Research Article

İlkokul 4. Sınıf Öğrencilerinin Matematiksel Düşünme Alışkanlıklarının ve Bu Alışkanlıkları Etkileyen Faktörlerin İncelenmesi: Kesirlerde İşlemler Örneği

Number: 69 September 30, 2026
EN TR

İlkokul 4. Sınıf Öğrencilerinin Matematiksel Düşünme Alışkanlıklarının ve Bu Alışkanlıkları Etkileyen Faktörlerin İncelenmesi: Kesirlerde İşlemler Örneği

Abstract

Bu çalışmanın amacı ilkokul 4. sınıf öğrencilerinin matematiksel düşünme alışkanlıklarının ve bu alışkanlıkları etkileyen faktörlerin belirlenmesi olup bu amaç doğrultusunda Şanlıurfa ilinde 2023-2024 eğitim-öğretim yılında 4. sınıfa devam eden 188 öğrenci ile çalışılmıştır. Verilerin toplanması için araştırmacı tarafından Matematiksel Düşünme Alışkanlıkları testi geliştirilmiştir. 15 açık uçlu problemden oluşan testin geçerlik-güvenirlik çalışmaları pilot çalışma ile yürütülmüş, uzman görüşü alınarak son hali verilmiştir. Asıl çalışmada Matematiksel Düşünme Alışkanlıkları Testinin yanında Matematik Tutum Ölçeği, Matematiğe Karşı Öz-Yeterlik Algısı Ölçeği ve Matematiksel Problem Çözmeye Yönelik İnanç Ölçeği kullanılmıştır. Araştırma sonucunda araştırmacı tarafından hazırlanan Matematiksel Düşünme Alışkanlıkları Testinin güvenirlik açısından yeterli, ayırt ediciliğinin iyi ve güçlük endeksinin 0,48 olduğu görülmüştür. Ayrıca öğrencilerin matematiksel düşünme alışkanlıkları kullanma eğilimleri ile matematiksel problem çözmeye yönelik başarıları, problem çözmeye yönelik inançları, matematiğe yönelik öz yeterlikleri ve matematiğe yönelik tutumları arasında ileri seviyede, pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğu görülmektedir. Bu durum matematiksel düşünme alışkanlıklarını iyi düzeyde kullanan öğrencilerin, problem çözmeye ve matematiğe yönelik inançlarını pozitif yönde etkilediği sonucunu göstermektedir.

Keywords

Düşünme alışkanlıkları, matematiksel düşünme alışkanlıkları, problem çözme, kesirler

