TÜRKİYE'DE SOSYOBİLİMSEL KONULARLA İLGİLİ YAPILAN ÇALIŞMALARIN İNCELENMESİ: BİR BETİMSEL ANALİZ ÇALIŞMASI
Öz
Bu çalışma, Türkiye’de sosyobilimsel
konularla ilgili yapılan araştırmaları yayınlandığı yıl, uygulandığı bölge, ele
aldığı sosyobilimsel konu, yöntem özellikleri, örneklem grupları açılarından incelemeyi
ve bunun sonucunda ortaya çıkan durumlar açısından betimsel analiz yaparak
eğilimlerinin hangi yönde olduğunu tespit etmeyi amaçlamaktadır. Çeşitli veri
tabanları yoluyla elde edilen araştırmalar, Sözbilir, Kutu ve Yaşar (2012)
tarafından geliştirilen “Makale Sınıflama Formu” kullanılarak betimsel analize
tabi tutulmuştur. Araştırmalar hem eğilimleri açısından incelenmiş hem de ele
aldıkları sosyobilimsel konular çerçevesinde incelenerek bunun sonucunda bir
senteze varılmıştır. Yapılan analiz sonucunda 12 makale, 4 yüksek lisans tezi
olmak üzere toplamda 16 çalışmaya ulaşılmıştır. Çalışmalarda en çok nicel
araştırma yöntemlerinden tarama (survey) deseni kullanılırken, veri toplama
aracı olarak anket, ölçek ve görüşme formlarının sıklıkla kullanıldığı; veri
analiz yöntemleri arasında da betimsel veri analizinin en çok tercih edildiği
belirlenmiştir. Araştırma bulgularına göre araştırma türü açısından betimsel
çalışmaların sıklıkla tercih edildiği; nükleer enerji ve GDO’lu besinlerin en
çok çalışılan araştırma alanı olduğu belirlenmiştir. Örneklem grubu olarak
lisans düzeyindeki öğrenciler; örnekleme tekniği olarak da uygun örnekleme
Anahtar Kelimeler
References
- Arık, R. S. ve Türkmen, M. (2009). Eğitim bilimleri alanında yayımlanan bilimsel dergilerde yer alan makalelerin incelenmesi. I. Uluslararası Türkiye Eğitim Araştırmaları Kongresi, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Antalya.
- Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E. K., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2008). Bilimsel araştırma yöntemleri (2. Baskı). Ankara: Pegem Akademi.
- Çiltaş, A., Güler, G. ve Sözbilir, M. (2012). Türkiye'de matematik eğitimi araştırmaları: Bir içerik analizi çalışması. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 12(1), 565-580. https://www.edam.com.tr/kuyeb/pdf/tr/92e8bed36e01dfef0855b211ba378b6a30a.pdf adresinden 12 Şubat 2016 tarihinde erişilmiştir.
- MEB (2013). İlköğretim kurumları (ilkokullar ve ortaokullar) fen bilimleri dersi (3, 4, 5, 6, 7 ve 8. sınıflar) öğretim programı. Ankara: Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı.
- Pedretti, E. (1999). Decision making and STS education: Exploring scientific knowledege and social responsibility in schools and science centers through an issues-based approach. Schools Science Mathematics, 99(4), 174-181.
- Ratcliffe, M., & Grace, M. (2003). Science education for citizenship: Teaching socio-scientific issues. Mainhead: Open University Press.
- Sadler, T. D., & Zedler, D. L. (2005). The significance of content knowledge for informal reasoning regarding SSI: Applying genetics knowledge to genetic engineering issues. Science Education, 89, 71-93.
- Sözbilir, M., Kutu, H. & Yaşar M. D. (2012). Science education research in Turkey. A content analysis of selected features of papers published. In J. Dillion & D. Jorde (Eds). The world of Science Education. Handbook of Research in Europe, 1-35.
- Topçu, M. S. (2015). Sosyobilimsel konular ve öğretimi (1. Baskı). Ankara: Pegem Akademi.
- Topçu, M. S., Muğaloğlu, E. Z. ve Güven, D. (2014). Fen eğitiminde sosyobilimsel konular: Türkiye örneği. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 14, 6, 2327-2348.