Research Article

Öğrenme Güçlüğü Tanılı Çocuğa Sahip Ailelerin Ev Okuryazarlığına İlişkin Görüş ve Deneyimlerinin İncelenmesi

Number: 68 June 27, 2026
TR EN

Öğrenme Güçlüğü Tanılı Çocuğa Sahip Ailelerin Ev Okuryazarlığına İlişkin Görüş ve Deneyimlerinin İncelenmesi

Abstract

Erken okuryazarlık becerileri çocuğun dil edinimi ile birlikte gelişmeye başlayan ve okula başlayıncaya kadar okuma yazmaya ilişkin kazanılması gereken ön koşul becerileri içermektedir. İçerisinde ev okuryazarlığını da barındıran erken okuryazarlık becerileri ailelerin çocuklarının eğitimine katılımını mümkün kılmaktadır. Ancak bu konuda yapılan çalışmaların sınırlılığı aile katılımına gereken önemin verilmediğini düşündürmektedir. Bu nedenle bu araştırmada ilkokul 2. ve 3. sınıfa devam eden ve öğrenme güçlüğü tanılı çocuğa sahip ailelerinin, okul öncesi dönemdeki ev okuryazarlığı ile ilgili görüş ve deneyimlerini incelemek amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda ilkokul 2. sınıfa devam eden çocuğa sahip 10, ilkokul 3. sınıfa devam eden çocuğa sahip 10 olmak üzere toplam 20 aile ile görüşülmüştür. Aile ve çocuk ile ilgili bilgi almak için ‘Ebeveyn- Çocuk Bilgi Formu’, okul öncesi dönemdeki ev okuryazarlığı ile ilgili detaylı bilgi almak amacıyla ise araştırmacılar tarafından hazırlanmış ve altı sorudan oluşan yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Tüm görüşmeler ailelerin uygun olduğu gün ve saatte daha önceden belirlenmiş olan bir ortamda gerçekleştirilmiştir. Görüşme sırasında ailelerin verdiği cevaplar ses kayıt cihazı ile kaydedilmiştir. Elde edilen veriler, içerik analizi tekniği ile analiz edilmiştir. Sonuçlar incelendiğinde, annelerin çocuklarını okul öncesi eğitime hazırlamak amacıyla erken okuryazarlık becerilerini destekleyici nitelikte etkinlikler gerçekleştirdikleri, bu etkinlikler sırasında çocuklarındaki çeşitli sınırlılıkları fark ettikleri görülmüştür.

