KADIN GEMİ İNSANI İSTİHDAMINI OLUMSUZ YÖNDE ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN AHP YÖNTEMİYLE TÜRKİYE ÖZELİNDE ÖNCELİKLENDİRİLMESİ

The fact that the rate of female seafarer labour force is quite low in the total officer and crew class seafarer labour force in Türkiye shows that women face a number of negative factors while choosing and performing this profession. The aim of this study is to determine the factors that negatively affect the employment of women seafarers and to create a hierarchical order among the factors in Türkiye by determining the importance levels of these factors with the AHP method in line with the opinions of the expert team formed. Determining the negative factors faced by women and ranking them hierarchically according to the degree of importance is important in terms of determining the factors that prevent the employment of women seafarers in Türkiye and creating solution policies for them. In this framework, it has been concluded that gender discrimination, sexual harassment and inadequate legislation regarding the legal rights of women seafarers and inadequate incentives in terms of career opportunities are the main factors that prevent the employment of women seafarers in Türkiye and that these basic factors do not arise from women's own internal conditions, but arise as factors related to external environmental and structural conditions.

Türkiye’de toplam zabitan ve tayfa sınıfı gemi insanı iş gücü içinde zabitan ve tayfa sınıfı kadın gemi insanı iş gücü oranının oldukça düşük seviyelerde olması kadınların bu mesleği seçerken ve bu mesleği icra ederken bir takım olumsuz faktörlerle karşılaştıklarını göstermektedir. Bu çalışmanın amacı, kadın gemi insanı istihdamını olumsuz yönde etkileyen faktörlerin belirlenmesi ve bu faktörlerin oluşturulan uzman ekibin görüşleri doğrultusunda AHP yöntemiyle önem derecelerinin belirlenerek faktörler arasında Türkiye özelinde hiyerarşik bir sıra oluşturmaktır. Kadınların karşılaştıkları olumsuz faktörlerin belirlenerek önem derecesine göre hiyerarşik olarak sıralanması, Türkiye’de kadın gemi insanı istihdamına engel olan faktörlerden öncelikli olarak çözüme kavuşturulması gereken faktörlerin belirlenmesi ve bunlara yönelik çözüm politikaları oluşturulması açısından önem arz etmektedir. Bu çerçevede, cinsiyet ayrımcılığı, cinsel taciz ve kadın denizcilerin yasal haklarına yönelik mevzuatların ve kariyer olanakları bakımından da teşviklerin yetersiz olması faktörlerinin Türkiye’de kadın gemi insanı istihdamına engel olan temel faktörler olduğu ve bu temel faktörlerin kadınların kendi içsel koşullarından ortaya çıkmadığı, çevresel ve yapısal nitelikteki dışsal koşullara bağlı faktörler olarak ortaya çıktığı sonucuna ulaşılmıştır.