KARŞILAŞTIRMALI OLARAK MİRAS HUKUKUNDA BİRLİKTE HAREKET İLKESİ VE HER BİR MİRASÇININ TEK BAŞINA HAREKET EDEBİLİRLİĞİNİN ÖZELLİKLE İVEDİLİK HALİ BAKIMINDAN İNCELENMESİ

Öz

Mirasbırakanın ölümüyle tereke bir bütün olarak mirasçılara intikal eder ve Kanun gereği mirasçılar, tereke üzerinde elbirliği mülkiyetine sahip olur. Miras ortaklığında terekenin yönetimi, temsili ve terekeyi konu alan tasarruf işlemlerinin yapılmasında mirasçıların oybirliğiyle karar alması gerekmektedir. Ancak mirasçıların birlikte hareket etme gerekliliği, miras ortaklığının işleyişini sekteye uğratabilmektedir. Bu sebeple, Kanunda birlikte hareket ilkesinin sebep olduğu zorlukların giderilebilmesi adına her bir mirasçıya, miras ortaklığı temsilcisi atanmasına yönelik talepte bulunma yetkisi tanınmıştır. Ancak terekenin korunması gereken ivedi hallerde, mirasçıların bir araya gelmeleri veya miras ortaklığı temsilcisi atanması hak kaybına sebep olabileceğinden Kanunda istisnai olarak her bir mirasçıya ortaklığı temsilen tek başına hareket etme yetkisi verilmiştir. Mirasçıların tek başına hareket etme yetkisi, birlikte hareket ilkesinin istisnası olduğundan uygulamada dar yorumlanmaktadır. Birlikte hareket ilkesinin katı bir şekilde uygulanması, miras ortaklığını hareket edemez bir duruma getirebildiğinden, farklı hukuk sistemlerinde terekenin olağan yönetimine ilişkin işlerde paylı mülkiyette olduğu gibi oyçokluğu ile karar alınmasına izin verilmektedir. Yine terekenin korunması gereken hallerde tek başına hareket etme yetkisi veren ivedi hallerin kapsamı, hakkın kaybına neden olacak seviyede dar yorumlanmamalıdır.

Anahtar Kelimeler

• Miras Ortaklığı
• Elbirliği Mülkiyeti
• Birlikte Hareket İlkesi
• Oybirliği İlkesi
• Oyçokluğu İlkesi
• Terekenin Korunması
• İvedilik
• Tek Başına Hareket

COMPARATIVE EXAMINATION OF THE PRINCIPLE OF ACTION TOGETHER IN INHERITANCE LAW AND THE ABILITY OF EACH HEIR TO ACT ALONE, ESPECIALLY IN TERMS OF URGENCY

Öz

Upon the death of the legator, the inheritance is transferred to the heirs as a whole and the heirs have joint ownership over the inheritance in accordance with the law. In the inheritance partnership, the heirs are required to take joint decisions unanimously in the management, representation and disposition of the inheritance. However, the requirement for the heirs to act together may hinder the functioning of the inheritance partnership. For this reason, in order to overcome the difficulties caused by the principle of joint action, the Law authorizes each heir to request the appointment of a representative of the inheritance partnership. However, in urgent cases where the inheritance must be protected, since the coming together of the heirs or the appointment of a representative of the inheritance partnership may cause loss of rights, the Law exceptionally authorizes each heir to act alone on behalf of the partnership. Since the authority of the heirs to act alone is an exception to the principle of acting together, it is interpreted narrowly in practice. Since the strict application of the principle of joint action may render the inheritance partnership unable to act, different legal systems allow decisions to be taken by majority of votes for the ordinary administration of the estate, as in the case of shared ownership. Likewise, the scope of the urgent cases, which authorizes acting alone in cases where the inheritance needs to be protected, should not be interpreted narrowly enough to cause the loss of the right.

Anahtar Kelimeler

• Inheritance Partnership
• Joint Ownership
• Principle of Acting Together
• Principle of Majority
• Protection of the Inheritance
• Urgency
• Acting Alone

Kaynakça

1. Acar, Faruk: Türk-İsviçre Medeni Hukukunda Alacaklılar Arası Teselsül, Seçkin Yayıncılık, Ankara 2003.
2. Akçaal, Mehmet, “Elbirliği Mülkiyetinde Yönetim”, SDÜHFD, 9 (2), 2019. s. 210-249.
3. Antalya, Gökhan/Sağlam, İpek: Marmara Hukuk Yorumu Miras Hukuku, C. III, 5. Baskı, Seçkin Yayıncılık, Ankara 2021.
4. Ayan-Durhan, Elif: “Miras Ortaklığında Birlikte Hareket Etme İlkesinden Doğan Sakıncaları Gidermeye Yönelik Hukuki Yollar”, AHBVUHFD, C. 25, 2022, S. 2. s. 207-231.
5. Ayiter, Nuşin: Miras Hukuku, S’ Yayınları, Ankara 1980.
6. Berberoğlu-Yenipınar, Filiz: Tereke Davaları, 3. Baskı, Seçkin Yayınevi, Ankara 2022.
7. Bilgin-Yüce, Melek: Medeni Hukuk Bakış Açısıyla Elbirliği Mülkiyetinde Dava Arkadaşlığının Değerlendirilmesi, Yargıtay Kararları Işığında Güncel Medeni Hukuk Problemleri Sempozyumu Bildirileri, İstanbul 2019.
8. Büchi-Wehinger, Claudia/Reich, Rahel: Schweizerisches Zivilgesetzbuch, Orell Füssli Kommentar (Navigator.ch), 4. Aufl., 2021.

