KOVARYANS ANALİZİ MODELLERİYLE ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN BAŞARILARINI ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN BELİRLENMESİ: ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ İİBF ÖĞRENCİLERİ İÇİN BİR UYGULAMA

Öz

Bu çalışmanın başlıca amacı, üniversite öğrencilerinin başarılarını etkileyen temel faktörleri tespit etmek ve bunların söz konusu öğrencilerin başarıları üzerindeki etkilerinin büyüklüğünü ve yönünü belirlemektir. Bu amaçla oluşturulan bir kovaryans analizi modeli, Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi öğrencilerine uygulanan ve değerlendirmeye alınan 431 anketten elde edilen yatay kesit veriler kullanılarak tahmin edilmiştir. Elde edilen bulgulara göre; öğrencinin derslere devamsızlığı, dinlenme ve eğlence yerlerinde geçirdiği süre, sınıfı, bölümü, okuduğu bölümü sevip sevmediği, sınavlara kimin notları ile hazırlandığı hususlarının öğrencinin başarısı üzerinde %5 önem düzeyinde istatistik bakımdan anlamlı oldukları tespit edilmiştir. Ayrıca, söz konusu fakültede bir öğrencinin onur listesine girme olasılığı %14,42 ve yüksek onur listesine girme olasılığı da %2,94 olarak hesaplanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Başarı, Üniversite öğrencisi, Kovaryans analizi modelleri, Kukla değişken, Iktisadi ve Idari Bilimler Fakültesi (İİBF), Atatürk Üniversitesi

DETERMINATION OF THE FACTORS INFLUENCING THE SUCCESS OF THE UNDERGRADUATES BY A COVARIANCE ANALYSIS MODEL: AN APPLICATION FOR THE STUDENTS OF THE FACULTY OF ECONOMIC AND ADMINISTRATIVE SCIENCES (FEAS), ATATÜRK UNIVERSITY

Öz

The main objective of this study is to determine the factors influencing the success of the undergraduates and direction and size of their impacts. For this purpose, a cova-riance analysis model is estimated by ordinary least squares (OLS) method, using cross-section data compiled from a questionnaire applied to the 431 students of the Faculty of Economic and Administrative Sciences (FEAS), Ataturk University during the period of March-2008. According to the empirical findings; discontinuity to classes, time spend-ing in places of rest and amusement, class, department, attachment to the department, ownership of lecture notes used for exams of a student are the factors statistically sig-nificant at the level of 5 percent, affecting his/her achievement. Moreover, the probabili-ty of being in the list of honorary students and high honorary students for a student is computed as 14,42% and 2,94%, respectively.

Anahtar Kelimeler

• Success, Undergraduate, Covariance analysis models, Dummy variables, Faculty of Economic and Administrative Sciences (FEAS), Ataturk University

Kaynakça

1. AÇIKGÖZ, K., (1993), “İşbirliğine Dayalı Öğrenme ve Geleneksel Öğretimin Üniversite Öğrencilerinin Akademik Başarısı, Hatırda Tutma Düzeyleri ve Duyuşsal Özellikleri Üzerinde- kileri Etkileri”, Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi, I. Ulusal eğitim Bilimleri Kon- gresi (25-28 Eylül 1990), Ankara: MEB yay., 197-201
2. AGNEW, N. C., SLATE, J. R., JONES, C. H. and AGNEW, D. M., (1993), Academic Behaviors as a Function of Academic Achievement, Locus of Control, Motivational Orienttation, NACTA Journal, 37: 24-27.
3. AKBULUT, Ö. ve N. YILDIZ (1999). İstatistik Analizlerde Temel Formüller ve Tablolar, Erzu- rum: Aktif Yayınevi
4. AKIN, F. (2002), Kalitatif Tercih Modelleri Analizi, Bursa: Ekin Kitabevi.
5. AKKAYA, Ş. ve PAZARLIOĞLU, M.V. (1998), Ekonometri-II, 2. Baskı, İstanbul: Erkam Matbaacılık.
6. ATILGAN, M., (1998), “Üniversite Öğrencilerinin Ders Çalışma Alışkanlıklarıyla Akademik Başarılarının Karşılaştırılması”, (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Gaziantep Üniversi- tesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
7. BARBARA, F., (2003), High School Students Education Academic Achievement, American Secondary Education, 31(2): 8-19.
8. BAY, E., TUĞLUK, N., GENÇDOĞAN, B., (2005) “Üniversite Öğrencilerinin Ders Çalışma Becerilerinin İncelenmesi”, Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 4(14): 94-105.

