KUR’ÂN LÜGATLERİNİN DOĞUŞU VE GELİŞİMİ
Abstract
Bu çalışma, Hicri I. asırdan V. asra kadar, Kur’ân
lügatlerinin, doğuşundan gelişimine doğru nasıl bir seyir izlediğini kronolojik
olarak örnekleriyle ve sözlük çeşitleriyle ele almaktadır. Çalışmamızın amacı
bu sözlüklerin çıkış sürecindeki nedenlere de kısaca değinerek, türlerinin
ilklerinden ve yenilik getirenlerinden örnekler vererek her bir sözlük türünün
Kur’ân’ı anlamamızdaki işlevini ve onlardan nasıl daha iyi istifade
edilebileceğini ortaya koymaya çalışmaktır. Bu çalışma Kur’ân sözlüğü sayılan
veya Kur’ân sözlüğü olarak addedilebilecek çalışmalar olan Garîbü’l-Kur’ân,
Vücûh ve’n-Nezâir ve Meâni’l-Kur’ân’ların ilk beş asırda telif edilenlerini,
tarihi seyriyle beraber her bir türü özellikleriyle ve Kur’ân tefsirinde
onlardan nasıl istifade edileceğiyle ilgili olarak örnekleriyle ele alacaktır.
Keywords
References
- Abdülhamit Birışık, “İ’rabü’l-Kur’ân”, DİA, c. XXII, Ankara, 2000.
- Ahmet Turan Arslan, “Askeri Ebu Hilal”, DİA, c. III, Ankara, 1991.
- Ali Bulut, “Kur'ân Filolojisine Dair İbn Abbâs’a Nisbet Edilen Üç Eser”, OMÜ İlahiyat Fakültesi Dergisi, Sayı XX-XXI, Samsun, 2005.
- Ali Bulut, Hicri İlk Üç Asırda Kuran Filolojisine Dair Eser Veren İlim Adamları ve Eserleri, (Basılmamış Yüksek Lisans Tezi), O.M.Ü. S.B.E. Samsun, 1999.
- Ali Turgut, Tefsir Usulü, MÜİFV Yayınları, İstanbul 1991.
- Burhan Sümertaş, “Kavram Çalışmalarına Katkıları Açısından Belli Başlı Kur'ân Sözlükleri”, DEÜ İlahiyat Fakültesi Dergisi, Sayı XXXVI, İzmir, 2012.
- Cemal Muhtar, “İslam’da Sözlük Çalışmaları”, MÜ İlahiyat Fakültesi Dergisi, Sayı III, İstanbul, 1985.
- Dâmegânî, Hüseyin b. Muhammed, Kamusu’l-Kur’ân ev Islâhu’l-Vücûh ve’n- Nezâir fi’l-Kur’âni’l-Kerîm, (Tah. Abdülaziz Seyyid Ehil ), 4. Baskı, Daru’l-İlmü’l-Melayin Yayınları, Beyrut, 1983.
- Doğan Aksan, Her Yönüyle Dil, Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara, 2007, I.
- Ebu Ubeyde Ma’mer el-Müsenna, Mecazü’l-Kur’ân, (Tah. Fuat Sezgin), Mektebetü’l-Hânici Yayınları, Kahire, 1954, I.