Borç Ödemeden Aciz Sebebiyle Mirasçılıktan Çıkarma (MK m.513)

Borç ödemeden aciz sebebiyle mirasçılıktan çıkarma, Medeni Kanunumuzun 513. maddesinde düzenlenmiştir. Bu kurumun amacı, mirasbırakanın saklı paylı mirasçısı olan altsoyunun borçlarını ödemekten aciz halde bulunması nedeniyle, ona düşecek miras payının tamamının alacaklılarının eline geçmesini önlemek suretiyle, bu mirasçının çocuklarını korumaktır. Kanun, borç ödemeden aciz sebebiyle mirasçılıktan çıkarmanın, çıkarılan altsoyun doğmuş ve doğacak çocukları yararına yapılmasını, çıkarılana ait saklı payın yarısının onlara özgülenmesini öngörmektedir. Buradaki doğmuş çocuklardan maksat, mirasbırakanın ölümü anında mevcut olan çocuklardır. Doğacak çocuklar ifadesinden ise, mirasbırakanın ölümü anında hiç olmazsa ana rahmine düşmüş çocukların anlaşılması gerekir. Borç ödemeden aciz sebebiyle mirasçılıktan çıkarmada, kısmi bir çıkarma sözkonusu olup, çıkarılan kimse mirasçılık sıfatını kaybetmez. Bu nedenle, çıkarılan mirasçı, saklı payının yarısı oranında terekenin paylaşımına katılır ve mirasçıların sahip olduğu diğer her türlü hakka sahip olur. Aynı şekilde, çıkarılan mirasçının mirasçı sıfatıyla sorumluluğu da devam eder. Miras açıldığı (mirasbırakan öldüğü) zaman borç ödemeden aciz belgesinin hükmü kalmamışsa veya belgenin kapsadığı borç tutarı mirasçılıktan çıkarılanın saklı payının yarısını aşmıyorsa, mirasçılıktan çıkarılanın talebi üzerine çıkarma iptal olunur (MK m. 513/II). Diğer taraftan, ölüme bağlı tasarrufların iptaline ilişkin genel kurallar, aciz sebebiyle mirasçılıktan çıkarma hakkında da uygulanır