Research Article

10-15 YAŞ ARASI ÇOCUKLARDA HASTALIK KAYGISININ PSİKOLOJİK BELİRLEYİCİLERİNİN İNCELENMESİ

Volume: 28 Number: 2 June 15, 2026
TR EN

10-15 YAŞ ARASI ÇOCUKLARDA HASTALIK KAYGISININ PSİKOLOJİK BELİRLEYİCİLERİNİN İNCELENMESİ

Abstract

Hastalık kaygısı alan yazında hastalıktan kaçınma ve sağlıklı olmaya yönelik gösterilen aşırı zihinsel meşguliyet olarak tanımlanmaktadır. Hem ulusal hem de uluslararası alan yazında hastalık kaygısı, kaygı bileşenlerinden biri olarak araştırılan önemli değişkenlerden biridir. Örneklemini 10-15 yaş aralığında 334 çocuk ve annesinin oluşturduğu araştırmanın regresyon ve korelasyon analizi sonuçlarına göre çocuklardaki hastalık kaygısı ile somatizasyon belirtileri, duygu düzenleme becerileri bastırma stratejileri alt ölçeği, çocuk kaygısı, annelerin hastalık kaygısı, yaşam kalitesi ve bilinçli farkındalık düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişkiler görülmüş; buna ek olarak çocukların yaşam kalitesi, genel çocuk kaygısı ve annelerde görülen hastalık kaygısının, çocuklarda görülen hastalık kaygısı değişkeni ile anlamlı düzeyde ilişkili olduğu görülmüştür. Bu araştırmadan elde edilen sonuçlar değerlendirildiğinde, çocuklarda görülen hastalık kaygısı üzerinde etkin olabilecek psikososyal faktörlerin çeşitliliği göz önüne alınarak, gelecek araştırmaların çocuklarda hastalık kaygısını etkileyen faktörleri derinlemesine inceleyerek, söz konusu sonuçların klinik pratiğe nasıl yansıtılacağına odaklanmaları önerilmektedir.

Keywords

Supporting Institution

Işık Üniversitesi

Project Number

22A101

Ethical Statement

Araştırmanın yürütülmesi sürecinde ilk olarak, Işık Üniversitesi Etik Komisyonu'na başvuru yapılmış ve 09.05.2022 tarihinde düzenlenen 2022/4 sayılı toplantıda alınan karara bağlı (E-32760440-050.01.04-15276) verilen etik onay sonrası araştırma süreci başlamıştır.

Thanks

Araştırma sürecinde beni destekleyen Işık Üniversitesine teşekkür ederim

References

  1. Aktan, Z. D., İnci İzmir, S. B., Ünlü, B., & Kahraman, İ. S. Y. (2025). Turkish validity and reliability study of the Childhood Illness Attitude Scale. Children’s Health Care, 1–15. https://doi.org/10.1080/02739615.2025.2472771
  2. Aktar, E., Nikolić, M., & Bögels, S. M. (2017). Environmental transmission of generalized anxiety disorder from parents to children: Worries, experiential avoidance, and intolerance of uncertainty. Dialogues in Clinical Neuroscience, 19(2), 137–147. https://doi.org/10.31887/DCNS.2017.19.2/eaktar
  3. Baer, R. A. (2003). Mindfulness training as a clinical intervention: A conceptual and empirical review. Clinical Psychology: Science and Practice, 10(2), 125–143. https://doi.org/10.1093/clipsy.bpg015
  4. Birmaher, B., Brent, D. A., Chiappetta, L., Bridge, J., Monga, S., & Baugher, M. (1999). Psychometric properties of the Screen for Child Anxiety Related Emotional Disorders (SCARED): A replication study. Journal of the American Academy of Child and Adolescent Psychiatry, 38(10), 1230–1236. https://doi.org/10.1097/00004583-199910000-00011
  5. Breaux, R. P., Harvey, E. A., & Lugo-Candelas, C. (2014). The role of parent psychopathology in the development of preschool children with behavior problems. Journal of Clinical Child and Adolescent Psychology, 43(5), 777–790. https://doi.org/10.1080/15374416.2013.836451
  6. Büyüköztürk, Ş., Çokluk, Ö., & Köklü, N. (2019). Sosyal bilimler için istatistik. Pegem Akademi.
  7. Campo, J. V., Jansen-McWilliams, L., Comer, D. M., & Kelleher, K. J. (1999). Somatization in pediatric primary care: Association with psychopathology, functional impairment, and use of services. Journal of the American Academy of Child and Adolescent Psychiatry, 38(9), 1093–1101. https://doi.org/10.1097/00004583-199909000-00012
  8. Carsley, D., Heath, N. L., Gomez-Garibello, C., & Mills, D. J. (2017). The importance of mindfulness in explaining the relationship between adolescents’ anxiety and dropout intentions. School Mental Health: A Multidisciplinary Research and Practice Journal, 9(1), 78–86. https://doi.org/10.1007/s12310-016-9196-x

