Research Article

Farklı Toprak Kullanım Alanlarında Poliaromatik Hidrokarbon (PAH) Kirliliği: İlkbahar Mevsimi

Volume: 21 Number: 63 September 20, 2019
EN TR

Farklı Toprak Kullanım Alanlarında Poliaromatik Hidrokarbon (PAH) Kirliliği: İlkbahar Mevsimi

Abstract

Bu çalışmada, Bursa’nın 7 farklı bölgesinde yer alan zeytinlik arazilerinde topraklardaki polisiklik aromatik hidrokarbonların (PAH’ların) konsantrasyonları, tür dağılımları incelenmiş ve toksisite risk değerlendirmeleri yapılmıştır. Önemli bir sanayi ve tarım kenti olan Bursa’da zeytinlik arazi topraklarında PAH kirlilik seviyesinin bölgesel değişiminin ortaya konması amaçlanmıştır. Toprak örnekleri ultrasonik yöntemle ekstrakte edilmiş ve PAH konsantrasyonları GC-MS ile ölçülmüştür. PAH kirliliğinin bölgesel olarak büyük bir salınım gösterdiği tespit edilmiştir (2-2452 ng/g KM). Topraklardaki ∑12 PAH kirliliğinin en az ve en fazla olduğu bölgeler sırasıyla Mudanya Yörükali (MY) ve Gemlik Kampüs (GK) bölgeleri olup konsantrasyonları 2 ng/g KM ve 2452 ng/g KM olarak ölçülmüştür. GK ve MK, bölgelerinin sanayi, yerleşim ve trafiğin yoğun olduğu bölgeler olması sebebiyle yüksek PAH kirlenmesine maruz kaldığı sonucuna varılmıştır. MY bölgesinde PAH kirliliğinin çok düşük seviyede olmasının, bu bölgenin kirletici kaynaklardan uzak ve kırsal bir bölge olmasından kaynaklandığı düşünülmektedir. Bölgelere göre halka dağılımları 3 halkalılar, 4halkalılar ve 5-6 halkalılar olarak değerlendirilmiştir. GK bölgesinde PAH’ların % 87,3’ü 4 halkalılardan oluşmuştur. Genel olarak örnekleme bölgelerinde 4 halkalı PAH türlerinin baskın olduğu görülmüştür. ∑12 BAPeq  değeri 0,2- 149,4 ng/g KM arasında değişmekte olup en yüksek değer GK bölgesinde ölçülmüştür. PAH’lar için risk değerlendirmesi yapılmıştır. GK bölgesi için ∑7 PAH kanser risk (CR) değeri 3,39E-04-159E-0,3 aralığında ölçülmüştür. Kanserojen olmayan risk tehlike katsayısı (HQ) 0-0,14 aralığında değiştiği gözlenmiştir.  PAH kirliliğinin bölgesel olarak büyük bir salınım gösterdiği tespit edilmiştir.

Keywords

References

  1. [1] Karakaş D., Pekey B., Karakoç F.T., Tolun L., Morkoç E., Tüfekçi H., Yakupoğlu G., H., Y., 2004. İzmit Körfezine Giren Kansorejenik, Polisiklik Aromatik Hidrokarbonların (PAH): Kaynak ve Seviye tespiti, TÜBİTAK Proje No: YDABAG-101Y111.
  2. [2] Gaga, E., O., 2004, Investigation of Polycyclic Aromatic Hydrocarbon (PAH) Deposition in Ankara. DTÜ, Fen Bilimleri Enstitüsü. Doktora Tezi, Ankara.
  3. [3] N-Poppi, N., Santiago-Silva, M. 2005. Polycyclic Aromatic Hydrocarbons and Other Selected Organic Compounds in Ambient Air of Campo Grande City, Brazil, Atmospheric Environment, Cilt.39,s.2839-2850, doi.org/10.1016/j.atmo senv. 2004.10.006
  4. [4] IPCS, 1998. Selected Non-heterocyclic Polycyclic Aromatic Hydrocarbons” Environmental Health Criteria 202, International Programme on Chemical Safety, WHO, Geneva.
  5. [5] ASTDR, 1995. Toxicological profile for polycyclic aromatic hydrocarbons (PAHs). Atlanta (GA): Department of Health and Human Services, Public Health Service, USA.
  6. [6] Walker, C., H., 2001. Organic Pollutants: An Ecotoxicological Perspective. CRC Press, New York.
  7. [7] Villanneau, E., Saby, N., Orton, T., Jolivet, C., Boulonne, L., Caria, G., Barriuso, E., Bispo, A., Briand, O., Arrouays, D. 2013. First Evidence of Large-scale PAH Trends in French Soils, Environmental Chemistry Letters,Cilt.11, s.99–104, doi 10.1007/s10311-013-0401-y
  8. [8] Ene, A., Bogdevich, O., Sion, A. 2012. Levels and Distribution of Organochlorine Pesticides (OCPs) and Polycyclic Aromatic Hydrocarbons (Pahs) in Topsoils from Se Romania, Science of the Total Environment, Cilt.439,s.76-86, doi.org/10.1016/j.scitotenv.2012.09.004

