Ortaöğretime Geçişte Alternatif Modeller

Bireyin biliş ve yetenek yapısına uygun bir çerçevede üst öğrenime seçilmesi ve yerleştirilmesi sorunu halen güncelliğini korumaktadır. Bu doğrultuda temel eğitimden (ilköğretim) ortaöğretime (liseye) geçiş süreci küresel ölçekte farklı uygulamaları içermektedir. Son yıllarda merkezi sınav, öğrenci akademik notları, akademik geçmiş, yetenek geçmişi, öğretmen gözlemleri ve yönlendirmesi, öğrenci ve veli isteği, yerel yerleştirme (adrese dayalı) gibi çeşitli seçme ve yerleştirme unsurları liseye geçişte alternatifleri oluşturmuştur. Nitekim Almanya’da ortaöğretime geçişte öğretmen görüşü ve tavsiyesi önemli iken Güney Kore’de katı ve zorlu bir sınav daha fazla ön plana çıkmaktadır. Yine Estonya’da öğrenci ilgilerine, yeteneklerine dayalı ortaöğretime geçiş süreci yaşanırken Singapur’da temel eğitimi bitirme sınav sonuçlarına göre öğrencilerin geçişi sağlanmaktadır. Aynı zamanda Finlandiya’da öğrencilerin ortaokul notları ortaöğretime geçişte belirleyici iken Türkiye’de ise merkezi sınav veya öğrenci notları ile adrese dayalı yerel yerleştirme baskın olmaya başlamıştır. Bu bağlamda bu araştırmada Türkiye ortaöğretime geçiş süreci ve tarihi temelinde farklı ülkelerdeki alternatif modellerin ele alınması amaçlanmış olup gelecek eğitim yapılandırmalarının planlanmasına yarar sağlayacağı düşünülmektedir.

The problem of selecting and placing the individual to higher education within a framework appropriate to his/her cognition and ability structure is still up-to-date. In this direction, the transition process from basic education (primary education) to secondary education (high school) includes different applications on a global scale. In recent years, various selection and placement elements such as central examination, students’ academic grades, academic background, student skills, teacher observations and guidance, student and parent preferences, local placement (address-based) have created alternatives for transition to high school. As a matter of fact, while teacher's opinion and advice are important in the transition to secondary education in Germany, a strict and challenging exam is more prominent in South Korea. While there is a transition process to secondary education based on student interests and abilities in Estonia, students are transferred according to the results of the basic education completion exam in Singapore. At the same time, while the secondary school grades of the students are determinant in the transition to secondary education in Finland, in Turkey, the central examination or student grades and address-based local placement have begun to dominate. In this context, in this study, it is aimed to deal with alternative models in different countries on the basis of the transition process and history of secondary education in Turkey, and it is thought that it will benefit the planning of future education configurations.