2023). Coğrafi bilgi sistemleri ve yapay zeka temelli ulaşım çalışmaları: bibliyometrik analiz çalışması. Şahin, A. (Ed.), Sosyal Bilimlerde Akademik Araştırma ve Değerlendirmeler VI. Gaziantep: Özgür Yayınevi.
  • İzbırak, R. (1992). Coğrafya terimleri sözlüğü, İstanbul: Millî Eğitim Basımevi.
  • Jo, I. & Bednarz, S. W. (2009). Evaluating geography textbook questions from a spatial perspective: using concepts of space, tools of representation, and cognitive processes to evaluate spatiality. Journal of Geography, 108(1),4-13. https://doi.org/10.1080/00221340902758401
  • Kayalı, B., Yavuz, M., Balat, Ş. & Çalişan, M. (2023). Investigation of student experiences with ChatGPT-supported online learning applications in higher education. Australasian Journal of Educational Technology, 39(5), 20-39. https://doi.org/10.14742/ajet.8915
  • Koç, A. (2004). Sayısal arazi modeli, eğim ve bakı haritalarının ormancılıktaki önemi ve coğrafi bilgi sistemi yazılımı (ARC/INFO) ile oluşturulma tekniği (Belgrad Ormanı örneği). Journal of the Faculty of Forestry Istanbul University, 46(1), 117-136. https://doi.org/10.17099/jffiu.22976
  • Koç, H. (2008). Coğrafya öğretim programındaki kazanımların öğrencilerin harita beceri düzeyleri üzerine etkisi. (Doktora Tezi). Gazi Üniversitesi.
  • Koç, H. & Bulut, İ. (2014). Gestalt kuramının öğrencilerin harita okuma ve yorumlama beceri düzeyleri üzerine etkisini belirlemeye yönelik bir inceleme. Marmara Coğrafya Dergisi 30, 1-19. https://doi.org/10.14781/mcd.26337
  • Koç, H. & Demir, S. (2014). Developing valid and reliable map literacy scale. Developing Valid and Reliable Map Literacy Scale., 4(2), 120-137.
  • Kutlucan, E. & Seferoğlu, S. S. (2024). Eğitimde yapay zekâ kullanımı: ChatGPT’nin KEFE ve PEST analizi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 22(2), 1059-1083.
  • Lansley, G., De Smith, M., Goodchild, M. & Longley, P. (2018). Big data and geospatial analysis, in De Smith, M. and Goodchild, M. and Longley, P. (Eds.) Geospatial Analysis: A comprehensive guide to principles, techniques and software tools. (pp. 547-570). The Winchelsea Press: Edinburgh.
  • Li, S., Dragićević, S., Antón Castro, F., Sester, M., Winter, S., Çöltekin, A., Pettit, C., Jiang, B., Haworth, J., Stein, A. & Cheng, T. (2016). Geospatial big data handling theory and methods: A review and research challenges, ISPRS Journal of Photogrammetry and Remote Sensing, 115, 119-133. https://doi.org/10.1016/j.isprsjprs.2015.10.012
  • Li, W. & Yu Hsu, C. (2022). GeoAI for large-scale ımage analysis and machine vision: recent progress of artificial ıntelligence in geography, ISPRS International Journal of Geo-Information, 11(7), 385. https://doi.org/10.3390/ijgi11070385
  • Linn, M. C., & Petersen, A. C. (1985). Emergence and characterization of sex differences in spatial ability: A meta-analysis. Child Development, 56(6), 1479-1498. https://doi.org/10.2307/1130467
  • Lloyd, R. E. & Bunch, R. L. (2005). Individual differences in map reading spatial abilities using perceptual and memory processes. Cartography and Geographic Information Science, 32(1), 33-46.
  • Memarian, B. & Doleck, T. (2023). ChatGPT in education: Methods, potentials and limitations. Computers in Human Behavior. Artificial Humans. 1(2) 100022, https://doi.org/10.1016/j.chbah.2023.100022
  • Miles, M, B. & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook. (2nd ed). Thousand Oaks, CA: Sage
  • Newcombe, N. S., Weisberg, S. M., Atit, K., Jacovina, M. E., Ormand, C. J. & Shipley, T. F. (2015). The lay of the land: Sensing and representing topography. Baltic International Yearbook of Cognition, Logic and Communication, 10(1), 6. https://doi.org/10.4148/1944-3676.1099
  • Özak, Ö. N. & Gökmen, P. G. (2009). Bellek ve mekân ilişkisi üzerine bir model önerisi. İTÜDERGİSİ/a, Mimarlık, Planlama, Tasarım, 8(2) 145-155.
  • Partigöç, N. S. (2022). Afet risk yönetiminde yapay zekâ kullanımının rolü. Bilişim Teknolojileri Dergisi, 15(4), 401-411. https://doi.org/10.17671/gazibtd.1067831
  • Pazzaglia, F., Meneghetti, C. & Ronconi, L. (2018). Tracing a route and finding a shortcut: The working memory, motivational, and personality factors involved. Frontiers in human neuroscience, 12, 225. https://doi.org/10.3389/fnhum.2018.00225
