0-5 Yaş Çocuklarda Rotavirüs Sıklığı ve Anne-Babaların Rotavirüse Yönelik Bilgi Düzeyleri ve Uygulamaları

Öz

Amaç: Bu çalışma, Zonguldak il merkezinde yaşayan 0-5 yaş arası çocuklarda rotavirüs sıklığını, anne-babaların rotavirüse yönelik bilgi düzeylerini ve uygulamalarını belirlemek amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Çalışma kesitsel tanımlayıcı tipte bir araştırmadır. Çalışma, Mart 2019-Mayıs 2019 tarihleri arasında 354 anne-baba ile gerçekleştirilmiştir. Verilerin değerlendirilmesinde aritmetik ortalama, standart sapma, ortanca, minimum-maximum, yüzde-sayı değerleri ve ki kare testi kullanılmıştır. Bulgular: Çalışmada, anne babaların %15.5’i çocuklarının rotavirüs ile karşılaştığını ifade etmiştir. Anne-babaların %57.6’sının rotavirüs enfeksiyonunu, %51.1’inin rotavirüs aşısını bildiği belirlenmiştir. Ailelerin rotavirüs aşısı yaptırmama nedenleri arasında aşıyı duymama ve maddi olanaksızlıklar yer almaktadır. Sonuç: Çalışmada, anne-babaların rotavirüs aşısını bilme oranının yüksek olmasına rağmen, rotavirüs aşısı yaptırma oranının düşük olduğu tespit edilmiştir. Annelerin eğitim düzeyi arttıkça rotavirüs aşısını yaptırma oranlarının arttığı belirlenmiştir. 

Anahtar Kelimeler

• Bilgi Düzeyi
• Rotavirüs
• Rotavirüs Aşısı

The Incidence of Rotavirus in 0-5 Years Old Children and Parents' Knowledge Levels and Applications for Rotavirus

Öz

Objective: The aim of this study was to determine the incidence of rotavirus in 0-5 children living in the city center in Zonguldak, and to determine the parents' knowledge levels and applications for rotavirus. Methods: This study was a descriptive cross-sectional research. The study was conducted with 354 parents between March 2019 and May 2019. Arithmetic mean, standard deviation, median, minimum-maximum, percentage-number values and chi square test were used to data analysing. Results: In the study, 15.5% of the parents who stated that their children encountered rotavirus. It was determined that 57.6% of the parents knew rotavirus, and 51.1% of them were aware of rotavirus vaccine. The reasons why parents did not receive rotavirüs vaccine include not hearing the rotavirus vaccine and financial impossibility. Conclusion: In the study, although parents had a high knowledge of the rotavirus vaccine the rate of rotavirus vaccination was low. It was determined that the rate of having their child given rotavirus vaccine increased as mothers’ education level increased (p>.05).

Anahtar Kelimeler

• Level of Knowledge
• Rotavirus
• Rotavirus Vaccine

Kaynakça

1. 1. Öztürk R. Akut diyare. İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Sürekli Tıp Eğitimi Etkinlikleri. Gastrointestinal Sistem Hastalıkları Sempozyumu; 11-12 Ocak, 2001; İstanbul.
2. 2. World Health Organization (WHO). Food, Water and Family Health: A Manual for Community Educators. For information andadditional copies of this document, please contact: Documentation Centre, Office of Global and Integrated Environmental Health. (EHG) WHO, 1211 Geneva 27, Switzerland. Erişim: 05.11.2018. https://www.who.int/water_sanitation_health/hygiene/settings/wsh9204.pdf
3. 3. Tekin A. Mardin’deki akut gastroenteritli çocuklarda rotavirüs ve enterikadenovirüs sıklığı. Journal of Clinical and Experimental Investigations 2010;1(1):41-45.
4. 4. Altındis M, Bányai K, Kalayci R, Gulamber C, Koken R, Apan T et al. Rotavirus surveillance in mid-western Turkey, 2006-2007. Central European Journal of Medicine 20105;(5):640-645.
5. 5. İrvem A, Yücel FM, Yıldırım M, Kadanalı A, Dede B. Akut gastroenteritli çocuk hastalarda rotavirüs görülme sıklığı. Türk Mikrobiyoloji Cemiyeti Dergisi 2014;44(3):98-100.
6. 6. Yasa O, Ergüven M, Karaca Atakan S, Çetiner N, Mısırlı T, Akkoç A. Yatarak izlenen rotavirüs vakalarımızın epidemiyolojik özellikleri ve nozokomiyal infeksiyon. Çocuk Dergisi 2009;9(3):127-130.
7. 7. Dennehy PH, Cortese, MM, Begue RE. A case-control study to determine risk factors for hospitalization for rotavirüs gastroenteritis in US Children. J Pediatric Infect Dis Soc 2006; 25:1123-31.
8. 8. Şafak B. Akut gastroenteritli çocuk hastalarda rotavirüs ve adenovirus sıklığı. Acıbadem Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 2014;5(2):121-124.