References

  1. Alkan, H., & Güzel, E. B. (2005). Öğretmen adaylarında matematiksel düşünmenin gelişimi. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 25(3), 221–236.
  2. Alkan, H., Güzel, E. B., & Elçi, A. N. (2004). Öğrencilerin matematiğe yönelik tutumlarında matematik öğretmenlerinin üstlendiği rollerin belirlenmesi. XIII. Ulusal Eğitim Bilimleri Kurultayı Bildirileri.
  3. Arslan, S., & Yıldız, C. (2010). 11. sınıf öğrencilerinin matematiksel düşünmenin aşamalarındaki yaşantılarından yansımalar. Eğitim ve Bilim, 35(156), 17–31. https://doi.org/10.15390/ES.2010.858
  4. Aşkar, P., & Umay, A. (2001). İlköğretim matematik öğretmenliği öğrencilerinin bilgisayarla ilgili öz-yeterlik algısı. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 21, 1–8.
  5. Baki, A., Karataş, İ., & Güven, B. (2002). Klinik mülakat yöntemi ile problem çözme becerilerinin değerlendirilmesi. Ulusal Fen Bilimleri ve Matematik Eğitimi Kongresi, Orta Doğu Teknik Üniversitesi Eğitim Fakültesi, 16–18.
  6. Bandura, A. (Ed.). (1997). Self-efficacy in changing societies. Cambridge University Press.
  7. Baykul, Y. (2005). İlköğretimde matematik öğretimi (1–5. sınıflar için). Pegem A Yayıncılık.
  8. Bingölbali, E., & Coşkun, M. (2016). İlişkilendirme becerisinin matematik öğretiminde kullanımının geliştirilmesi için kavramsal çerçeve önerisi. Eğitim ve Bilim, 41(183), 233–249. https://doi.org/10.15390/EB.2016.4764
  9. Bülbül, B. Ö. (2016). Matematik öğretmeni adaylarının geometrik düşünme alışkanlıklarını geliştirmeye yönelik tasarlanan öğrenme ortamının değerlendirilmesi (Doktora tezi). Karadeniz Teknik Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
  10. Bülbül, B. Ö., & Güven, B. (2019). Geometrik düşünme alışkanlıkları ile akademik başarı arasındaki ilişkinin incelenmesi: Matematik öğretmeni adayları örneği. Türk Bilgisayar ve Matematik Eğitimi Dergisi, 10(3), 711–731.
APA
Bülbül, B. Ö., & Gümüş, M. A. (2026). İlkokul 4. Sınıf Öğrencilerinin Matematiksel Düşünme Alışkanlıklarının ve Bu Alışkanlıkları Etkileyen Faktörlerin İncelenmesi: Kesirlerde İşlemler Örneği. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 69, 568-594. https://doi.org/10.53444/deubefd.1854811
AMA
1.Bülbül BÖ, Gümüş MA. İlkokul 4. Sınıf Öğrencilerinin Matematiksel Düşünme Alışkanlıklarının ve Bu Alışkanlıkları Etkileyen Faktörlerin İncelenmesi: Kesirlerde İşlemler Örneği. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi. 2026;(69):568-594. doi:10.53444/deubefd.1854811
Chicago
Bülbül, Buket Özüm, and Mehmet Akif Gümüş. 2026. “İlkokul 4. Sınıf Öğrencilerinin Matematiksel Düşünme Alışkanlıklarının Ve Bu Alışkanlıkları Etkileyen Faktörlerin İncelenmesi: Kesirlerde İşlemler Örneği”. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, nos. 69: 568-94. https://doi.org/10.53444/deubefd.1854811.
EndNote
Bülbül BÖ, Gümüş MA (September 1, 2026) İlkokul 4. Sınıf Öğrencilerinin Matematiksel Düşünme Alışkanlıklarının ve Bu Alışkanlıkları Etkileyen Faktörlerin İncelenmesi: Kesirlerde İşlemler Örneği. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi 69 568–594.
IEEE
[1]B. Ö. Bülbül and M. A. Gümüş, “İlkokul 4. Sınıf Öğrencilerinin Matematiksel Düşünme Alışkanlıklarının ve Bu Alışkanlıkları Etkileyen Faktörlerin İncelenmesi: Kesirlerde İşlemler Örneği”, Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, no. 69, pp. 568–594, Sept. 2026, doi: 10.53444/deubefd.1854811.
ISNAD
Bülbül, Buket Özüm - Gümüş, Mehmet Akif. “İlkokul 4. Sınıf Öğrencilerinin Matematiksel Düşünme Alışkanlıklarının Ve Bu Alışkanlıkları Etkileyen Faktörlerin İncelenmesi: Kesirlerde İşlemler Örneği”. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi. 69 (September 1, 2026): 568-594. https://doi.org/10.53444/deubefd.1854811.
JAMA
1.Bülbül BÖ, Gümüş MA. İlkokul 4. Sınıf Öğrencilerinin Matematiksel Düşünme Alışkanlıklarının ve Bu Alışkanlıkları Etkileyen Faktörlerin İncelenmesi: Kesirlerde İşlemler Örneği. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi. 2026;:568–594.
MLA
Bülbül, Buket Özüm, and Mehmet Akif Gümüş. “İlkokul 4. Sınıf Öğrencilerinin Matematiksel Düşünme Alışkanlıklarının Ve Bu Alışkanlıkları Etkileyen Faktörlerin İncelenmesi: Kesirlerde İşlemler Örneği”. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, no. 69, Sept. 2026, pp. 568-94, doi:10.53444/deubefd.1854811.
Vancouver
1.Buket Özüm Bülbül, Mehmet Akif Gümüş. İlkokul 4. Sınıf Öğrencilerinin Matematiksel Düşünme Alışkanlıklarının ve Bu Alışkanlıkları Etkileyen Faktörlerin İncelenmesi: Kesirlerde İşlemler Örneği. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi. 2026 Sep. 1;(69):568-94. doi:10.53444/deubefd.1854811