  • Pınar, A. (2017). Coğrafya öğretiminde CBS kullanımı, Sezer, A. (Ed.), Coğrafya Öğretim Teknolojileri ve Materyal Tasarımı içinde (ss.211-239). Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
  • Simon, H. A. (2019). The Sciences of the artificial, reissue of the third edition with a new introduction by John Laird. MIT press.
  • Suwarno, E., Rizal, Y., Lubis, F. & Ikhwan, M. (2023). The topography map makıng of the tahfıdz al-quds boardıng school of the ar-rısalah al-alamıyah rıau. Dinamisia, 7(2), 334-341. https://doi.org/10.31849/dinamisia.v7i2.12540
  • Şanlı, C. (2020). The analysis of spatial thinking skills in the questions included within social sciences course-books. International Journal of Geography and Geography Education (IGGE), 42, 118-132.
  • Şanlı, C. & Sezer, A. (2019). Coğrafya derslerinde mekânsal düşünme öğretimi ölçeği: Türkçe’ye uyarlama geçerlik ve güvenirlik çalışması. Ege Coğrafya Dergisi, 28(2), 213-225.
  • Şanlı, D. & Koday, Z. (2025). Coğrafya biliminde yapay zekânın kullanım alanları üzerine yapılan çalışmaların bibliyometrik analizi. Dünya Coğrafyası ve Kalkınma Perspektifi Dergisi, 7, 22-28. https://doi.org/10.58606/jwgdp.1658552
  • Tarhan, C., Özgür, A.S., Teke, İ. & Komesli, M. (2022). Görüntü işleme entegre afet yönetiminde yapay zekâ yöntemi olarak kullanılabilir mi?.Journal of Research in Business, 7(1), 116-131. https://doi.org/10.54452/jrb.1025382
  • Tosun, A. (2022). Özel yetenekli öğrencilerin sosyal bilgiler dersinde mekânsal düşünme becerilerinin geliştirilmesi: Eğitim modülü (Yayımlanmamış doktora tezi). Anadolu Üniversitesi.
  • Trygestad, J. C. (1997). Students’ conceptual thinking in geography (Unpublished doctoral dissertation). University of Minnesota.
  • Turğut, M. (2007). İlköğretim II. kademede öğrencilerin uzamsal yeteneklerinin incelenmesi (Yüksek Lisans Tezi). Dokuz Eylül Üniversitesi.
  • Uttal, D. H. & Cohen, C. A. (2012). Spatial thinking and STEM education: When, why, and how? In B. H. Ross (Ed.), The psychology of learning and motivation (pp. 147-181). Elsevier Academic Press. https://doi.org/10.1016/B978-0-12-394293-7.00004-2
  • Ünlü, M., Yıldırım S. (2017). Coğrafya dersi öğretim programına bir coğrafi beceri önerisi: mekânsal düşünme becerisi. Marmara Coğrafya Dergisi, 35, 13-20.
  • Üzümcü, O. N. (2007). İlköğretim 6. sınıf sosyal bilgiler dersinde harita okuma becerisinin aktif öğrenme yöntemiyle kazandırılması. (Yüksek lisans tezi). Gazi Üniversitesi.
  • Van Staden, C. J. (2025). ChatGPT’s English poems and justifications, adoption driving factors, and strategies to promote responsible usage in English poetry classes. Discover Artificial Intelligence, 5, 143. https://doi.org/10.1007/s44163-025-00338-1
  • Ventura, M. V. A. & Menezes Filho, A. C. P. de. (2024). ChatGPT: limitations, challenges and potential applications. Brazilian Journal of Science, 3(1), 65-68. https://doi.org/10.14295/bjs.v3i1.427
  • Washington, C. (2018). Topographic maps: Image processing and path-finding (Master’s thesis). California Polytechnic State University.
  • Yalçın, A., Şanlı, C. & Pınar, A. (2025). Developing a spatial thinking skills test in geography teaching. Journal of Theoretical Educational Science, 18(2), 280-301.
  • Yasada, G., Setyono, E. Y. & Sutapa, I. K. (2023). Three-dimensional (3D) land contour modeling using QGIS software on topography mapping in Buwit Village, Kediri District, Tabanan Regency, Bali. International Research Journal of Engineering, IT and Scientific Research, 9(5), 223-230. https://doi.org/10.21744/irjeis.v9n5.2373
  • Yenduri, G., Ramalingam, M., Selvi, G. C., Supriya, Y., Srivastava, G., Maddikunta, P. K. R. & Gadekallu, T. R. (2024). GPT (generative pre-trained transformer) A comprehensive review on enabling technologies, potential applications, emerging challenges, and future directions. IEEE access, 12, 54608-54649. https://doi.org/10.1109/access.2024.3389497
  • Zhai, X., Shi, L. & Nehm, R. H. (2021). A Meta-analysis of machine learning-based Science assessments: Factors impacting machine-human score agreements. Journal of Science Education and Technology, 30(3), 361-379. https://doi.org/10.1007/s10956-020-09875-z
There are 61 citations in total.

