ALMAN HUKUKUNDA VE TÜRK HUKUKUNDA HAYVANLARIN KORUNMASININ KARŞILAŞTIRILMASI

Makalemizde hayvanların korunması konusunda önce Almanya’da sonra Türkiye’de; hayvan hakları kavramının tarihçesi, gelişimi ve ilgili yasal düzenlemeler incelenmiştir. Sonunda ise iki ülkenin hukukunda hayvanların korunması karşılaştırılmıştır. Hayvanların korunması konusuna karşılaştırmalı hukuk yoluyla yeni bir bakış açısı kazandırılması amaçlanmıştır. Hukuk var olduğundan itibaren toplumun davranış ve inançlarını sınırlandırdığı ve yansıttığı için hayvan kimliğinin ve varlığının yasal temellere dayanması hayvanların korunmasında çok önemlidir. Alman hukukunda hayvanlara sui generis bir kategori oluşturulmuştur ve eşya sayılmadığı kabul edilmiştir ancak aksine bir kanuni düzenleme bulunmadığı takdirde hayvanlara eşyalara dair hükümlerin uygulanacağının düzenlenmiş olması, eşya kabul edilmeyişi göstermelik hale getirmektedir. Türk hukukunda hayvanlar hakkında özel kanun hükümleri uygulanmaktadır, eşya olarak değerlendirilmemektedirler ancak mevzuatta bu konuda açık bir düzenleme olmadığından eşyalara uygulanan hükümler kıyas yoluyla uygulanmaktadır. Günümüz hukuk sistemlerinde genel olarak kabul edildiği üzere, Almanya ve Türkiye’de de hayvanlara eziyet çektirme gibi davranışlar, kabul gören yerleşik hayvan kullanım pratiklerinin dışına çıkarıldığında hukuka aykırı kabul edilmektedir. Hayvanlardan kazanç sağlanan; yemek, eğlence, giyim veya deney gibi sektörlerdeki kullanım biçimleri acıya ve ölüme sebebiyet verse bile hukuka uygun kabul edilmektedir. Kanaatimce her iki ülkede de hayvanların korunması ile ilgili mevzuat, hayvanlara özel bir hukuki kişilik kazandırılmasının ardından yeniden düzenlenmelidir.