Research Article

Yenilenebilir Enerji Kaynakları Değerlendirme Faktörlerinin Bulanık PIPRECIA-Bilişsel Haritalama Yöntemiyle Modellenmesi ve Senaryo Analizi

Volume: 28 Number: 83 May 31, 2026
EN TR

Yenilenebilir Enerji Kaynakları Değerlendirme Faktörlerinin Bulanık PIPRECIA-Bilişsel Haritalama Yöntemiyle Modellenmesi ve Senaryo Analizi

Abstract

Son yıllarda, yenilenebilir enerji üretme kapasitesi, çoğunlukla gelişmekte olan ülkelerden gelen artan enerji talepleri nedeniyle önemli ölçüde artmıştır. Bu çalışmanın amacı, yenilenebilir enerji yatırım planlaması yaparken dikkate alınması gereken unsurları analitik ve dinamik olarak inceleyecek bir yöntem sunmaktır. Bu çalışma, yenilenebilir enerji yatırım planlamasını etkileyen faktörleri araştırmak için bulanık PIPRECIA ve bilişsel haritalama metodolojilerini birleştiren yeni bir metodoloji kullanmaktadır. Faktörleri belirlemek için literatür araştırmasından, endüstri raporlarından ve uzman görüşlerinden faydalanılmıştır. On dört faktör belirlenmiş ve belirlenen bu faktörler ekonomik, teknik, sosyal, çevresel ve yasal olmak üzere beş ana boyut altında gruplandırılmıştır. Bu faktörleri ve ilişkilerini değerlendirmek için çalışma, hiyerarşik bir değerlendirme metodolojisi önermektedir. Sonuçlara göre, ekonomik faktörler en önemlisidir, bunu teknik faktörler takip ederken, sosyal, çevresel ve yasal faktörler daha az önemlidir. Teşvikler ve destekler en önemli faktör olarak bulunmuştur. Ayrıca, çeşitli senaryoların incelenmesi, bu değişkenlerdeki değişikliklerin yenilenebilir enerji sektöründe yapılan yatırımların sonuçları üzerinde nasıl dinamik bir etkiye sahip olabileceğini göstermektedir. Bu çalışmada yenilenebilir enerji yatırım planlamasına ilişkin bilimsel yazındaki boşluklar doldurulmuştur. Öte yandan bu çalışma akademisyenlere, yöneticilere ve politikacılara faydalı tavsiyeler sunmaktadır. Çalışmanın bulgularının gelecekteki araştırmaları yönlendireceği ve yenilenebilir enerji sektöründe daha iyi kararlar almayı teşvik edeceği ön görülmektedir.

Keywords

Supporting Institution

Bu çalışmanın finansmanı Galatasaray Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Komisyonu tarafından sağlanmıştır (FBA-2024-1252).

Project Number

FBA-2024-1252

Ethical Statement

Hazırlanan makalede etik kurul izni alınmasına gerek yoktur. Hazırlanan makalede herhangi bir kişi/kurum ile çıkar çatışması bulunmamaktadır.

Thanks

Bu çalışmadaki değerli katkılarından dolayı Nynas şirketinin CEO’su değerli Güney Devrim İldiri’ye teşekkürlerimizi sunarız.

References

  1. International Energy Agency (IEA). Global Energy Review 2025. 2025. Available from: www.iea.org.
  2. Kosko B. Fuzzy cognitive maps. Int J Man Mach Stud 1986;24(1):65-75.
  3. Kosko B, Burgess JC. Neural networks and fuzzy systems. Acoustical Society of America; 1998.
  4. Stević Ž, Stjepanović Ž, Božičković Z, Das DK, Stanujkić D. Assessment of conditions for implementing information technology in a warehouse system: A novel fuzzy PIPRECIA method. Symmetry (Basel) 2018;10(11). doi:10.3390/sym10110586.
  5. REN21. Renewables Global Status Report. 2024.
  6. TÜİK. Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları. Available from: https://sdg.tuik.gov.tr/7-2-1/ [Accessed 1 May 2025].
  7. Shen Y, Liu W, Dinçer H, Yüksel S. Hybrid molecular fuzzy recommender systems for impact of climate change on renewable energy performance. Renew Energy 2025;245. doi:10.1016/j.renene.2025.122799.
  8. Çoban V, Onar SÇ. Modeling renewable energy usage with hesitant Fuzzy cognitive map. Complex & Intelligent Systems 2017;3(3):155-166. doi:10.1007/s40747-017-0043-y.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Renewable Energy Resources , Multiple Criteria Decision Making, Industrial Engineering