Details

Primary Language Turkish
Subjects Geography Education
Journal Section Research Article
Authors

İsmail Emin Yapan 0009-0006-7455-1368

Cennet Şanlı 0000-0003-3285-0950

Project Number 1919B012417865
Submission Date December 5, 2025
Acceptance Date March 6, 2026
Publication Date March 31, 2026
DOI https://doi.org/10.53444/deubefd.1836872
IZ https://izlik.org/JA98CL42PY
Published in Issue Year 2026 Issue: 67

Cite

APA Yapan, İ. E., & Şanlı, C. (2026). Topografik Haritaları Yorumlamada Bilişsel Yetkinlik: İnsan ve Yapay Zekâ Karşılaştırması. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 67. https://doi.org/10.53444/deubefd.1836872

Aim & Scope

Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, Eğitim Bilimleri ve Öğretmen Yetiştirme temel alanı kapsamında gerçekleştirilen nitelikli bilimsel çalışmaları yayımlayarak politika yapıcılar dahil her türlü yararlanıcılara en hızlı bir şekilde sunmayı, bu çalışmaların yaygın bir şekilde ulusal ve uluslararası görünürlüğünü sağlamayı, etkili ve yenilikçi öğrenme içerikleriyle öğretmenleri mesleki gelişimlerini desteklemeyi ve bilgi- beceri sentezinde araştırma sonuçlarını en hızlı şekilde öğrenme ortamlarına ulaştırarak, öğrencilerin öğrenme içeriklerini zenginleştirmeyi ve öğrenme kapasitelerini güçlendirmeyi amaçlamaktadır.  

Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi’nde, Eğitim Bilimleri ve Öğretmen Yetiştirme temel alanı kapsamında yapılan her türlü nitel, nicel ve karma desen araştırma, sistematik derleme, meta analiz, meta-sentez çalışmalarına yer verilmektedir. Çalışmalar alana nitelikli katkı sağlama potansiyeli taşımalı ve daha önce hiçbir bir yerde yayımlanmamış olmalıdır.


Dergimizin 1992-2005 yılları arasında yayınlanan sayılarına aşağıdaki linkten ulaşabilirsiniz: 

https://acikerisim.deu.edu.tr/xmlui/handle/20.500.12397/17





ÖRNEK ŞABLON 

TELİF HAKKI DEVİR FORMU

YAPAY ZEKA KULLANIMI BEYAN FORMU

Dergimizde yayımlanmak üzere gönderilen makaleler yukarıda verilen örnek şablona uygun olarak hazırlanmalı ve gönderilmelidir. Makalenizi sisteme yüklerken kör hakemlik uygulamasından dolayı isimleri silmeniz gerekmektedir. Dosya ismi makale adından oluşmalıdır. 2020 yılı itibariyle yapılan makale başvurularında yazarların etik kurul izinlerini sisteme başvuru esnasında makaleleriyle birlikte yüklemeleri gerekmektedir. 

Gönderilen makale daha önce bir yerde yayımlanmamış ya da yayımlanmak üzere gönderilmemiş olmalıdır. Gönderilen makalelerin Buca Eğitim Fakültesi Dergisi yazım kurallarına uyması gereklidir. Ayrıca yukarıda verilen linkten indirebileceğiniz “telif hakkı devir formunu” doldurarak makale ile birlikte eklenti olarak sisteme yüklemeniz gerekmektedir.

Araştırma problemi, amaçları ve seçilen araştırma yöntemi ile problem arasında ilişki açık bir şekilde ortaya konmalıdır. Kullanılan araştırma yönteminin gerekçesi açıklanmalıdır. Veri toplama araçlarının ve analizinin geçerliği ve güvenirliği belirtilmelidir. Bulgular bütünlük içinde sunulmalıdır. Sonuçların yorumları mevcut literatüre göre tartışılmalıdır.

Etik Kurul izni gerektiren çalışmalar (anket ya da ölçek uygulamayı gerektiren, görüşme ve gözlem içeren; doküman, resim, anket vb. diğerleri tarafından geliştirilen ve kullanım izni gerektiren çalışmalar) için etik kurullardan ya da komisyonlardan gerekli izinlerin alınması, bunların makale içeriğinde belirtilmesi ya da ek dosya olarak sunulması gerekmektedir.

Gönderilen makalede kullanılan dil açık olmalıdır. Tekrarlardan, desteklenmemiş ifadelerden ve konu dışı açıklamalardan kaçınılmalıdır. 
 

 

Yayın Etiği

Bu dergi Creative Commons'ın Atıf-GayriTicari-AynıLisanslaPaylaş 4.0 Uluslararası lisansı ile lisanslanan ve 12 Eylül 2012 tarihli "Budapeşte Açık Erişim Girişimi"ni kabul eden ve destekleyen açık erişimli bir dergidir. Dergimiz için herhangi bir makale işlem ve gönderim bedeli bulunmamaktadır.


Etik Kurul izni gerektiren çalışmalar (anket ya da ölçek uygulamayı gerektiren, görüşme ve gözlem içeren; doküman, resim, anket vb. diğerleri tarafından geliştirilen ve kullanım izni gerektiren çalışmalar) için etik kurullardan ya da komisyonlardan gerekli izinlerin alınması, bunların makale içeriğinde belirtilmesi ya da ek dosya olarak sunulması gerekmektedir.