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Engineering

Journal Section

Research Article

Publication Date

September 20, 2019

Submission Date

April 4, 2019

Acceptance Date

June 16, 2019

Published in Issue

Year 2019 Volume: 21 Number: 63

APA
Eker Şanlı, G., & Sivri, S. (2019). Farklı Toprak Kullanım Alanlarında Poliaromatik Hidrokarbon (PAH) Kirliliği: İlkbahar Mevsimi. Dokuz Eylül Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Fen Ve Mühendislik Dergisi, 21(63), 805-817. https://doi.org/10.21205/deufmd.2019216311
AMA
1.Eker Şanlı G, Sivri S. Farklı Toprak Kullanım Alanlarında Poliaromatik Hidrokarbon (PAH) Kirliliği: İlkbahar Mevsimi. DEUFMD. 2019;21(63):805-817. doi:10.21205/deufmd.2019216311
Chicago
Eker Şanlı, Gizem, and Sabriye Sivri. 2019. “Farklı Toprak Kullanım Alanlarında Poliaromatik Hidrokarbon (PAH) Kirliliği: İlkbahar Mevsimi”. Dokuz Eylül Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Fen Ve Mühendislik Dergisi 21 (63): 805-17. https://doi.org/10.21205/deufmd.2019216311.
EndNote
Eker Şanlı G, Sivri S (September 1, 2019) Farklı Toprak Kullanım Alanlarında Poliaromatik Hidrokarbon (PAH) Kirliliği: İlkbahar Mevsimi. Dokuz Eylül Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Fen ve Mühendislik Dergisi 21 63 805–817.
IEEE
[1]G. Eker Şanlı and S. Sivri, “Farklı Toprak Kullanım Alanlarında Poliaromatik Hidrokarbon (PAH) Kirliliği: İlkbahar Mevsimi”, DEUFMD, vol. 21, no. 63, pp. 805–817, Sept. 2019, doi: 10.21205/deufmd.2019216311.
ISNAD
Eker Şanlı, Gizem - Sivri, Sabriye. “Farklı Toprak Kullanım Alanlarında Poliaromatik Hidrokarbon (PAH) Kirliliği: İlkbahar Mevsimi”. Dokuz Eylül Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Fen ve Mühendislik Dergisi 21/63 (September 1, 2019): 805-817. https://doi.org/10.21205/deufmd.2019216311.
JAMA
1.Eker Şanlı G, Sivri S. Farklı Toprak Kullanım Alanlarında Poliaromatik Hidrokarbon (PAH) Kirliliği: İlkbahar Mevsimi. DEUFMD. 2019;21:805–817.
MLA
Eker Şanlı, Gizem, and Sabriye Sivri. “Farklı Toprak Kullanım Alanlarında Poliaromatik Hidrokarbon (PAH) Kirliliği: İlkbahar Mevsimi”. Dokuz Eylül Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Fen Ve Mühendislik Dergisi, vol. 21, no. 63, Sept. 2019, pp. 805-17, doi:10.21205/deufmd.2019216311.
Vancouver
1.Gizem Eker Şanlı, Sabriye Sivri. Farklı Toprak Kullanım Alanlarında Poliaromatik Hidrokarbon (PAH) Kirliliği: İlkbahar Mevsimi. DEUFMD. 2019 Sep. 1;21(63):805-17. doi:10.21205/deufmd.2019216311

This journal is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License (CC BY-NC 4.0).

download?token=eyJhdXRoX3JvbGVzIjpbXSwiZW5kcG9pbnQiOiJmaWxlIiwicGF0aCI6IjliNTAvMDBjMi8xZmIxLzY5MjZmZDIyOGE1NzgyLjA3MzU5MTk2LnBuZyIsImV4cCI6MTc2NDE2OTMzMSwibm9uY2UiOiI2MTU1ODg1NGZlYzhkZTA1OThkNTU2NGFmYTQzYTc0YiJ9.O5b4Ex8bMlFv5797LL8VnE9YWS_X5880dfbmOp2-kc8