Coğrafya Eğitiminde Eğitsel Oyun Kullanımı: "Mavi Vatan Keşif Yolculuğu" ile Jeopolitik Farkındalığın Artırılması
Abstract
Türkiye’nin deniz yetki alanlarındaki egemenlik haklarını temel alan Mavi Vatan doktrini ve bu stratejiyi somutlaştıran yerli teknolojik unsurlar (TCG Anadolu, Fatih Sondaj Gemisi vb.), jeopolitik ve dış politika analizlerinin merkezinde yer almaktadır. Söz konusu doktrinin öğretim süreçlerine entegre edilmesinin, öğrencileri geleceğin jeopolitik ve teknolojik gerçekliklerine analitik bir bakış açısıyla hazırlamak açısından büyük önem taşımaktadır. Bu bağlamda çalışmanın temel amacı, Mavi Vatan doktrini ve deniz yetki alanları kavramlarını (Karasuları, Kıta Sahanlığı, Münhasır Ekonomik Bölge), özgün bir eğitsel oyun aracılığıyla ortaokul öğrencilerine aktararak, öğrencilerin deniz jeopolitiği farkındalığını artırmaktır. Araştırmada, oyunlaştırma modeli temel alınarak "Mavi Vatan Keşif Yolculuğu" adlı eğitsel bir oyun tasarlanmıştır. Durum çalışması deseniyle yürütülen araştırmada, uygulamanın ardından 20 öğrenci ile yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiş ve elde edilen bulgular tematik içerik analiziyle değerlendirilmiştir. Bulgular, eğitsel oyunun öğrencilerin coğrafi algılarını daha çok hukuki ve ekonomik egemenlik boyutlarına ("Sınır/Hak", "Enerji Kaynaklarına Ulaşma") taşıyabileceğini göstermektedir. Ayrıca Fatih Sondaj Gemisi ve TCG Anadolu gibi araçların teknolojik güç unsuru olarak algılanması, çalışmanın Millî Teknoloji Hamlesi vizyonuna katkı sunabileceğine işaret etmektedir. Öğrencilerin ders kitapları yerine oyunu "eğlenerek öğrenme" yönündeki tercihleri ise bu yöntemin motivasyon ve kalıcılığı artırabileceğini düşündürmektedir. Sonuç olarak eğitsel oyunların, karmaşık jeopolitik konuların öğretiminde geleneksel yöntemlere kıyasla etkili bir pedagojik alternatif olabileceği değerlendirilmektedir.
Keywords
Coğrafya eğitimi, mavi vatan, eğitsel oyun, millî teknoloji hamlesi.
Ethical Statement
References
- Adar, S. (2020). Understanding Turkey’s increasingly militaristic foreign policy. MENA Politics Newsletter, 3(1), 10-13.
- Alkar, E., & Yalçın, A. (2023). Ortaokul öğrencilerinin sosyal bilgiler programında yer alan coğrafi soyut kavramlara yönelik bilişsel yapılarını keşfetmek. Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi, 12(3), 557-567. https://doi.org/10.30703/cije.1216057
- Andrew, K., & Deus, T. (2025). Instructional materials for effective teaching and learning of geography in senior secondary schools: A case study of Bukandula secondary school-Gomba. Metropolitan Journal Of Social and Educational Research, 4(4), 371-385.
- Areteos, E. (2020). Mavi Vatan and forward defense: The sinuous journey of a republican and imperial hybridization. Diplomatic Academy-University of Nicosia. https://shorturl.at/nuMX4 (Erişim Tarihi: 21.08.2025).
- Arıcan, M. (2025). Doğu Akdeniz'deki münhasır ekonomik bölge uyuşmazlıklarının Türkiye ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti açısından hukuki değerlendirmesi (Tez No. 971789) [Yüksek lisans tezi, Akdeniz Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.
- Arıdemir, H., & Allı, Ç. (2019). Doğu Akdeniz bölgesindeki münhasır ekonomik bölge tartışmalarının analizi. İktisadi İdari ve Siyasal Araştırmalar Dergisi, 4(10), 188-202. https://doi.org/10.25204/iktisad.610855
- Arıkan, A., & Baysan, S. (2024). Ortaokul öğrencilerinin mavi vatan bilgi düzeylerinin çeşitli değişkenlere göre incelenmesi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 24(3), 1423-1443. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2024..-1407348
- Arıkan, A., Baysan, S., & Güngör Sola, B. (2023). Mavi Vatan başarı testi (MVBT) geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Ege Coğrafya Dergisi, 32(2), 361-373. https://doi.org/10.51800/ecd.1358507
- Avetisyan, G., & Grigoryan, L. (2025). Teaching the global economy topic in the 7th-grade geography class using the game method. SUSh Scientific Proceedings. 506-516. https://doi.org/10.54151/27382559-25.2pb-506
- Aydın, E. (2022). Mavi Vatan, Gök Vatan ile Siber Vatan söz öbeklerinin anlamları ve oluşturulma yöntemleri. The Journal of Turkic Language and Literature Surveys (TULLIS), 7(3), 167-178. https://doi.org/10.30568/tullis.1203759