Buca Eğitim Fakültesi dergisi 01.06.2018 tarihinden itibaren dergi yayıncılığında COPE (Code of Conduct for Journal Editors) tarafından belirlenen editörler, yazarlar ve hakemler için yayın etiği ve kötüye kullanım ile ilgili belirlenmiş yükümlülükleri esas alır.


Editörlerin Sorumlulukları
Tarafsızlık ve yayıncıya ait özgürlük: Editörler gönderilen makale önerilerini derginin kapsamına uygun olması ve çalışmalarının önemi ve orijinalliğini dikkate alarak değerlendirirler. Editörler, makale önerisini sunan yazar(lar)ın ırk, cinsiyet, cinsel yönelim, etnik köken, uyruk, veya politik görüşlerini dikkate almazlar. Düzeltme ya da yayınlama kararına dergi editör kurulu dışında diğer kurumlar etki edemez.
Gizlilik: Editörler gönderilen bir yazıyla ilgili bilgileri, sorumlu yazar, hakemler ve yayın kurulu dışında başka herhangi biriyle paylaşmazlar.
Bilgilendirme ve görüş ayrılıkları: Editörler ve yayın kurulu üyeleri, yazarların açık yazılı izni olmaksızın kendi araştırma amaçları için sunulan bir makalede sunulan yayınlanmamış bilgileri kullanmazlar.
Basım kararı: Editörler, yayınlanmak üzere kabul edilen tüm makalelerin, alanında uzman olan en az iki hakem tarafından hakem değerlendirmesine tabi tutulmasını sağlar. Editörler, dergiye gönderilen makalelerden hangi eserin yayınlanacağına, söz konusu çalışmanın geçerliliğine, araştırmacılara ve okurlara olan önemine, hakemlerin yorumlarına ve bu gibi yasal şartlara göre karar vermekten sorumludur.
Etik kaygılar: Editörler sunulan bir yazıya veya yayınlanmış makaleye ilişkin etik kaygılar ortaya çıktığında tedbirler alacaktır. Yayımlandıktan yıllar sonra ortaya çıksa bile, bildirilen her etik olmayan yayınlama davranışı incelenecektir. Editörler, etik kaygılar oluşması durumunda COPE Flowcharts takip eder. Etik sorunların önemli olması durumunda düzeltme, geri çekme uygulanabilir veya konu ile ilgili endişeler dergide yayınlanabilir.


Hakemlerin görevleri
Editöryal kararlara katkı: Editör kararlarında editörlere yardımcı olur ve editöryal iletişim yoluyla yazarlara makalelerini iyileştirmede yardımcı olur.
Sürat: Makale önerisini incelemek için yeterli nitelikte hissetmeyen veya makale incelemesinin zamanında gerçekleşemeyeceğini bilen herhangi bir hakem, derhal editörleri haberdar etmeli ve gözden geçirme davetini reddetmeli, böylece yeni hakem atamasının yapılması sağlanmalıdır.
Gizlilik: Gözden geçirilmek üzere gönderilen tüm makale önerileri gizli belgelerdir ve bu şekilde ele alınmalıdır. Editör tarafından yetkilendirilmedikçe başkalarına gösterilmemeli veya tartışılmamalıdır. Bu durum inceleme davetini reddeden hakemler için de geçerlidir.
Tarafsızlık standartları: Makale önerisi ile ilgili yorumlar tarafsız olarak yapılmalı ve yazarların makaleyi geliştirmek için kullanabileceği şekilde öneriler yapılmalıdır. Yazarlara yönelik kişisel eleştiriler uygun değildir.
Kaynakların kabulü: Hakemler, yazarlar tarafından alıntılanmayan ilgili yayınlanmış çalışmaları tanımlamalıdır. Hakem ayrıca, incelenen yazı ile başka herhangi bir makalenin (yayınlanmış veya yayınlanmamış) herhangi bir önemli benzerliğini editörüne bildirmelidir.
Çıkar çatışmaları: Çıkar çatışmaları editöre bildirilmelidir.


