Araştırma Makalesi

Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı Olan Hastaların Aktiflik Düzeyi ve Yaşam Kalitesi

Cilt: 16 Sayı: 1 15 Ocak 2023
PDF İndir
EN TR

Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı Olan Hastaların Aktiflik Düzeyi ve Yaşam Kalitesi

Öz

Giriş: Kronik obstrüktif akciğer hastalarının etkili semptom yönetiminin, kendi bakımına katılan, aktif bir hasta ile sağlanabileceği bilinmektedir.

Amaç: Kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH) olan hastalarda aktiflik düzeyini, aktifliği etkileyen faktörleri ve aktiflik düzeyi ile yaşam kalitesi arasındaki ilişkiyi belirlemektir.

Yöntem: Tanımlayıcı, kesitsel ve ilişkisel tipte olan bu araştırma Kasım 2019- Mart 2020 tarihleri arasında bir üniversite hastanesinin göğüs hastalıkları polikliniğinde 120 KOAH’lı hasta gerçekleştirilmiştir. Veriler Hasta Tanıtım Formu, KOAH Değerlendirme Testi (CAT), Hasta Aktiflik Düzeyi Ölçeği (HADÖ) ve yaşam kalitesi için St. George Solunum Anketi (SGRQ) kullanılarak toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistikler, Pearson korelasyon ve regresyon analizi kullanılmıştır.

Bulgular: Bireylerin, HADÖ puan ortalaması 67.05 ± 14.69, CAT puan ortalaması 22.33 ± 7.48, SGRQ semptom puan ortalaması 55.80 ± 20.23, SGRQ aktivite puan ortalaması 74.78 ± 21.59, SGRQ etki puan ortalaması 49.78 ± 21.30, SGRQ toplam puan ortalaması 58.35 ± 20.0 olarak bulunmuştur. HADÖ ile CAT arasında istatistiksel olarak anlamlı ve negatif yönlü (r = -.415; p = .01), HADÖ ile SGRQ toplam puan arasında istatistiksel olarak anlamlı ve negatif yönlü (r = -.529; p = .01), CAT ile SGRQ toplam puan arasında istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif yönlü (r = .846; p = .01) ilişki vardır. CAT ve yaş arttıkça HADÖ düzeyi düşmektedir (R2 = .247). SGRQ toplam puan ve yaş arttıkça HADÖ düzeyi düşmektedir (R2 = .329).

Sonuç: KOAH’lı hastalarda aktiflik düzeyi yüksek bulunmuştur. Hasta aktifliğini etkileyen faktörler yaş, eğitim düzeyi, gelir durumu, çalışma durumu, hastalık süresi, KOAH evresi, yıllık hastane yatış sayısı, yıllık atak, KOAH durumu ve yaşam kalitesidir. Hasta aktiflik düzeyi arttıkça yaşam kalitesi artmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. AuYoung, M., Ponce, N. A., Duru, O. K., Bustamante, A. V., Mangione, C. M., Rodriguez, H. P. (2016).Patient Activation is Inconsistently Associated with Positive Health Behaviors Among Obese Safety Net Patients. Journal of Immigrant and Minority Health, 18(6), 1489–1497. https://doi.org/10.1007/s10903-015-0285-y
  2. Aydın Avcı, İ., Kumcağız, H. (2019). Hemşirelerde Danışmanlık Becerileri Ölçeği’ni (HDBÖ) Geliştirilmesi: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 20, 873–884. https://doi.org/10.17494/ogusbd.554949
  3. Bahrom, N. H., Ramli, A. S., Isa, M. R., Abdul Hamid, H., Badlishah-Sham, S. F., Baharudin, N., Mohamed-Yassin, M. S. (2020). Factors Associated with High Patient Activation Level among Individuals with Metabolic Syndrome at a Primary Care Teaching Clinic. Journal of Primary Care and Community Health, 11, 1–13. https://doi.org/10.1177/2150132720931301/ASSET/IMAGES/LARGE/10.1177_2150132720931301-FIG2.JPEG
  4. Bos-Touwen, I., Schuurmans, M., Monninkhof, E. M., Korpershoek, Y., Spruit-Bentvelzen, L., Ertugrul van der Graaf, I., de Wit, N., Trappenburg, J. (2015). Patient and Disease Characteristics Associated with Activation for Self-Management in Patients with Diabetes, Chronic Obstructive Pulmonary Disease, Chronic Heart Failure and Chronic Renal Disease: A Cross-Sectional Survey Study. PLOS ONE, 10(5), e0126400. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0126400
  5. Brandsma, C. A., de Vries, M., Costa, R., Woldhuis, R. R., Königshoff, M., Timens, W. (2017). Lung ageing and COPD: Is there a role for ageing in abnormal tissue repair? European Respiratory Review, 26(146), 1–15. https://doi.org/10.1183/16000617.0073-2017
  6. Do, V., Young, L., Barnason, S., Tran, H. (2015). Relationships between activation level, knowledge, self-efficacy, and self-management behavior in heart failure patients discharged from rural hospitals. F1000Research, 4(0), 150. https://doi.org/10.12688/f1000research.6557.1
  7. DSÖ. (2020). Chronic obstructive pulmonary disease (COPD). 06 Eylül 2020 tarihinde, https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/chronic obstructive-pulmonary-disease-(copd) adresinden erişildi.
  8. Dunlay, S. M., Griffin, J. M., Redfield, M. M., Roger, V. L. (2017). Patient Activation in Acute ecompensated Heart Failure. Journal of Cardiovascular Nursing, 32(6), 560–567. https://doi.org/10.1097/JCN.0000000000000367