9. Buz, Vedat, Borçlunun Temerrüdünde Sözleşmeden Dönme, Yetkin Yayınevi, Ankara 1998. (Dönme)
10. Buz, Vedat, Medeni Hukukta Yenilik Doğuran Haklar, Yetkin Yayınları, Ankara 2005. (Yenilik)
11. Çabri, Sezer: Miras Hukuku Şerhi (TMK m. 640-682) C. III, On İki Levha Yayıncılık, İstanbul 2023.
12. Dural, Mustafa/Öz, Turgut: Türk Özel Hukuku C. IV Miras Hukuku, 13. Baskı, Filiz Kitabevi, İstanbul 2019.
13. Eberl-Borges, Christina: “Verfügungsgeschäfte der Erbengemeinschaft im Rahmen der Nachlassverwaltung”, NJW 2006. s. 1313-1315)
14. Gergen, Thomas: Münchener Kommentar zum BGB 9. Auflage, C.H. BECK 2022.
15. Gümüş, Mustafa Alper: Medeni hukuk ve Medeni Usul Hukuku Boyutuyla Tereke (Miras Ortaklığı) Temsilcisi (TMK m. 640/III), Filiz Kitabevi, İstanbul 2020.
16. Graham-Siegenthaler, Barbara: CHK- Handkommentar zum Schweizer Privatrecht, Erbrecht Art. 457-640 ZGB, 4.Auflage, Schulthess Juristische Medien AG, 2023.
17. İmre, Zahit/Erman, Hasan: Miras Hukuku Yasal Mirasçılık, Ölüme Bağlı Tasarruflar, Mirasın Geçmesi, Mirasın Taksimi, 14. Baskı, Der Yayınları, İstanbul 2018.
18. İnan, Ali Naim/Ertaş, Şeref/Albaş, Şeref: Türk Medeni Hukuku Miras Hukuku, 12. Baskı, Seçkin Yayınevi, Ankara 2024.
19. Kocayusufpaşaoğlu, Necip: Miras Hukuku, Filiz Kitabevi, İstanbul 1987.
20. Künzle, Hans Rainer: Kurzkommentar ZGB, 2. Aufl. Helbing Lichtenhahn, 2018.
21. Lohmann, Ilse: BeckOK, Kommentar zum Bürgerlichen Gesetzbuch 71. Ed, C. H. Beck 2024.
22. Lötscher, Cordula, “Das schwarze Schaf in der Erbengemeinschaft”, Zeitschrift für Erbrecht Successio, 2019. s. 174-198.
23. Minnig, Yannick: Basler Kommentar ZGB II, 7. Aufl. Helbing Lichtenhahn, 2023.
24. Nonn, Michael: “Dringlichkeit als Ausnahme zum Grundsatz der Einstimmigkeit bei Handlungen der Erbengemeinschaft”, successio 2019, Zeitschrift für Erbrecht, 2019, s. 199-204
25. Nonn, Micheal: “(Zu) Hohe Anforderungen an die Dringlichkeit als Ausnahme vom Grundsatz des gemeinsamen Handelns in der Erbengemeinschaft”, successio 2023, Zeitschrift für Erbrecht, 2023, s. 337-342.
26. Oğuzman, Kemal: Miras Hukuku, Gözden geçirilmiş 6. Baskı, Filiz Kitabevi, İstanbul 1995.
27. Serozan, Rona/Engin, Baki İlkay: Miras Hukuku, 8. Baskı, Seçkin Yayıncılık, Ankara 2022.
28. Tandoğan, Haluk: Mukayeseli Hukuk ve Hususiyle Türk - İsviçre Hukuku Bakımından Vekâletsiz İş Görme, Fakülteler Matbaası, İstanbul 1957.
29. Tekdoğan, Aydın: Miras İş ve İşlemleri ile Miras Davaları (Dava Dilekçesi Örnekleri Ekli), Seçkin Yayınevi, Ankara 2024. Vardar-Hamamcıoğlu, Gülşah: Medeni Hukukta Tasarruf İşlemi, On iki Levha Yayıncılık, İstanbul 2014.
30. Weibel, Thomas: Praxiskommentar Erbrecht, 5. Aufl. Helbing Lichtenhahn, 2023.
31. Wolf, Stephan: Berner Kommentar Die Teilung der Erbschaft, Art. 602-619 ZGB, Stämpfli, 2014.