9. 9. Var I, Çelik Ç. Salgınlara neden olan bazı gastroenterit virüslerinin irdelenmesi. The Journal of Food 2017;42(4):392-404.
10. 10. Conk Z, Başbakkal Z, Bal Yılmaz H, Bolışık B. (Editörler). Pediatri Hemşireliği. Ankara: Akademisyen Tıp Kitapevi 2013: 122-124.
11. 11. Kurugöl Z. Rotavirüs vaccines. Review. Turk Pediatri Ars 2007;42 (Suppl):36-42.
12. 12. Madhi SA, Cunliffe NA, Steele D, Witte D, Kirsten M, Louw C, et al. Effect of human rotavirus vaccine on severe diarrhea in African infants. The New England Journal of Medicine 2010; 28(362):289-98.
13. 13. Cortese MM, Parashar UD. Prevention of rotavirus gastroenteritis among infants and children: recommendations of the Advisory Committee on Immunization Practices (ACIP). Morbidity and Mortality Weekly Report: Recommendations and Reports, 2009; 58(2):1-25.
14. 14. Özdemir M, Demircili ME, Bahadır F, Yavru S, Baysal B. İshalli hastalarda akut viral gastroenterit etkenlerinin araştırılması. Selçuk Tıp Dergisi 2013;29(3):127-130.
15. 15. Öztaş S, Altındiş M, Aşık G, Acar S, Karagöz A, Bükülmez A, et al. Rotavirüs and adenovirüs in children with acute gastroenteritis and the molecular epidemiology of rotavirüs. Nobel Med 2016;12(1):87-93.
16. 16. Topal İ, Çıkman A, Arslan YK, Sürücü Kara İ, Aydın Peker N, Karakeçili F. Akut gastroenteritli çocuklarda rotavirüs sıklığı. Fırat Tıp Dergisi 2019;24(1):14-17.
17. 17. Çıklar S, Güner PD. Annelerin çocukluk çağı aşıları hakkındaki bilgi, davranış ve tutumları ve aşı reddi nedenleri: Nitel ve nicel bir araştırma. Ankara Med J 2020;(1):180-195
18. 18. Köksal AO, Köksal T. Ankara’da ebeveynlerin rotavirüs hakkında bilgi düzeyleri ve çocukların rotavirüs aşılanma oranları. Gaziantep Tıp Dergisi 2012; 8(3):151-154.
19. 19. Bülbül M, Ergüven M, Olcay Y, Tombalak NA. Sağlam çocuk polikliniğimize başvuran çocukların rutin aşı ve diğer aşıların uygulama oran ve düzeninin değerlendirilmesi. Göztepe Tıp Dergisi 2013;28(4):171-178.
20. 20. Odabaş N, Kuzlu Ayyıldız T. Anne babaların çocukluk dönemi aşılarına yönelik bilgi ve uygulamalarının değerlendirilmesi. Med J West Black Sea 2020;4(1):7-11
21. 21. Gencer MZ, Alıcıoğlu F, Arıca S, Arıca V. 24–72 ay çocukları olan ebeveynlerin sosyo-demografik özellikleri ve rutin dışı aşılar hakkındaki bilgi düzeyleri: Doğu-Batı karşılaştırması. Konuralp Tıp Dergisi 2015;7(3):141-145.
22. 22. Kaçmaz Ersü N, Ersü A, Öztürk YK, Helvacı M, Öngel K. Gastroenterit tanısı ile hastanede yatan çocukların özellikleri ve ebeveynlerin rotavirüs aşısı hakkındaki bilgi düzeyleri. İzmir Dr. Behçet Uz Çocuk Hastanesi Dergisi 2016;6(3):203-208.
23. 23. The United States Department of Health & Human Services (HHS). Rotavirus Vaccine: What You Need to Know. 2019. Erişim: 16.05.2019 https://www.immunize.org/vis/rotavirus.pdf
24. 24. Kürtüncü M, Alkan, I, Bahadır Ö, Arslan N. Zonguldak’ın kırsal bir bölgesinde yaşayan çocukların aşılanma durumu hakkında annelerin bilgi düzeyleri. Electronic Journal of Vocational Colleges 2017; October/ Ekim: 08-17.
25. 25. Polat Y, Tatlı S, Yavuzekinci M, Öztürk M, İpekçi NN, Yurdagül G. ve ark. Okul öncesi eğitime devam eden çocukların ailelerinin çocukluk çağı aşıları hakkındaki görüşleri. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 2017;6(4):131-137.
26. 26. Merten S, Hilber AM, Biaggi C, Secula F, Bosch-Capblanch X, Namgya, P, Hombach J. Gender determinants of vaccination status in children: Evidence from a meta-ethnographic systematic review. PloS one 2015;10(8):23-35.
27. 27. Taiwo L, Idris S, Abubakar A, Nguku P, Nsubuga P, Gidado S, Waziri E, et al. Factors affecting access to information on routine immunization among mothers of under 5 children in Kaduna State Nigeria, 2015. Pan Afr Med J 2017;27(1):32-41.
28. 28. Üzüm Ö, Eliaçık K, Örsdemir HH, Öncel EK. Ebeveynlerin aşı yaklaşımlarını etkileyen faktörler: Bir eğitim araştırma hastanesine ilişkin değerlendirme. Çocuk Enfeksiyon Dergisi 2019; 13(3): 144-149.
29. 29. Angel J, Franco MA, Greenberg HB. Rotavirus vaccines: Recent developments and future considerations. Nat Rev Microbiol 2007;5(7):529-39.
30. 30. Yoshinaga M, Phan TG, Nguyen TA, Yan H, Yagyu F, Okitsu S, Müller WE, Ushijima H. Changing distribution of group A Rotavirus G-types and genetic analysis of G9 circulating in Japan. Arch Virol 2006;151(1):183-92.
31. 31. Cataloluk O, Iturriza M, Gray J. Molecular characterization of rotaviruses circulating in the population in Turkey. Epidemiol Infect 2005;133(4):673-8.
32. 32. Gündeşlioğlu ÖÖ, Kocabaş E, Haytoğlu Z, Dayar GT, Çil MK, Durmaz R. Adana ilinde akut gastroenteritli çocuklarda rotavirüs prevalansı ve genotip dağılımı. Mikrobiyol Bul 2018;52(2):156-165.