Yazarların Sorumlulukları
Raporlaştırma standartları: Orijinal araştırmanın yazarları, yapılan çalışmanın ve sonuçların doğru bir şekilde sunulmasını ve ardından çalışmanın öneminin objektif bir şekilde tartışılmasını sağlamalıdır. Makale önerisi yeterli detay ve referans içermelidir. Kongre/sempozyumda sunulan bildiriler, posterler makalede belirtilmeli ve tam metin olarak ilgili yerlerde basılmamış olmalıdır.
Veri erişimi ve saklama: Yazarların, çalışmalarının ham verilerini saklamaları gerekmektedir. Gerektiğinde, dergi/hakem tarafından talep edilmesi durumunda ve editör incelemesi için sunmalıdırlar.
Özgünlük ve intihal: Yazarlar, sadece tamamen orijinal eserler göndermeliler ve başkalarının çalışmalarını ve / veya sözlerini kullandılarsa, bu uygun şekilde alıntılanmış olmalıdır. İntihal, tüm biçimlerinde etik olmayan yayıncılık davranışını oluşturur ve kabul edilemez. Bu nedenle dergiye gönderilen makalelerde benzerlik oranı “iThenticate” Programıyla kontrol edilir.
Birden çok, yinelenen, yedekli veya eşzamanlı gönderim/yayın: Yazarlar başka bir dergide daha önce yayınlanmış bir makaleyi değerlendirilmek için göndermemelidir. Bir makalenin birden fazla dergiye eşzamanlı olarak sunulması etik olmayan yayıncılık davranışıdır ve kabul edilemez.
Makalenin yazarlığı: Sadece yazarlık kriterlerini yerine getiren kişiler, yazının içeriğinde yazar olarak listelenmelidir. Bu yazarlık kriterleri şu şekildedir; (i) tasarım, uygulama, veri toplama veya analiz aşamalarına katkı sağlamıştır (ii) yazıyı hazırlamış veya önemli entelektüel katkı sağlamış veya eleştirel olarak revize etmiştir veya (iii) makalenin son halini görmüş, onaylamış ve yayınlanmak üzere teslim edilmesini kabul etmiştir. Sorumlu yazar, tüm yazarların (yukarıdaki tanıma göre) yazar listesine dahil edilmesini sağlamalı ve yazarların makalenin son halini gördüklerini ve yayınlanmak üzere sunulmasını kabul ettiklerini beyan etmelidir.
Beyan ve çıkar çatışmaları: Yazarlar, mümkün olan en erken aşamada (genellikle makale gönderimi sırasında bir bildirme formu sunarak ve makalede bir beyanı dahil ederek) çıkar çatışmaları açığa çıkarmalıdır. Çalışma için tüm mali destek kaynakları beyan edilmelidir (varsa hibe numarası veya diğer referans numarası dahil).
Hakem değerlendirme: Yazarlar hakem değerlendirme sürecine katılmakla yükümlüdürler ve editörlerin ham veri taleplerine, açıklamalara ve etik onayının kanıtlarına, ve telif hakkı izinlerine derhal yanıt vererek tam olarak işbirliği yapmakla yükümlüdürler. İlk olarak "gerekli revizyon" kararı verilmesi durumunda, yazarlar hakemlerin yorumlarına sistematik bir şekilde verilen son tarihe kadar yazılarını gözden geçirip yeniden ibraz etmelidir.
Yayınlanan eserlerde temel hatalar: Yazarlar kendi yayınladıkları çalışmalarında önemli hatalar veya yanlışlıklar bulduklarında, dergi editörlerini veya yayıncılarını derhal bilgilendirmek ve kağıt üzerinde bir erratum biçiminde düzeltmek veya kağıdı çıkarmak için onlarla işbirliği yapmakla yükümlüdür. Editörler veya yayıncı, yayınlanan bir çalışmanın önemli bir hata veya yanlışlık içerdiğini üçüncü bir şahıstan öğrenirse, yazarın makaleyi derhal düzeltmesi veya geri çekmesi veya gazetenin editörlerine kağıdın doğruluğuna dair kanıt sunması yükümlülüğüdür.


