İstasyon Bazlı Günlük Maksimum Yağışlar İle Büyük Ölçekli Atmosferik Parametreler Arasındaki İlişkilerin Araştırılması
Abstract
Küresel ısınmaya bağlı olarak artan hava sıcaklıkları sadece toplam yağış miktarlarını etkilemekle kalmayıp aynı zamanda ekstrem yağışların da şiddet ve frekansında değişimlere sebep olmaktadır. Yağış rejimlerindeki bu değişimlerin atmosferik parametlerlerle ilişkisini açıklayabilmek için İzmir ve çevresindeki 10 istasyonun günlük yağışları 1948-2018 dönemindeki büyük ölçekli NCEP/NCAR Yeniden Analiz verilerinin hava sıcaklığı, geopotansiyel yükseklik, bağıl nem ve yağış parametreleriyle birlikte incelenmiştir. Günlük yağışlar ve aynı döneme ait atmosferik parametreler Mann-Kendall trend analizi ile incelenmiş, istasyon yağışları ile atmosferik parametrelerdeki eğilim yapıları karşılaştırılmıştır. Eğilim analizleri istasyon yağışları ile aynı dönemdeki atmosferik parametrelerdeki eğilimlerin farklılaştığını göstermiş bu farklılaşmada büyük rol oynayan artan veya azalan trendin dönüm noktalarını bulmak için sıralı Mann-Kendall analizleri uygulanmıştır. Çalışmada ayrıca İzmir ve çevresindeki istasyonların günlük yağışlarının NCEP/NCAR Yeniden Analiz parametreleri ile ilişkileri kuantil regresyon analizi ile incelenmiş ve yüksek kuantilli yağışların (şiddetli yağışlar) hangi atmosferik parametrelerden etkilendiği belirlenmiştir. Yapılan analizler sonucunda; İzmir ve çevresinde sıcaklıkların 1960’lı yıllardan itibaren artmakta olduğu, ancak en şiddetli yağışların gözlendiği kış aylarındaki sıcaklıkların 1975’li yıllardan itibaren artışa geçtiği, nem değerlerindeki azalmanın 1960’lı yıllarda başladığı, şiddetli yağışlarda yer seviyesi sıcaklıklarının baskın bir parametre olduğu, sıcaklık arttıkça şiddetli yağışların artığı görülmüştür.
Keywords
References
- Dimitrov, R. S. (2016). The Paris Agreement On Climate Change: Behind Closed Doors. Global Environmental Politics, 16(3), 1-11.Wangler, T.P. 2008. RF Linear Accelerators. 2nd, completely revised and enlarged edition. WILEY-VCH Verlag GmbH&Co. KGaA, Weinheim, 450s.
- Köse, İ. (2018). İklim Değişikliği Müzakereleri: Türkiye’nin Paris Anlaşması’nı İmza Süreci . Ege Stratejik Araştırmalar Dergisi , 9 (1) , 55-81 . DOI: 10.18354/esam. 329348.
- Özfidaner, M, Şapolyo, D, Topaloğlu, F, (2018) Antalya Ortalama Sıcaklık Verisinde Gidişlerin Yeni Bir Gidiş Analiz Yöntemi İle Belirlenmesi, Süleyman Demirel Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 1. Uluslararası Tarımsal Yapılar Ve Sulama Kongresi Özel Sayısı, S. 223-229.
- Çeribaşı, G, (2018), Batı Karadeniz Havzasının Yağış Verilerinin Yenilikçi Şen Yöntemi İle Analizi, Academic Platform Journal Of Engineering And Science 6-3, 168-173.
- Çelik, S., Bölük,E., Akbaş,A. İ., Deniz, A., (2017), İklim Değişiyor, Hava Olayları Sertleşiyor, https://Mgm.Gov.Tr/Genel/Makale.Aspx (Erişim Tarihi:26.11.2021).