9. BRUINSMA, M. and JANSEN, E., (2005), “Who Succeeds at University? Factors Predicting Academic Achievement of First-Year Dutch Student”, REICE, Eficacia y cambio en Educa- cion, 3(1).
10. CAN, G., (1992), Akademik Başarısızlık ve Önlenmesi- Anadolu Üniversitesi Öğrencileri Üzerine Bir Araştırma, Anadolu Üniversitesi Eğitim Fakültesi Yayın No: 23, Eskişehir.
11. CELKAN, H. Y., (1983), Öğrencilerin Akademik Başarılarında Zihin Dışındaki Faktörlerin Etkileri: Atatürk Üniversitesi Öğrencileri Üzerine Yapılan Bir Araştırma, (Yayımlanmamış Doçentlik Tezi), Atatürk Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi, Erzurum.
12. CHUNG, O. and YIP, M., (2002), Relation of Study Strategies to the Academic Performance of Hong Kong University Students, Psychological Report, 90(1): 238-341
13. DENNIS, A., ÇAKIR, H., KORKMAZ A., DUFFY, T., BICHELMEYER, B. and BUNNAGE, J., (2005), Student Success in the Cisco Networking Academy: Performance in the CCNA1 Course, Cisco Networking Academy Evauation Project Technical Report, Indiana University.
14. DENTON, L. F. and MCKINNEY, D., (2004), “Affective Factors and Student Achievement: A Quantitative and Qualitative Study”, 34th ASEE/IEEE Frontiers in Education Conference, October, 20-23, Savannah, GA.
15. ELLIOT, T. R., GODSHALL, F., SHROUT, J. R. & WITTY, T. E., (1990), “Problem Solving Appraisal, Self-reported Study Hubits and Performance of Academically at-risk College Stu- dents”, Journal of Counseling Psychology, 37: 203-207.
16. GENÇDOĞAN, B., (2002), “Kasabada Yaşayan Lise Öğrencilerinin Üniversite Sınavı Kaygısı Düzeylerinin Bazı Değişkenler Açısından İncelenmesi”, İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 3(4): 20-27.
17. GUJARATI, D.N. (1999), Temel Ekonometri, (Çev. Ü. Şenesen ve G.G. Şenesen), İstanbul: Lite- ratür Yayıncılık.
18. HANCOCK, D. R. (2001), Effect of Test Anxiety and Evaluative Threat on Students’ Achievement and Motivation, The Journal of Educational Research, 94: 284-290.
19. HEDL, Jr. J. J., (1972), “Test Anxiety: A Stage or Trait concept? Summary”, In Proceedings of the 80th Annual Convention of the American Psychological Association, American Psychologi- cal Assosiation, Washington DC., 7: 503-504,
20. JONES, C. H., GREEN, A. E., MAHAN, K. D. and SLATE, J. R., (1993), “College Students’ Learning Styles, Academic Acievement and Study Behaviors”, Lousiana Education Research Journal, 19: 40-48.
21. JONES, C. H., SLATE, J. R. and KYLE, A., (1992), “Study Skills of Teacher Education Stu- dents”, The Teacher Educator, 28: 7-15.
22. JONES, C. H., SLATE, J. R. and MARINI, I., (1995), “Locus of Control Social Interdependence, Academic Preperation, Age Study Time and The Study Skills of College Students”, Research in the Schools. 2: 55-62.
23. KARAPINAR, S., (2000), Yabancı Dil Öğrenme Sürecinde Benlik Kavramı, Ders Çalışma Bece- rileri ve Başarı Arasındaki İlişkiler Üzerine Üniversite Düzeyinde Bir Araştırma, Orta Doğu Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