Keywords

erken okuryazarlık, öğrenme güçlüğü, ev okuryazarlığı

References

  1. Acarlar, F., Ege, P. ve Turan, F. ( 2002). Türk çocuklarında üst dil becerilerinin gelişimi ve okuma ile ilişkisi. Türk Psikoloji Dergisi, 17(50), 63-73.
  2. Açıkgöz, G. & Özmen, E. R. (2024). Öğrenme güçlüğü risk grubunda olan ana sınıfı çocuklarının özelliklerinin aile ve öğretmen görüşlerine göre belirlenmesi, International Journal of Education Technology and Scientific Researches, 9(28), 575-593.
  3. Akdal, D., & Kargın, T. (2019). Sesbilgisel Farkındalık Becerilerini Desteklemeye Yönelik SESFAR Müdahale Programının Etkililiğinin İncelenmesi. Kastamonu Education Journal, 27(6), 2609-2620. https://doi.org/10.24106/kefdergi.3459
  4. Akoğlu,G., Ergül,C. ve Duman, Y. (2014). Etkileşimli kitap okuma: Korunmaya muhtaç çocukların alıcı ve ifade edici dil becerilerine etkileri, İlköğretim Online, 13(2), 622-639
  5. Alloway T. P. (2011). A comparison of working memory profiles in children with ADHD and DCD. Child neuropsychology : a journal on normal and abnormal development in childhood and adolescence, 17(5), 483–494. https://doi.org/10.1080/09297049.2011.553590
  6. Altun, D., Erden, F. T. ve Snow, C. E. (2016). Filizlenen okuryazarlık: Okul öncesi dönem ses ve yazı farkındalığı becerilerini besleyen ev-içi kaynakların incelenmesi. Eğitim Bilimlerinde Yenilikler ve Nitelik Arayışı, 505-530.
  7. Akyüz, E., & Doğan, Ö. (2017). Home Literacy Environment: Definitions, Dimensions and Its Role on the Development of Emergent Literacy Skills. Hacettepe University Faculty of Health Sciences Journal, 4(3), 38-57. https://doi.org/10.21020/husbfd.342871
  8. Anthony, J. L., & Francis, D. J. (2005). Development of phonological awareness. Current Directions in Psychological Science, 14(5), 255–259. https://doi.org/10.1111/j.0963-7214.2005.00376.x
  9. Aram, D., & Levin, I. (2002). Mother-child joint writing and storybook reading: Relations with literacy among low SES kindergartners. Merrill-Palmer Quarterly, 48(2), 202–224. https://doi.org/10.1353/mpq.2002.0005
  10. Ates Patterson, S. E. (2016). The association of preschool enrollment and the predictive traits of special education identification [Unpublished doctoral thesis]. University of Denver
APA
Gengeç, H. (2026). Öğrenme Güçlüğü Tanılı Çocuğa Sahip Ailelerin Ev Okuryazarlığına İlişkin Görüş ve Deneyimlerinin İncelenmesi. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 68. https://doi.org/10.53444/deubefd.1869209
AMA
1.Gengeç H. Öğrenme Güçlüğü Tanılı Çocuğa Sahip Ailelerin Ev Okuryazarlığına İlişkin Görüş ve Deneyimlerinin İncelenmesi. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi. 2026;(68). doi:10.53444/deubefd.1869209
Chicago
Gengeç, Hilal. 2026. “Öğrenme Güçlüğü Tanılı Çocuğa Sahip Ailelerin Ev Okuryazarlığına İlişkin Görüş Ve Deneyimlerinin İncelenmesi”. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, nos. 68. https://doi.org/10.53444/deubefd.1869209.
EndNote
Gengeç H (June 1, 2026) Öğrenme Güçlüğü Tanılı Çocuğa Sahip Ailelerin Ev Okuryazarlığına İlişkin Görüş ve Deneyimlerinin İncelenmesi. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi 68
IEEE
[1]H. Gengeç, “Öğrenme Güçlüğü Tanılı Çocuğa Sahip Ailelerin Ev Okuryazarlığına İlişkin Görüş ve Deneyimlerinin İncelenmesi”, Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, no. 68, June 2026, doi: 10.53444/deubefd.1869209.
ISNAD
Gengeç, Hilal. “Öğrenme Güçlüğü Tanılı Çocuğa Sahip Ailelerin Ev Okuryazarlığına İlişkin Görüş Ve Deneyimlerinin İncelenmesi”. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi. 68 (June 1, 2026). https://doi.org/10.53444/deubefd.1869209.
JAMA
1.Gengeç H. Öğrenme Güçlüğü Tanılı Çocuğa Sahip Ailelerin Ev Okuryazarlığına İlişkin Görüş ve Deneyimlerinin İncelenmesi. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi. 2026. doi:10.53444/deubefd.1869209.
MLA
Gengeç, Hilal. “Öğrenme Güçlüğü Tanılı Çocuğa Sahip Ailelerin Ev Okuryazarlığına İlişkin Görüş Ve Deneyimlerinin İncelenmesi”. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, no. 68, June 2026, doi:10.53444/deubefd.1869209.
Vancouver
1.Hilal Gengeç. Öğrenme Güçlüğü Tanılı Çocuğa Sahip Ailelerin Ev Okuryazarlığına İlişkin Görüş ve Deneyimlerinin İncelenmesi. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi. 2026 Jun. 1;(68). doi:10.53444/deubefd.1869209