Research Article

GELECEK KAYGISI VE İŞ GÜVENSİZLİĞİNİN İŞE YABANCILAŞMA ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: PSİKOLOJİK SAĞLAMLIĞIN ARACI VE SIKINTIYA DAYANMANIN DÜZENLEYİCİ ROLÜ

Volume: 28 Number: 3 September 15, 2026
TR EN

GELECEK KAYGISI VE İŞ GÜVENSİZLİĞİNİN İŞE YABANCILAŞMA ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: PSİKOLOJİK SAĞLAMLIĞIN ARACI VE SIKINTIYA DAYANMANIN DÜZENLEYİCİ ROLÜ

Abstract

Araştırmanın amacı, çağrı merkezi çalışanlarının gelecek kaygısı, iş güvensizliği, işe yabancılaşma, psikolojik sağlamlık ve sıkıntıya dayanma düzeyleri arasındaki ilişkileri ortaya koymaktır. Bu doğrultuda araştırmanın verileri 214 çağrı merkezi çalışanından elde edilmiştir. Bu verileri analiz etmek için Spss, process macro eklentisi ve jamovi programları kullanılmıştır. Elde edilen bulgularda gelecek kaygısı ve iş güvensizliğinin işe yabancılaşma ile pozitif ilişkisinin olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca psikolojik sağlamlığın, gelecek kaygısı ile işe yabancılaşma ve iş güvensizliği ile işe yabancılaşma arasındaki ilişkileri açıklayan anlamlı bir aracı değişken olduğu tespit edilmiştir. Sıkıntıya dayanma değişkenin ise psikolojik sağlamlığın gelecek kaygısı ile işe yabancılaşma arasındaki ilişkiye aracılık durumunu koşullu olarak düzenlediği saptanmıştır. Ayrıca gelecek kaygısı ile işe yabancılaşma arasındaki ilişki, sıkıntıya dayanma düzeyinin (düşük, orta, yüksek) düzenleyici (moderatör) etkisi altında incelenmiştir. Çalışanların sıkıntıya dayanma düzeyi arttıkça, gelecek kaygısının işe yabancılaşma üzerindeki etkisinin zayıfladığı bulgusuna ulaşılmıştır. Bu sonuçlar, çağrı merkezlerinde gelecek kaygısı ve iş güvensizliğinin çalışanların işe yabancılaşması üzerindeki etkilerini hafifletmek için psikolojik sağlamlık ve sıkıntıya dayanma düzeylerinin güçlendirilmesi gerektiğini göstermektedir.

Keywords

References

  1. Abouelenien, R. E. I., Abd-Elhady, M. H., Hussien, I. M., & Hashad, M. E. (2024). The effect of job insecurity on employees’ job performance in the hospitality and tourism industry: The role of work alienation. Journal of the Faculty of Tourism and Hotels-University of Sadat City, 8(1/1), 1-20.
  2. Aguiar-Quintana, T., Nguyen, T. H. H., Araujo-Cabrera, Y., & Sanabria-Díaz, J. M. (2021). Do job insecurity, anxiety and depression caused by the COVID-19 pandemic influence hotel employees’ self-rated task performance? The moderating role of employee resilience. International Journal of Hospitality Management, 94, 102868.
  3. Ağırkaya, K., & Erdem, R. (2023). Psikolojik sağlamlık: Sağlık çalışanları açısından bir değerlendirme. Pamukkale Üniversitesi İşletme Araştırmaları Dergisi, 10(2), 656-678.
  4. Aiken, M., & Hage, J. (1966). Organizational alienation: A comparative analysis. American Sociological Review, 31, 497-507.
  5. Badran, F., & Khaled, M. (2021). Job security as perceived by staff nurses and its relation to their work alienation. Egyptian Journal of Health Care, 12(4), 1611-1620.
  6. Bakker, A. B., & Demerouti, E. (2007). The job demands‐resources model: State of the art. Journal of Managerial Psychology, 22(3), 309-328.
  7. Banai, M., Reisel, W. D., & Probst, T. M. (2004). A managerial and personal control model: Predictions of work alienation and organizational commitment in Hungary. Journal of International Management, 10(3), 375-392.
  8. Banducci, A., Lejuez, C., Dougherty, L., & MacPherson, L. (2017). A Prospective Examination of the Relations Between Emotional Abuse and Anxiety: Moderation by Distress Tolerance. Prevention Science, 18, 20-30.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Strategy, Management and Organisational Behaviour (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