Journal Section

Research Article

Publication Date

May 31, 2026

Submission Date

June 5, 2025

Acceptance Date

September 27, 2025

Published in Issue

Year 2026 Volume: 28 Number: 83

APA
Güler, M. (2026). Yenilenebilir Enerji Kaynakları Değerlendirme Faktörlerinin Bulanık PIPRECIA-Bilişsel Haritalama Yöntemiyle Modellenmesi ve Senaryo Analizi. Dokuz Eylül Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Fen Ve Mühendislik Dergisi, 28(83), 244-255. https://doi.org/10.21205/deufmd.2026288310
AMA
1.Güler M. Yenilenebilir Enerji Kaynakları Değerlendirme Faktörlerinin Bulanık PIPRECIA-Bilişsel Haritalama Yöntemiyle Modellenmesi ve Senaryo Analizi. DEUFMD. 2026;28(83):244-255. doi:10.21205/deufmd.2026288310
Chicago
Güler, Merve. 2026. “Yenilenebilir Enerji Kaynakları Değerlendirme Faktörlerinin Bulanık PIPRECIA-Bilişsel Haritalama Yöntemiyle Modellenmesi Ve Senaryo Analizi”. Dokuz Eylül Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Fen Ve Mühendislik Dergisi 28 (83): 244-55. https://doi.org/10.21205/deufmd.2026288310.
EndNote
Güler M (May 1, 2026) Yenilenebilir Enerji Kaynakları Değerlendirme Faktörlerinin Bulanık PIPRECIA-Bilişsel Haritalama Yöntemiyle Modellenmesi ve Senaryo Analizi. Dokuz Eylül Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Fen ve Mühendislik Dergisi 28 83 244–255.
IEEE
[1]M. Güler, “Yenilenebilir Enerji Kaynakları Değerlendirme Faktörlerinin Bulanık PIPRECIA-Bilişsel Haritalama Yöntemiyle Modellenmesi ve Senaryo Analizi”, DEUFMD, vol. 28, no. 83, pp. 244–255, May 2026, doi: 10.21205/deufmd.2026288310.
ISNAD
Güler, Merve. “Yenilenebilir Enerji Kaynakları Değerlendirme Faktörlerinin Bulanık PIPRECIA-Bilişsel Haritalama Yöntemiyle Modellenmesi Ve Senaryo Analizi”. Dokuz Eylül Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Fen ve Mühendislik Dergisi 28/83 (May 1, 2026): 244-255. https://doi.org/10.21205/deufmd.2026288310.
JAMA
1.Güler M. Yenilenebilir Enerji Kaynakları Değerlendirme Faktörlerinin Bulanık PIPRECIA-Bilişsel Haritalama Yöntemiyle Modellenmesi ve Senaryo Analizi. DEUFMD. 2026;28:244–255.
MLA
Güler, Merve. “Yenilenebilir Enerji Kaynakları Değerlendirme Faktörlerinin Bulanık PIPRECIA-Bilişsel Haritalama Yöntemiyle Modellenmesi Ve Senaryo Analizi”. Dokuz Eylül Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Fen Ve Mühendislik Dergisi, vol. 28, no. 83, May 2026, pp. 244-55, doi:10.21205/deufmd.2026288310.
Vancouver
1.Merve Güler. Yenilenebilir Enerji Kaynakları Değerlendirme Faktörlerinin Bulanık PIPRECIA-Bilişsel Haritalama Yöntemiyle Modellenmesi ve Senaryo Analizi. DEUFMD. 2026 May 1;28(83):244-55. doi:10.21205/deufmd.2026288310

This journal is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License (CC BY-NC 4.0).

download?token=eyJhdXRoX3JvbGVzIjpbXSwiZW5kcG9pbnQiOiJmaWxlIiwicGF0aCI6IjliNTAvMDBjMi8xZmIxLzY5MjZmZDIyOGE1NzgyLjA3MzU5MTk2LnBuZyIsImV4cCI6MTc2NDE2OTMzMSwibm9uY2UiOiI2MTU1ODg1NGZlYzhkZTA1OThkNTU2NGFmYTQzYTc0YiJ9.O5b4Ex8bMlFv5797LL8VnE9YWS_X5880dfbmOp2-kc8