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Hemşirelik

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

15 Ocak 2023

Gönderilme Tarihi

19 Nisan 2021

Kabul Tarihi

1 Kasım 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 16 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Ay, A., & Çıray, N. (2023). Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı Olan Hastaların Aktiflik Düzeyi ve Yaşam Kalitesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi, 16(1), 39-50. https://doi.org/10.46483/deuhfed.921252
AMA
1.Ay A, Çıray N. Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı Olan Hastaların Aktiflik Düzeyi ve Yaşam Kalitesi. DEUHFED. 2023;16(1):39-50. doi:10.46483/deuhfed.921252
Chicago
Ay, Adile, ve Nazmiye Çıray. 2023. “Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı Olan Hastaların Aktiflik Düzeyi ve Yaşam Kalitesi”. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi 16 (1): 39-50. https://doi.org/10.46483/deuhfed.921252.
EndNote
Ay A, Çıray N (01 Ocak 2023) Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı Olan Hastaların Aktiflik Düzeyi ve Yaşam Kalitesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi 16 1 39–50.
IEEE
[1]A. Ay ve N. Çıray, “Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı Olan Hastaların Aktiflik Düzeyi ve Yaşam Kalitesi”, DEUHFED, c. 16, sy 1, ss. 39–50, Oca. 2023, doi: 10.46483/deuhfed.921252.
ISNAD
Ay, Adile - Çıray, Nazmiye. “Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı Olan Hastaların Aktiflik Düzeyi ve Yaşam Kalitesi”. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi 16/1 (01 Ocak 2023): 39-50. https://doi.org/10.46483/deuhfed.921252.
JAMA
1.Ay A, Çıray N. Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı Olan Hastaların Aktiflik Düzeyi ve Yaşam Kalitesi. DEUHFED. 2023;16:39–50.
MLA
Ay, Adile, ve Nazmiye Çıray. “Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı Olan Hastaların Aktiflik Düzeyi ve Yaşam Kalitesi”. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi, c. 16, sy 1, Ocak 2023, ss. 39-50, doi:10.46483/deuhfed.921252.
Vancouver
1.Adile Ay, Nazmiye Çıray. Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı Olan Hastaların Aktiflik Düzeyi ve Yaşam Kalitesi. DEUHFED. 01 Ocak 2023;16(1):39-50. doi:10.46483/deuhfed.921252

Cited By

Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi ULAKBİM Türk Tıp Dizini, Türk Medline, Türkiye Atıf Dizini, Şubat 2021 tarihinden beri EBSCO Host ve 26 Ekim 2021 tarihinden itibaren DOAJ ve 18 Ocak 2022 tarihinden beri Index Copernicus tarafından indekslenmektedir.

349202.svg        14839           wp-logo.png          ici2.png           Scopus_logo.svg 

       

      

Creative Commons License
Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License ile lisanslanmıştır.