Yayın Politikası

Odak ve Kapsam
“Buca Eğitim Fakültesi Dergisi” ulusal ve uluslararası düzeyde çevrimiçi olarak yayın yapan hakemli bir dergidir. Eğitim Bilimleri ve Alan Eğitimi alanlarında ulusal ve uluslararası düzeyde bilimsel niteliklere sahip çalışmaları yayınlayarak akademik bilgi birikimine katkıda bulunmayı amaçlamaktadır. Dergimizde makale yayımlatmak veya hakem sürecini başlatmak için herhangi bir ücret talep edilmez. Dergimizin yayın periyodu yılda 4 sayı olarak belirlenmiş (Mart, Haziran, Eylül ve Aralık) olup, yayın kurulu bu sayıyı artırabilir. Dergimizin hiçbir sürecinde ücret talep edilmez. Yayım kurulu ek/özel sayı ya da kongre/sempozyum özel sayısı çıkarma kararı alabilir.


Hakem Değerlendirme Süreci
Dergimize gönderilen makaleler 2 hakeme gönderilir. Hakem değerlendirme sürecinin yaklaşık olarak üç ay içerisinde tamamlanması hedeflenmektedir. Süreci tamamlanan her makale, yayın sırasına alınarak yayın kurulunun uygun bulacağı sayıda yayımlanır.


Gizlilik

Buca Eğitim Fakültesi Dergisinin makale önerilerinin hakemlere atanması ve makale değerlendirme sürecinde gizlilik temel alınır. Makalelerin atanacağı hakemler sadece editör ve alan editörleri tarafından belirlenir ve bilinir. Makale değerlendirme sürecinde ise hakemlere yazar bilgisi verilmez. 

Buca Eğitim Fakültesi Dergisi için herhangi bir makale işlem ve gönderim bedeli bulunmamaktadır.

Citation Indexes

TR Dizin

Other Indexes

TR Dizin
EBSCO Education Source
EBSCO Education Full Text
EBSCO Education Research Complete
SOBIAD

Derginin Sahibi

Sibel Yeşildere İmre
Sibel YEŞİLDERE İMRE
Mathematics Education

Baş Editör

Ayşe Tekin Dede
Ayşe TEKİN DEDE
Education, Mathematics Education

Editörler

Filiz Karadağ Üçdal
Filiz KARADAĞ ÜÇDAL
Special Talented Education
Default avatar
Duygu ÇETİNGÖZ
Early Childhood Education

Alan Editörleri

Default avatar
Feryal ÇUBUKÇU
Information Systems Education, Media Literacy, Cross-Cultural Scale Adaptation, Values ​​education, Development of Vocational Education , Learning Analytics, Learning Sciences
Aslı Avcı Akçalı
Aslı AVCI AKÇALI
History Education, Social Studies Education
Default avatar
Can DENİZCİ

Saint-Joseph Fransız Lisesi (1989-1997)

Lisans: İstanbul Teknik Üniversitesi-Makina Mühendisliği (1997-2003)

Yüksek Lisans: İstanbul Üniversitesi-Fransız Dili Eğitimi (2003-2007)

