Servis Sorumlu Hemşirelerinin Dönüşümcü Liderlik Uygulamalarının İncelenmesi
Öz
Giriş: Yönetici hemşirelerin dönüşümcü liderliğinin, hasta bakım çıktıları, hemşirelerin örgütsel davranışları ve kurumsal çıktılar üzerine olumlu etkileri olduğu yapılan çalışmalarda belirlenmiştir. Bu nedenle sağlık bakım kurumlarında yönetici hemşirelerin dönüşümcü liderlik uygulamalarının değerlendirilmesi önemlidir. Amaç: Çalışma bir eğitim araştırma hastanesinde çalışan servis sorumlu hemşirelerinin dönüşümcü liderlik uygulamalarının incelenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Yöntem: Tanımlayıcı tipte olan araştırmanın örneklemini, bir Çocuk Hastalıkları ve Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nde çalışan, araştırmaya katılmaya gönüllü 218 servis hemşiresi, 17 servis sorumlu hemşiresi (SSH) ve beş üst düzey yönetici hemşire oluşturmuştur. Veri toplama aracı olarak, “Tanıtıcı Bilgi Formu” ve “Liderlik Uygulamaları Envanteri” kullanılmıştır. Liderlik Uygulamaları Envanteri “Öz Değerlendirme” ve “Gözlemci Değerlendirme” olarak iki formdan oluşmaktadır. “Gözlemci Formu” ile servis sorumlu hemşiresini astı, akranı ve üstü değerlendirmiştir. “Öz Değerlendirme Formu” ile servis sorumlu hemşireleri kendilerini değerlendirmişlerdir. Servis sorumlu hemşiresini, astı olarak servis hemşireleri, akranı olarak bir başka servis sorumlu hemşiresi, üstü olarak hastanenin hemşirelik hizmetleri yönetiminde görevli bakım hizmetleri müdürü ve süpervizör hemşireler değerlendirmişlerdir. Verilerin analizinde, ortalama, standart sapma, yüzdelik, varyans analizi kullanılmıştır. Bulgular: Servis sorumlu hemşirelerinin, kendi, astı, akranı ve üstünün değerlendirmelerine göre “Liderlik Uygulamaları Envanteri” toplam puan ortalamalarının orta düzeyde olduğu, “Personeli Gelişimi Konusunda Desteklemek” alt boyutunun puan ortalamasının diğer alt boyutlardan daha yüksek olduğu saptanmıştır. Servis sorumlu hemşirelerinin, “Liderlik Uygulamaları Envanteri” puan ortalamaları, değerlendiren gruplara göre incelendiğinde; üstlerin puanlarının en yüksek olduğu, daha sonra sırasıyla öz değerlendirmeleri puanlarının, akranlarının ve astlarının değerlendirme puanlarının geldiği belirlenmiştir. Sonuç: Servis sorumlu hemşirelerinin dönüşümcü liderlik uygulamalarının orta düzeyde olduğu, dönüşümcü liderlik becerilerini geliştirmeye ihtiyaç duydukları sonucuna ulaşılmış olup liderlikle ilgili hizmet içi eğitim programları ve sürekli eğitimlerin desteklenmesi önerilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- 1. Ünaldı Baydın N, Topçu İ, Tiryaki Şen H, Ateş N, Erdem B, Yıldırım A. Kamu hastanelerinde çalışan yönetici hemşirelerin liderlik davranışları üzerine bir araştırma. Sağlık ve Hemşirelik Yönetimi Dergisi Ocak 2017;4(3):89-97.
- 2. Duygulu S. Önderlik. İçinde Baykal TÜ, Türkmen E, Hemşirelik Hizmetleri Yönetimi. 1.Baskı. İstanbul: Akademi Basın ve Yayıncılık; 2014:125-143.
- 3. İntepeler ŞS, Barış V.K. Dönüşümcü ve etkileşimci lider izleyen ilişkilerinin hemşirelik ve sağlık hizmetlerine etkisi. ACU Sağlık Bil Derg. 2018; 9(2):97-104. https://doi.org/10.31067/0.2018.13
- 4. Fischer SA. Transformational leadership in nursing: a concept analysis. JAN 2017;72(11):2644-2653.
- 5. Albagawi B. Leadership styles of nurse managers and job satisfaction of staff nurses: Correlational design study. European Scientific Journal January 2019; 15(3): 254-275.
- 6. Özer Ö. Hemşirelerde lider-üye etkileşimi ve çalışan performansının incelenmesi. SHYD [online]. 2019;6(1):11-21. URL https://www.journalagent.com/shyd/pdfs/SHYD_6_1_11_21.pdf. 24 Ekim 2019.
- 7. Lewia L. Nursing workforce trends demand transformational leadership. JONA October 2015;45(10): S1-2. doi: 10.1097/NNA.0000000000000246
- 8. Khan BP, Quinn Griffin MT, Fitzpatrick J.J. Staff nurses’ perceptions of their nurse managers’ transformational leadership behaviors and their own structural empowerment. JONA 2018;48(12):609-614. doi: 10.1097/NNA.0000000000000690
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Hemşirelik
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Emel Arslan
Bu kişi benim
0000-0001-9148-9945
Türkiye
Fahriye Vatan
*
0000-0002-8044-0908
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
15 Nisan 2020
Gönderilme Tarihi
30 Ekim 2019
Kabul Tarihi
30 Mart 2020
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2020 Cilt: 13 Sayı: 2
