Çoklu Yetersizliği Olan Öğrencilerin Eğitiminde Okul İşleyişine Yansıyan Güçlükler: Özel Eğitim Okulları İdareci Deneyimleri

Çoklu yetersizliği olan öğrenciler, bireysel gereksinimlerinin çeşitliliği ve yoğunluğu nedeniyle eğitimleri için okul düzeyinde oldukça karmaşık ve çok boyutlu düzenlemeler gerektirmektedir. Bu süreçte okul idarecileri, yalnızca yönetsel karar vericiler olarak görünse de eğitim ortamlarının niteliğini belirleyen, kaynakların kullanımını yönlendiren ve kurumlar arası iş birliğini koordine eden temel aktörlerdendir. Ancak alanyazındaki çalışmalar incelendiğinde, çoklu yetersizlik eğitiminde okul işleyişine yansıyan güçlüklerin çoğunlukla öğretmen ya da öğrenci perspektifinden ele alındığı, idareci deneyimlerine dayalı çalışmaların ise sınırlı kaldığı görülmektedir. Bu durum, yapısal ve yönetsel sorunların okul düzeyinde bütüncül biçimde anlaşılmasını güçleştirmektedir. Bu bağlamda çalışmanın amacı, çoklu yetersizliği olan öğrencilerin eğitimine devam ettiği özel eğitim uygulama okullarında okul işleyişine yansıyan güçlükleri idareci deneyimleri doğrultusunda incelemektir. Araştırma, nitel araştırma yaklaşımıyla yürütülmüş ve yarı yapılandırılmış görüşmeler yoluyla veriler toplanmıştır. Çalışmanın katılımcı grubunu, çoklu yetersizliği olan öğrencilerin öğrenim gördüğü özel eğitim uygulama okullarında görev yapan 27 müdür ve müdür yardımcısı oluşturmaktadır. Elde edilen veriler tematik analiz yöntemiyle çözümlenmiştir. Bulgular, insan kaynağı yetersizliği, fiziksel altyapı ve erişilebilirlik sorunları, kurumlar arası koordinasyon güçlükleri ve mevzuata ilişkin maddi sınırlılıkların öne çıktığını göstermektedir. Sonuç olarak çalışma, çoklu yetersizliği olan öğrencilerin eğitiminde okul temelli yönetim süreçlerinin güçlendirilmesine ve uygulamaya dönük politika geliştirilmesine katkı sunmaktadır.

Students with multiple disabilities require complex and multidimensional educational arrangements due to the diversity and intensity of their individual needs. Although school administrators are key actors in shaping educational environments, allocating resources, and coordinating institutional collaboration, their experiences in managing special education practice schools have received limited attention in the literature. Existing studies on the education of students with multiple disabilities have largely focused on the perspectives of teachers or students, leaving administrative challenges at the school level less explored. This study aims to examine the challenges affecting school functioning in special education practice schools serving students with multiple disabilities from the perspective of school administrators. The research was conducted using a qualitative approach. Data were collected through semi-structured interviews and document analysis with 27 principals and vice principals working in special education practice schools. The data were analyzed using thematic analysis. Findings reveal key challenges including shortages in human resources, inadequacies in physical infrastructure and accessibility, difficulties in inter-institutional coordination, and financial constraints related to existing regulations. The study offers implications for strengthening school-based management and informing policy development in special education.