Görme Yetersizliği Olan Kadınların Üreme Sağlığı Sorunları ve Çözüm Yolları

Öz

Görme yetersizliği olan kadınlar, üreme sağlığına yönelik, menstrual siklus, cinsel sağlık, gebelik, doğum şekli, emzirme ve çocuk sahibi olma, aile planlaması, jinekolojik muayene ve yıllık düzenli kontrole gitme sorunlarının yanı sıra sağlık hizmetine erişim, eğitim alma ve bakıma yönelik sorunlar yaşamaktadır. Bu sorunlar ve çözüm yollarına yönelik eğitim ve danışmanlık verilirken optimal düzeyde yarar sağlayabilmek için dokunsal, işitsel materyallerden yararlanılması gerekmektedir. Görme eylemi, bilgi edinmeden sorumludur ve bu organdaki herhangi bir değişiklik, bireyin kapasitesinin azalmasına neden olmaktadır. Sağlık profesyonellerinin görme yetersizliğinin nedenlerini, bireylerin öğrenmelerine olan etkisini bilmeleri, üreme sağlığına yönelik düzenlenecek eğitim planlarının oluşturulmasında yarar sağlayacaktır. Kadınları bilgilendirmek için hazırlanan üreme sağlığına yönelik broşür ve kitapçıkların Braille alfabesi ile yazılması ya da seslendirilmesi görme yetersizliği olan kadınların bilgiye ulaşmalarını kolaylaştırmaktadır. Hemşirelerin görme yetersizliği olan bireylere yaklaşım, eğitim ve danışmanlık verme konularında eğitim alması sağlanmalıdır. Bu derlemenin amacı, bireylerin eğitim/danışmanlık alma şeklini etkileyen görme yetersizliğinin tanımlarına ve nedenlerine dikkat çekerek, kadınların üreme sağlığına yönelik yaşadıkları sorunlar ve çözüm yollarına ilişkin hemşirelerin farkındalığını artırmaktır.

Anahtar Kelimeler

• Görme yetersizliği
• üreme sağlığı
• kadın
• sorunlar
• çözümler

Reproductive Health Problems of Women with Visual Impairment and Solutions

Öz

Women with visual disability experience problems related to reproductive health, such as menstrual cycle, sexual health, pregnancy, delivery method, breastfeeding and having a child, family planning, visiting for gynecological examination and annual routine check-up, as well as problems related to accessing healthcare services, receiving education and care. When providing education and counseling regarding these problems and their solutions, it is required to utilize tactual and audial materials in order to provide optimal benefit. The act of seeing is responsible for obtaining information and any change in this organ will reduce the individual’s capacity. If nurses know the reasons of visual disability and its impact on the individual’s learning, this will provide benefit to the formation of educational plans to be arranged for reproductive health. Fact that the brochures and leaflets prepared to inform women about reproductive health are written or vocalized in the Braille Alphabet, enables women with visual disability to reach the information. Nurses should be trained in approaching and providing education and counseling to individuals with visual disability. The aim of this review is to draw attention to the definitions and reasons for a visual disability that affects the way of receiving education/counseling and to raise awareness in nurses related to the problems experienced by women regarding reproductive health and the solutions of these problems.

Anahtar Kelimeler

• Visually Impaired
• Reproductive Health
• Problems
• Solutions

Kaynakça

1. 1. World Health Organization (WHO). International classification of impairments, disabilities and handicaps: A manual of classification relating to the consequences of disease, WHO. Geneva. WHO; World report on disability, 2014. URL: http://whqlibdoc.who.int/publications/1980/9241541261_eng.pdf. 20 Ocak 2020
2. 2. Yıldız S, Gürler S. Görme engelli bireylerin engelli haklarına dair bilgi düzeylerinin ölçülmesi-Ankara örneği. Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 2018;8(1):241-268.
3. 3. World Health Organization (WHO). World health statistics 2017: Monitoring health for the SDGs, Sustainable Development Goals. World Health Organization, Geneva, 2017.
4. 4. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK). Dünya nüfus günü [haber bülteni]. 2015 Basım. URL: http://www.tuik.gov.tr/PreHaberBultenleri.do?id=18617. 26 Kasım 2019
5. 5. T.C. Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğü. Engelli ve yaşlı istatistik bülteni. 2019. URL: https://ailevecalisma.gov.tr/media/6598/bu-lten_may%C4%B1s2019_20190624-1.pdf. 01 Haziran 2020
6. 6. United Nations. United Nations convention on the rights of persons with disabilities, 2006:1-28. URL: http://www.un.org/esa/socdev/enable/rights/convtexte.htm. 20 Ocak 2020
7. 7. Kokanalı D, Karaca M, Özel Ş, Engin Üstün Y. Engelli kadınlarda üreme sağlığı. Jinekoloji- Obstetrik ve Neonatoloji Tıp Dergisi 2018;15(1):28–30.
8. 8. World Health Organization (WHO). World Health Organization 2011: World Report on Disability 2011, Geneva. URL: https://www.who.int/disabilities/world_report/2011/report.pdf. 01 Haziran 2020

