Mezhep Taassubunun Öne Çıktığı Bir Rivayet/Dirayet Tefsiri -Kummî Tefsiri-
Abstract
Kur’ân’ın yorumlanmasında ön kabullerden uzak bir şekilde hareket etmek yerine mezhep taassubuna binaen ve önceden kabul edilmiş teorilerin metin üzerinden gerekçelendirilmesi cihetine gitmek birçok önemli probleme neden olmaktadır. Bir kısım müfessirler eserlerini telif ederken mensup oldukları hâkim paradigmanın gölgesinde hareket etmiş, kendi mezheplerini güçlendirmek veya karşı oldukları mezheplerin ortaya koydukları delilleri çürütmek amacını gütmüşlerdir. Bu bağlamda bazı Şiîmüfessirler de kendi görüşlerini desteklemek ve kabul ettirmek için bütün müslümanlar nezdinde otorite metin kabul edilen Kur’ân-ı Kerim’den kendi görüşlerini destekleyecek deliller bulmaya çalışmış, bulamadıkları zaman ise ayetleri kendi mezhep prensipleri çerçevesinde tevil etmeye yönelmişlerdir. Bu süreçte ayetler müstakil olarak ele alınmış, nüzûl ortamı, yani Kur’an’ın inzal edildiği günün şartları ve Kur’an’ın bütünlüğü göz ardı edilmiştir. Bu makalede Kummî tefsirinde mezhep refleksi ile Kur’ân’ın araçsallaştırılmasının örneklerini ortaya koymaya çalışacağız.
Keywords
References
- Bahşayeşî, Akiki, Tabakat-ı Müfessiran-ı Şîa, Kum, Defter-i Neşr-i Novid-i İslami, 1371
- Elik, Hasan –Coşkun Muhammed, Tevhit Mesajı, İstanbul, 2013.
- Emin, İhsan, et-Tefsir bi’l-Me’sur ve Tatavvuruhu inde’ş-Şiati’l-İmamiyye, Beyrut, 2000.
- Habibov, Aslan, İlk Dönem Şiî Tefsir Anlayışı, (Yayınlanmamış Doktora Tezi) Ankara 2007.
- İbn en-Nedim, Ebu'l-Ferec Muhammed b. İshâk, el-Fihrist, Beyrut, 1978.
- Kâşânî, Molla Muhsin Muhammed b. Murtaza b. Mahmûd Feyz-i Kâşânî, Tefsiru’s-Sâfî, tsh. Hüseyin A'lemî, Beyrut, 1982.
- Kummî, Ebü’l-Hasan Ali b. İbrâhim, Tefsirü’l-Kummî, thk. Tayyib el-Musevi el-Cezairi. y.y,t.y.
- Marifet, Muhammed Hadi, et-Tefsir ve’l-Müfessirun fi sevbihi’l-kaşîb, Meşhed, 1997.
- Necâşi, Ebu’l-Abbâs Ahmed b. Ali b. Ahmed, Ricalü'n-Necâşî: Ehadu'l-Usûli'r-Ricâliyye, thk. Muhammed Cevad Naini, Beyrut, 1988.
- Öztürk, Mustafa, Tefsirde Ehl-i Sünnet-Şîa Polemikleri, Ankara, 2009.