Doktora: İstanbul Üniversitesi-Fransız Dili Eğitimi (2009-2015)
Other Fields of Education (Other)
Gül Ünal Çoban
Gül ÜNAL ÇOBAN
Education, Science Education
Default avatar
Gamze SEZGİN SELÇUK
Physics Education
Yurdagül Kılıç Gündüz
Yurdagül KILIÇ GÜNDÜZ
Fine Arts Education, Painting
Default avatar
Ali Ekber GÜLERSOY
Geography Education, Social Studies Education, Turkish Human Geography, Turkish Economic Geography, Regional Analysis and Planning in Turkiye, Geographic Information Systems, Watershed Management, Physical Geography
Default avatar
Berna TATAROĞLU TAŞDAN
Education, Mathematics Education
Default avatar
Sebahat Sevgi UYGUR

Dr. Sebahat Sevgi UYGUR
Lisans eğitimini, 2015 yılında Ege Üniversitesi Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Anabilim Dalında tamamlamıştır. Yüksek lisans derecesini 2017 yılında Ege Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Anabilim Dalından almıştır. 2022 yılında ise Dokuz Eylül Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Anabilim Dalı Doktora Programından mezun olmuştur. Dr. Uygur 2015 yılından beri Dokuz Eylül Üniversitesi, Buca Eğitim Fakültesi, Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Anabilim Dalında araştırma görevlisi olarak çalışmaya devam etmektedir. Çeşitli projelerde araştırmacı ve eğitmen olarak görev almaktadır. Kültüre duyarlı psikolojik danışma, pozitif psikoloji kavramları, başa çıkma ve uyum sağlama araştırmacının temel ilgi alanlarını oluşturmaktadır.
Family Counseling, School Counseling, Psychological Counseling Education, Psychological Counseling and Guidance (Other)
Banu Çulha Özbaş
Banu ÇULHA ÖZBAŞ
Social Studies Education
Default avatar
Banu OZEVİN
Music Education
Gülten Şendur
Gülten ŞENDUR
Chemistry Education
Behsat Savas
Behsat SAVAS
Basic Training, Classroom Education, Primary Education, Turkish Education, History Education, Geography Education, Social Studies Education, Physical Training and Sports
Default avatar
Ahmet Bilal ÖZBEK
Mental Disability Education
Default avatar
Erkan ÖZCAN
2013 yılında yüksek lisans eğitimimi Dokuz Eylül Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Fen Bilgisi Eğitimi Yüksek Lisans programında tamamladım. Doktora eğitimimi Dokuz Eylül Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Fen Bilgisi Eğitimi Doktora programında tamamladım. 2010-2023 yılları arasında Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Fen Bilgisi Eğitimi ABD'da araştırma görevlisi olarak görev yaptım. 2023 yılından beri Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Biyoloji Eğitimi ABD'da Dr. Öğretim Üyesi olarak görev yapmaktayım.
Education, Biology Education, Science Education
Necla Şahin Fırat
Necla ŞAHİN FIRAT
Education, Education Management, Leadership in Education, Inclusive Education
Default avatar
İbrahim Seçkin AYDIN
Turkish Education, Turkish Language and Literature Education
Default avatar
Sait ÇÜM
Open and Distance Learning, Measurement Theories and Applications in Education and Psychology, Scale Development, Statistics
Default avatar
Aylin Nadine KUL

---
German Language, Literature and Culture
Yasemin Kahyaoğlu Erdoğmuş
Yasemin KAHYAOĞLU ERDOĞMUŞ
Instructional Technologies
Default avatar
İsmail SÖKMEN
New Turkish Language (Turkish of Old Anatolia, Ottoman, Turkiye)
Default avatar
Ahmet Murat ELLEZ
Education

Mizanpaj Editörleri

Ayşenur Zeynep Kaya
Ayşenur Zeynep KAYA
Biology Education
Uğurcan Dilber
Uğurcan DİLBER
Linguistic Performance Science
Default avatar
Büşra YALÇIN ŞENGÜL
Turkish Language and Literature Education

Yayın Editörü

Elif Verda Erkan
Elif Verda ERKAN
Mathematics Education

Sekreterya

Elif Mutlu
Elif MUTLU
Mathematics Education