Anayasa Mahkemesi’ne Bireysel Başvuruda Uyulması Gereken Süreler

Hakları ihlal edilen ya da ihlal tehlikesi ile karşılaşan kişiler, bu haklarını koruyamadıkları zaman devletin yetkili organlarına başvurmaktadırlar. Başvurulan organ ise, çoğunlukla yargı organıdır. Yargı organları olan mahkemeler Anayasa’nın 9. maddesi uyarınca, Türk milleti adına bağımsız olarak, hakkın haklıya iadesi veya hak ihlali ortaya çıkmadan engellenmesi görevini yerine getirmektedirler. Hak ihlali yapanlar ise özel hukuk (gerçek veya tüzel) kişileri olabileceği gibi kamu da olabilir. İhlalci kişiler karşısında hak arama özgürlüğünü kullanan mağdur taraf ise, hakkına her zaman kavuşamayabilir. Bunun nedenleri, mahkemenin tutumu, karşı tarafın davayı sabote eden tutumları veya kendisinin gereği gibi davasına özen göstermemesi olabilir. Eğer kişi, maddi hukuk açısından gerçekten haklı olmasına rağmen, maddi hukukla uyumlu bir adli gerçek ortaya çıkmamışsa, mahkemenin verdiği kararı değiştirmek ya da düzeltebilmek için üst derece yargılama yerlerine başvuracaktır. Kanun koyucu, yargı yerlerinden elde edilen kararların kişileri hukuki yönden tatmin edici niteliğinin ağır basması ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin (ve Eki olan protokollerinin) gereği gibi uygulanabilmesi için, ülke içinde tüketilmesi gerekli en üst yargılama faaliyeti olarak Bireysel Başvuru’yu öngörmüştür. Bu yolla kişilerin adalet anlayışının sağlanabilmesine hizmet edilmeye ve ayrıca, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi önündeki mahkûmiyetler en aza indirilmeye çalışılmıştır.