September 15, 2026

Submission Date

December 1, 2025

Acceptance Date

March 4, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 28 Number: 3

APA
Seyrek, E. (2026). GELECEK KAYGISI VE İŞ GÜVENSİZLİĞİNİN İŞE YABANCILAŞMA ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: PSİKOLOJİK SAĞLAMLIĞIN ARACI VE SIKINTIYA DAYANMANIN DÜZENLEYİCİ ROLÜ. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 28(3), 1391-1423. https://doi.org/10.16953/deusosbil.1833471
AMA
1.Seyrek E. GELECEK KAYGISI VE İŞ GÜVENSİZLİĞİNİN İŞE YABANCILAŞMA ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: PSİKOLOJİK SAĞLAMLIĞIN ARACI VE SIKINTIYA DAYANMANIN DÜZENLEYİCİ ROLÜ. DEU Journal of GSSS. 2026;28(3):1391-1423. doi:10.16953/deusosbil.1833471
Chicago
Seyrek, Emre. 2026. “GELECEK KAYGISI VE İŞ GÜVENSİZLİĞİNİN İŞE YABANCILAŞMA ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: PSİKOLOJİK SAĞLAMLIĞIN ARACI VE SIKINTIYA DAYANMANIN DÜZENLEYİCİ ROLÜ”. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 28 (3): 1391-1423. https://doi.org/10.16953/deusosbil.1833471.
EndNote
Seyrek E (September 1, 2026) GELECEK KAYGISI VE İŞ GÜVENSİZLİĞİNİN İŞE YABANCILAŞMA ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: PSİKOLOJİK SAĞLAMLIĞIN ARACI VE SIKINTIYA DAYANMANIN DÜZENLEYİCİ ROLÜ. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 28 3 1391–1423.
IEEE
[1]E. Seyrek, “GELECEK KAYGISI VE İŞ GÜVENSİZLİĞİNİN İŞE YABANCILAŞMA ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: PSİKOLOJİK SAĞLAMLIĞIN ARACI VE SIKINTIYA DAYANMANIN DÜZENLEYİCİ ROLÜ”, DEU Journal of GSSS, vol. 28, no. 3, pp. 1391–1423, Sept. 2026, doi: 10.16953/deusosbil.1833471.
ISNAD
Seyrek, Emre. “GELECEK KAYGISI VE İŞ GÜVENSİZLİĞİNİN İŞE YABANCILAŞMA ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: PSİKOLOJİK SAĞLAMLIĞIN ARACI VE SIKINTIYA DAYANMANIN DÜZENLEYİCİ ROLÜ”. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 28/3 (September 1, 2026): 1391-1423. https://doi.org/10.16953/deusosbil.1833471.
JAMA
1.Seyrek E. GELECEK KAYGISI VE İŞ GÜVENSİZLİĞİNİN İŞE YABANCILAŞMA ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: PSİKOLOJİK SAĞLAMLIĞIN ARACI VE SIKINTIYA DAYANMANIN DÜZENLEYİCİ ROLÜ. DEU Journal of GSSS. 2026;28:1391–1423.
MLA
Seyrek, Emre. “GELECEK KAYGISI VE İŞ GÜVENSİZLİĞİNİN İŞE YABANCILAŞMA ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: PSİKOLOJİK SAĞLAMLIĞIN ARACI VE SIKINTIYA DAYANMANIN DÜZENLEYİCİ ROLÜ”. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, vol. 28, no. 3, Sept. 2026, pp. 1391-23, doi:10.16953/deusosbil.1833471.
Vancouver
1.Emre Seyrek. GELECEK KAYGISI VE İŞ GÜVENSİZLİĞİNİN İŞE YABANCILAŞMA ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: PSİKOLOJİK SAĞLAMLIĞIN ARACI VE SIKINTIYA DAYANMANIN DÜZENLEYİCİ ROLÜ. DEU Journal of GSSS. 2026 Sep. 1;28(3):1391-423. doi:10.16953/deusosbil.1833471