ABDÎ EFENDİ’NİN TASAVVUF RİSÂLESİ
Abstract
Bu çalışmada Abdî Efendi’nin bazı
tasavvufî hakîkatleri barındıran risâlesi işlenmektedir. Nakşibendiyye tarîkatı
esaslarından olan letâif-i hamse başta gelmek üzere rüya, müşâhede ve mükâşefe
gibi tasavvufî konuların işlendiği risâle dört bölümden müteşekkildir. İnsan
nefsine bahşedilen beş hissin tasavvufî terbiyedeki önemi vurgulanarak başlayan
eser, bu beş temel hisle batınî hakîkatlerin idrak edilebileceğini ve sâlikin
seyr ü sülûkunu bu makamlara uygun yaptığı zikirler vasıtasıyla tamamlayacağını
ifade eder. Çalışmamızın giriş bölümünde eserle ilgili genel bir değerlendirme
yapılmıştır. Birinci bölümde, risâle müellifi Abdî Efendi’nin kimliği
tartışmaya açılmış, risâlenin konusu ve muhtevası hakkında detaylı malumat
verildikten sonra yine bu bölümde eserin yazma nüshasının tavsifi yapılmıştır. İkinci bölümde ise, risâlenin transkripsiyonlu
metni verilmiştir.
Keywords
Abdî Efendi,Tasavvuf Risâlesi,Letâif-i hamse,Rüya,Müşâhede,Mükâşefe,Zikr
References
- Abdî Efendi, Tasavvuf Risâlesi, Manisa İl Halk Kütüphanesi, nr. 45 Hk 5836/4 vr. 52b-60a.
- Abdürrezzak el-Kâşânî, Elf Makam, (trc. Abdürrezzak Tek), Emin Yayınları, Bursa 2017.
- Aclûnî, İsmail b. Muhammed, Keşfü’l-Hafâ ve Muzîlü’l-İlbâs ‘Amme’ş-Tehara Mine’l-Ehâdîs ‘Alâ Elsineti’n-Nâs, Dâr-ı İhyâü’t-Türâsi’l-Arabî, Beyrut 1351, I-II.
- Akbayar, Nuri, Osmanlı Yer Adları Sözlüğü, Tarih Vakfı Yurt Yayınları, İstanbul 2001.
- Akot, Bülent, “Tasavvufî Terbiyede Rüya’nın Değeri”, Hitit Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Ankara 2011, Sayı: 19, ss. 93-113.
- Alâüddîn Alî el-Muttakî el-Hindî, Kenzü’l-ummâl fî süneni’l-akvâl ve’l-ef’âl,(thk. Bekrî Hayyânî-Saffet es-Sekkâ), Müessesetü’r-Risâle, Beyrut 1981. I-XVIII.
- Apaydın, Halil, “Rüya ve Fonksiyonu”, Ondokuz Mayıs Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Samsun 1997, Sayı:9, ss. 263-282.
- Beyhakî, Kitâbü’d-daavât, (thk. Bedr b. Abdillah el-Bedr), Merkezü’l-mahtûtat ve’t-türas ve’l-vesâik, Kuveyt 1414-1993, I-II.
- Buhârî, Ebû Abdullah Muhammed b. İsmail, es-Sahîh el-Kütübü’s-sitte ve şuruhuhâ içinde, Çağrı Yayınları, Tunus-İstanbul 1992, I-VIII.
- Bursevî, İsmail Hakkı, Tefsîru Rûhı’l-Beyân, Dâru’l-Fikr, Beyrut ts., I-X.