9. 9. T.C. Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğü. Aile eğitim rehberi, görme engelli çocuklar. Ankara, Grafer Tasarım Baskı Ambalaj; 2014:1-104.
10. 10. Kamış Ö, Demir E. Görme yetersizliği olan lisans öğrencilerinin sınıf içi ölçme-değerlendirme süreçlerinin incelenmesi. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi 2018;19(3):423-450. DOI: 10.21565/ozelegitimdergisi.334802.
11. 11. Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) (2013). Çocuk gelişimi ve eğitimi. Görme engelliler. Ankara, 2013.
12. 12. Hacettepe Üniversitesi Nüfus Etütleri Enstitüsü. 2018 Türkiye nüfus ve sağlık araştırması (TNSA). Hacettepe Üniversitesi Nüfus Etütleri Enstitüsü, T.C. Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı ve TÜBİTAK, Ankara, Türkiye, 2019.
13. 13. İnandı T, Savaş N, Arslan E, Yeniçeri A, Peker E, Alışkın Ö ve ark. Hatay’da akraba evliliği sıklığı, nedenleri, çocuk sağlığı, ilişkilerde mutluluk ve yaşam doyumu. Türkiye Halk Sağlığı Dergisi 2016;14(1):43-55.
14. 14. Bolat N, Doğangün B, Yavuz M, Demir T, Kayaalp L. Doğuştan tam görme engeli olan ergenlerin depresyon, kaygı düzeyleri ve benlik kavramı özellikleri. Türk Psikiyatri Dergisi 2011;22:77-82.
15. 15. Cumurcu BE, Karlıdağ R, Almış BH. Fiziksel engellilerde cinsellik. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar 2012;4(1):84-98.
16. 16. Timur S, Ege E, Bakış E. Engelli kadınların üreme sağlığı sorunları ve etkileyen faktörler. Cumhuriyet Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi 2006;10(1):51-58.
17. 17. Murthy GVS, John N, Sagar J. South India disability evidence study group reproductive health of women with and without disabilities in South India, the SIDE study (South India Disability Evidence) study: A case control study. BMC Womens Health 2014;14(146):1-7.
18. 18. Hosseinpoor AR, Williams JAS, Gautam J. Socioeconomic inequality in disability among adults: a multicountry study using the world health survey. Am J Public Health 2013;103:1273–1286.
19. 19. Bezzera CP, Pagliuca LM. The experience of sexuality by visually impaired adolescents. Rev Esc Enferm USP 2010; 44(3):577-582.
20. 20. Bozkurt ÖD, Parlakyıldız E, Küççük M, Emektar D, Gerekli B, Koç B ve ark. Görme engelli kadınların üreme sağlığı sorunları ve sağlık çalışanlarından beklentileri: Hemşirelik öğrencileri ekip çalışması. 18. Ulusal Hemşirelik Öğrencileri Kongresi; 25-27 Nisan 2019; Afyonkarahisar.
21. 21. Dündar T, Özsoy S. Menstrual hijyen ve görme engelliler. Hemşirelikte Eğitim ve Araştırma Dergisi 2018;15(3):192-194. DOI:10.5222/HEAD.2018.192.
22. 22. Güngör İ. Engelli kadınlarda üreme sağlığı. İçinde Kızılkaya Beji N, Hemşire ve Ebelere Yönelik Kadın Sağlığı ve Hastalıkları. Genişletilmiş 2. Baskı. Nobel Tıp Kitabevi; 2017:171-201.
23. 23. Dündar T, Özsoy S. Menstrual hygiene management among visually impaired women. British Journal of Visual Impairment 2020; 1-16. 0264619620911441. DOI: 10.1177/0264619620911441. 01 Haziran 2020
24. 24. Kanmani K, Ravisankar AK. Prevalence of menstrual problems and treatment-seeking behavior: A study among visually challenged women. International Journal of Scientific and Research Publications 2016;6(1):621-624.
25. 25. Yaşar BN, Terzioğlu F, Koç G. Knowledge and practices of genital hygiene: visual-disabled women sample. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi 2017;10(3):123-130.