- IPCC , (2001). "The Third Assessment Report". The Intergovernmental Panel On Climate Change, 22-47
- IPCC (2007). Towards New Scenarios For Analysis Of Emissions, Climate Change, İmpacts, And Response Strategies: IPCC Expert Meeting Report, September, 2007, Netherlands.
- IPCC, (2013). "The Fifth Assessment Report". The Intergovernmental Panel On Climate Change, 159-203.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Engineering
Journal Section
Research Article
Publication Date
September 19, 2022
Submission Date
December 26, 2021
Acceptance Date
March 24, 2022
Published in Issue
Year 2022 Volume: 24 Number: 72
APA
Külekçioğlu, T., & Fıstıkoğlu, O. (2022). İstasyon Bazlı Günlük Maksimum Yağışlar İle Büyük Ölçekli Atmosferik Parametreler Arasındaki İlişkilerin Araştırılması. Dokuz Eylül Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Fen Ve Mühendislik Dergisi, 24(72), 901-912. https://doi.org/10.21205/deufmd.2022247219
AMA
1.Külekçioğlu T, Fıstıkoğlu O. İstasyon Bazlı Günlük Maksimum Yağışlar İle Büyük Ölçekli Atmosferik Parametreler Arasındaki İlişkilerin Araştırılması. DEUFMD. 2022;24(72):901-912. doi:10.21205/deufmd.2022247219
Chicago
Külekçioğlu, Tülay, and Okan Fıstıkoğlu. 2022. “İstasyon Bazlı Günlük Maksimum Yağışlar İle Büyük Ölçekli Atmosferik Parametreler Arasındaki İlişkilerin Araştırılması”. Dokuz Eylül Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Fen Ve Mühendislik Dergisi 24 (72): 901-12. https://doi.org/10.21205/deufmd.2022247219.
EndNote
Külekçioğlu T, Fıstıkoğlu O (September 1, 2022) İstasyon Bazlı Günlük Maksimum Yağışlar İle Büyük Ölçekli Atmosferik Parametreler Arasındaki İlişkilerin Araştırılması. Dokuz Eylül Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Fen ve Mühendislik Dergisi 24 72 901–912.
IEEE
[1]T. Külekçioğlu and O. Fıstıkoğlu, “İstasyon Bazlı Günlük Maksimum Yağışlar İle Büyük Ölçekli Atmosferik Parametreler Arasındaki İlişkilerin Araştırılması”, DEUFMD, vol. 24, no. 72, pp. 901–912, Sept. 2022, doi: 10.21205/deufmd.2022247219.
ISNAD
Külekçioğlu, Tülay - Fıstıkoğlu, Okan. “İstasyon Bazlı Günlük Maksimum Yağışlar İle Büyük Ölçekli Atmosferik Parametreler Arasındaki İlişkilerin Araştırılması”. Dokuz Eylül Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Fen ve Mühendislik Dergisi 24/72 (September 1, 2022): 901-912. https://doi.org/10.21205/deufmd.2022247219.
JAMA
1.Külekçioğlu T, Fıstıkoğlu O. İstasyon Bazlı Günlük Maksimum Yağışlar İle Büyük Ölçekli Atmosferik Parametreler Arasındaki İlişkilerin Araştırılması. DEUFMD. 2022;24:901–912.
MLA
Külekçioğlu, Tülay, and Okan Fıstıkoğlu. “İstasyon Bazlı Günlük Maksimum Yağışlar İle Büyük Ölçekli Atmosferik Parametreler Arasındaki İlişkilerin Araştırılması”. Dokuz Eylül Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Fen Ve Mühendislik Dergisi, vol. 24, no. 72, Sept. 2022, pp. 901-12, doi:10.21205/deufmd.2022247219.
Vancouver
1.Tülay Külekçioğlu, Okan Fıstıkoğlu. İstasyon Bazlı Günlük Maksimum Yağışlar İle Büyük Ölçekli Atmosferik Parametreler Arasındaki İlişkilerin Araştırılması. DEUFMD. 2022 Sep. 1;24(72):901-12. doi:10.21205/deufmd.2022247219