AİLE EĞİTİMİ VE KARDEŞ EĞİTİMİ PROGRAMLARININ KARDEŞLERİ ENGELLİ OLAN ÇOCUKLARIN KARDEŞLERİNE YÖNELİK BİLGİ VE BECERİ DÜZEYİNE ETKİSİ
Öz
Bu araştırma normal kardeşlere ve ebeveynlerine verilen Aile Eğitim Programı (AEP) ve Kardeş Eğitim Programının (KEP) normal gelişim gösteren kardeşlerin engelli kardeşlerle ilgili bilgilerine ve engelli kardeşlere temel becerileri kazandırmaya etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır. Kardeş ve Aile Eğitim Programları araştırmanın bağımsız değişkenin oluştururken, normal çocuk için engelli kardeşle ilgili bilgi ve becerileri programdan etkilenmesi beklenen bağımlı değişkenlerdir. Bu bağlamda araştırma; öntest-sontest kontrol gruplu desen üzerinde yürütülmüştür. Araştırmanın çalışma grubunu, Konya merkez ilçelerinde zihin engelli kardeşi bulunan 10-14 yaş aralığındaki 30 ilköğretim okulu öğrencisi (deney-1, deney-2, kontrol grubu) ile 10 ebeveyn (deney-2 grubundaki çocukların anne-babaları) oluşturmuştur. Veri toplama aracı olarak normal çocuklar için “Başarı Testi” ve “Temel Beceri Ölçeği” kullanılmıştır. Farklılıkların test edilmesinde ise anlamlılık düzeyi a=0.05 olarak alınmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre deney gruplarındaki kardeşlerin kontrol grubundaki kardeşlere göre bilgi düzeylerinde artış olmuştur. İki deney grubu arasında ise engelli kardeşlerine yönelik becerileri kazandırmada AEP’te yer alan kardeşler lehine bir sonuç saptanmıştır.
Anahtar Kelimeler
Engelli çocuk, Aile Eğitim Programı, Kardeş Eğitim Programı, Kardeş, Bilgi, Beceri
References
- Ahmetoğlu, E. “Zihinsel Engelli Çocukların Kardeş İlişkilerinin Anne ve Kardeş Algılarına Göre Değerlendirilmesi”, Yayınlanmamış Doktora Tezi, Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Ankara, (2004).
- Goodman, L. Time and Learning in the Special Education Classroom, United States of America. (1990).
- Hames, A., R.Appleton. “Living with a Brother or Sister with Epilepsy: Siblings’ Experiences”, Seizure, Vol: 18: 699-701, (2009).
- Hetzke, J.D. A Sibling-Mediated Social Skills Training Intervention for Children with Asperger’s Syndrome: Results From a Plot Study, Degree of Doctor Thesis, Drexel University. (2004).
- Kalkowski, P. “Peer and Cross-Age Tıtoring”, School Improvement Research Series- Northwest Regional Educational Laboratory. (2001).
- Kargın, T., B. Baydık. “Kaynaştırma Ortamındaki İşitme Engelli Olmayan Öğrencilerin İşitme Engelli Akranlarına Yönelik Tutumlarının Çeşitli Değişken Açısından İncelenmesi”, Özel Eğitim Dergisi, Sayı: 3(2): 27-39, (2002).
- Kurnoff, S. How Do Learning Disabilities Affect the Child’s Siblings?, E-Ssential Guide, Sibling Issues: A Parent’s Guide, GreatSchool Inc. (2008).
- Küçüker, S. Bilgi Verici Psikolojik Danışmanlık Programının Zihinsel Özürlü Çocukların Kardeşlerinin Özürle İlgili Bilgi Düzeylerine Ve Özürlü Kardeşlerine Yönelik Tutumlarına Etkisi, Yayınlanmamış Doktora Tezi, Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara. (1997).
- Meyer, D. J. Views From Our Shoes, United States of America: Woodbine House. (1997).
- Meyer, D. J., P.F. Vadasy. Sibshops – Workshops for Siblings of Children with Special Needs, Eight printing, United States of America: Paul H. Brookes Publishing. (2006).