26. 26. Yimer AS, Modiba LM. Modern contraceptive methods knowledge and practice among blind and deaf women in Ethiopia. A cross-sectional survey. BMC Womens Health 2019;19:151.
27. 27. Daşıkan Z, Sevil Ü. Kadınlarda jinekolojik muayeneyi engelleyen psikososyal faktörler. STED 2017;26(2):75-83.
28. 28. Duman M. Engelli bireylerin üreme sağlığı sorunları. İçinde Timur Taşhan S, Erci B, Her Yönüyle Engellilik. 1. Basım. Anadolu Nobel Tıp Kitabevleri; 2018:274-299.
29. 29. Şat SÖ, Erenel AŞ, Sözbir ŞY. Özellikli gruplarda kontrasepsiyon danışmanlığı. SDÜ Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi 2019;10(2):190-197.
30. 30. Bloom TL, Mosher W, Alhusen J, Lantos H, Hughes RB. Fertility desires and intentions among U.S. women by disability status: findings from the 2011–2013 national survey of family growth. Matern Child Health J 2017;21(8):1606–1615. DOI: 10.1007/s10995-016-2250-3.
31. 31. Tejeji MY, Assefa B, Kedebe T, McDowell M, Tenaw E. Assessment on family planning needs of people living with disabilities: Case of Addis Ababa, Ethiopia, 2017. URL: https://www.fhi360.org/sites/default/files/media/documents/resource-disability-report.pdf. 20 Ocak 2020
32. 32. Tanabe M, Nagujjah Y, Rimal N, Bukania F, Krause S. Intersecting sexual and reproductive health and disability in humanitarian settings: risks, needs, and capacities of refugees with disabilities in Kenya, Nepal, and Uganda. Sex Disabil 2015;33(4):411-27.
33. 33. Sarpkaya D, Vural G. Hemşirelikte dört bilme yolunun jinekolojik muayenede kullanımı. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi 2014;7(2):124-127.
34. 34. Cavalcante LDW, Barbosa GOL, Oliveira PMP, Rebouças CBA, Pagliuca, LMF. Assistive technology for visually impaired women: usage of female condoms- a descriptive study. Online Brazilian Journal of Nursing 2013;12(2):534-545.
35. 35. Arslan ŞF, Coşkunol H. Sağlık profesyonelinin eğitim rolü: Alkol ve madde bağımlılarında sağlıklı yaşam biçimi davranışı geliştirme eğitimi. Tıp Eğitimi Dünyası, 2016;15(47):13-20.
36. 36. Lee K, Devine A, Marco MJ, Zayas J, Gill-Atkinson L, Vaughan C. Sexual and reproductive health services for women with disability: A qualitative study with service providers in the Philippines. BMC Women's Health 2015;15:87.
37. 37. Altunhan H, Yılmaz FH. Yenidoğanın değerlendirilmesi ve yenidoğan taramaları. Turkiye Klinikleri J Fam Med-Special Topics 2018;9(1)28-32.
38. 38. Özmert E. The first scientifically approved bionic eye now available in Turkey. The Journal of Retina&Vitreous 2015;23(1):92-95.
39. 39. Akkaya S, Açıkalın B, Asılyazıcı E, Yılmaz A, Yamiç M, Kocapınar Y. Diyabetik Retinopatinin Tanı ve Tedavisi. The Journal of Retina&Vitreous 2018;27(4):390-401.
40. 40. Ayyıldız Ö, Özge G, Küçükevcilioğlu M, Akincioğlu D, Uludağ HA, Mutlu FM. Pediatrik kataraktlı hastalarımızda klinik özellikler ve cerrahi sonuçlar. The Journal of Glaucoma&Cataract 2017;12:21-25.
41. 41. Weineb RN, Aung T, Medeiros FA. The pathophysiology and treatment of glaucoma: A review. JAMA 2014;311(18):1901–1911. DOI:10.1001/jama.2014.3192.
42. 42. Mitra M, Long-Bellil LM, Smeltzer SC, Iezzoni LI. A perinatal health framework for women with physical disabilities. Disability and Health Journal 2015;8(4):499-506.
43. 43. Abd-El Sattar RA, Abd-El Aal EM. Effect of health educational program for female blinded adolescent students regarding reproductive health. American Journal of Nursing Science 2015;4(1):1-8. DOI: 10.11648/j.ajns.20150401.11.