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Applied and Developmental Psychology (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

June 15, 2026

Submission Date

November 1, 2025

Acceptance Date

February 4, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 28 Number: 2

APA
Aktan, Z. D. (2026). 10-15 YAŞ ARASI ÇOCUKLARDA HASTALIK KAYGISININ PSİKOLOJİK BELİRLEYİCİLERİNİN İNCELENMESİ. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 28(2), 606-631. https://doi.org/10.16953/deusosbil.1815190
AMA
1.Aktan ZD. 10-15 YAŞ ARASI ÇOCUKLARDA HASTALIK KAYGISININ PSİKOLOJİK BELİRLEYİCİLERİNİN İNCELENMESİ. DEU Journal of GSSS. 2026;28(2):606-631. doi:10.16953/deusosbil.1815190
Chicago
Aktan, Zekeriya Deniz. 2026. “10-15 YAŞ ARASI ÇOCUKLARDA HASTALIK KAYGISININ PSİKOLOJİK BELİRLEYİCİLERİNİN İNCELENMESİ”. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 28 (2): 606-31. https://doi.org/10.16953/deusosbil.1815190.
EndNote
Aktan ZD (June 1, 2026) 10-15 YAŞ ARASI ÇOCUKLARDA HASTALIK KAYGISININ PSİKOLOJİK BELİRLEYİCİLERİNİN İNCELENMESİ. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 28 2 606–631.
IEEE
[1]Z. D. Aktan, “10-15 YAŞ ARASI ÇOCUKLARDA HASTALIK KAYGISININ PSİKOLOJİK BELİRLEYİCİLERİNİN İNCELENMESİ”, DEU Journal of GSSS, vol. 28, no. 2, pp. 606–631, June 2026, doi: 10.16953/deusosbil.1815190.
ISNAD
Aktan, Zekeriya Deniz. “10-15 YAŞ ARASI ÇOCUKLARDA HASTALIK KAYGISININ PSİKOLOJİK BELİRLEYİCİLERİNİN İNCELENMESİ”. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 28/2 (June 1, 2026): 606-631. https://doi.org/10.16953/deusosbil.1815190.
JAMA
1.Aktan ZD. 10-15 YAŞ ARASI ÇOCUKLARDA HASTALIK KAYGISININ PSİKOLOJİK BELİRLEYİCİLERİNİN İNCELENMESİ. DEU Journal of GSSS. 2026;28:606–631.
MLA
Aktan, Zekeriya Deniz. “10-15 YAŞ ARASI ÇOCUKLARDA HASTALIK KAYGISININ PSİKOLOJİK BELİRLEYİCİLERİNİN İNCELENMESİ”. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, vol. 28, no. 2, June 2026, pp. 606-31, doi:10.16953/deusosbil.1815190.
Vancouver
1.Zekeriya Deniz Aktan. 10-15 YAŞ ARASI ÇOCUKLARDA HASTALIK KAYGISININ PSİKOLOJİK BELİRLEYİCİLERİNİN İNCELENMESİ. DEU Journal of GSSS. 2026 Jun. 1;28(2):606-31. doi:10.16953/deusosbil.1815190