24. KAYA, D., (1995), Bir Türk Üniversitesinde Öğrencilerin Öğrenme Stratejileri Seçimi ve Akade- mik Başarı Arasındaki İlişki ve Öğrenme Stratejisi Seçimi ile İlgili Faktörler, (Yayımlanmamış Doktora Tezi), Bilkent Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
25. KILLEN, R., (1994), “Differences Between Students’ and Lecturers’ Perceptions of Factos Influencing Success at University”, Higher Education Research and Development, 13: 199-211.
26. KLEIJIN, W. C., PLOEG, van der H. M., TOPMAN, R. M., (1994), “Cognition, Study Habits, Test Anxiety and Academic Performance”, Psychological Reports, 75: 1219-1226.
27. ONWUEGBUZIE, A. J., SLATE, J. R. and SCWARTZ, R. A., (2001), “Role of Study Skills in Gradu- ate-Level Eductional Research Cources”, Journal of Educational Research, 94(4).
28. ÖZER, H. (2004), Nitel Değişkenli Ekonometrik Modeller: Teori ve Bir Uygulama, Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
29. PARKINSON, K. J., HAYTON, G. and STRACHAN, F., (1987), Attrition of Part-Time TAFE Certificate Students, TAFE National Centre for Research and Development Ltd. Adelaide.
30. ROEBKEN, H., (2007), Multiple Goals, Satisfcton and Achievment in University Undergraduate Education: A Student Experience in the Research University (SERU) Project Research Pa- per, University of Oldenburg, Germany.
31. SARASON, G., (1980), Test Anxiety: Theory, Research and Applications, Hillsdale, N. J. Law- rence Erlbaum.
32. ŞERMIN, R., (1975), Okulda Başarısızlık Sosyo-Kültürel Kültürel Açıdan Şanssız Çocuklar, İstanbul Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi Yayın No: 2035.
33. ŞIRINKAN, A., (1996), Erzurum Atatürk Üniversitesi BESYO I. ve II. Sınıf Öğrencileri ve Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi BESB I., II. ve III. Sınıf Öğrencilerinden Lisanslı Öğrenciler ile Aynı Bölüm ve Sınıfların Lisanslı Olmayan Öğrencilerinin Akademik Başarılarının Karşılaştırılması, (Yayımlanmamış Yükseklisans Tezi), Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Erzurum.
34. STRECKFUSS, P. and WATERS, J., (1990), Student Attrition Among Part-Time Students Attend- ing a Non-Metropolitian College of TAFE, Department of TAFE: Sydney.
35. TAAFE, M. and CUNNINGHAM, E. G., (2005), “Measurement Models of Factors İnfluencing Academic Achievement and Completion of Tertiary Studies”, AARE 2005 Conference, ISSN: 1324-9339.
36. YAMANE, T. (1967), Statistics: An Introductory Analysis, New York: Harper&Row, s. 886’dan aktaran İDİL, O. (1989), İşletmeciler için Genel İstatistik, Cilt 1, İstanbul: İşletme Fakültesi Yayın No: 207, 242.
37. YAZICIOĞLU, Y. ve ERDOĞAN, S. (2004), SPSS Uygulamalı Bilimsel Araştırma Yöntemleri, Ankara: Detay Yayıncılık.
38. YORKE, M., (1999), Leaving Early: Undergraduate Non-Completion in Higher Education, Falmer Press: London.
39. YSSELDYKE, J. E., CHRISTENSON, S. L. and THURLOW, M.L. (1987), Instructional Factors That Influence Student Achievement: An Integrative Review, Instructional Alternatives Project, Monograph No: 7, University of Minnesota.