Research Article

SİYAH PELERİNLİ KIZ’DAN KARA PEÇELİ CADI’YA: FEMİNİST MASAL İNCELEMESİ

Volume: 21 Number: 2 June 26, 2019
EN TR

SİYAH PELERİNLİ KIZ’DAN KARA PEÇELİ CADI’YA: FEMİNİST MASAL İNCELEMESİ

Abstract

Sosyolog Pınar Selek çocukluk yıllarında dinleyici olarak dâhil olduğu masal dünyasında daha sonra kız kardeşine masal anlatarak masal söyleyicisi olarak devam etmiş ve feminist masal örnekleri olan Su Damlası, Yeşil Kız ve Siyah Pelerinli Kız adlı masal kitaplarıyla edebiyat dünyasına masal yazarı olarak giriş yapmıştır. Makalede incelenen Siyah Pelerinli Kız, küçük yaştaki bir kızın ataerkil bir toplumda kendine yer edinerek yaşayabilmesi için kendisine dayatılan rollere başkaldırmasının konu edildiği bir masal olmanın da ötesinde, cinsiyet rollerini topyekûn eleştiren, bekâr anne olan bir kadının toplum tarafından yalnızlaştırılmasıyla başlayıp toplum dışına itilmesini ve bu sürecin sessiz tanıklarını -bir arada yaşamanın eril kodlarına da dikkat çekerek- eleştiren bir masaldır.

Siyah Pelerinli Kız aynı zamanda para karşılığı zorla evlendirme de para karşılığı çocuk yaşta zorla evlendirilmeye de, 'çocuk gelin' meselesine de “çocuktan gelin olmaz” diyerek göz kırpan, “ya perisin ya cadı” ikiliğine sıkıştırılmaya çalışılan kadınlara ikilikleri yıkmanın mümkünlüğü üzerine ipuçları veren bir masal olarak açıkça yeni feminist masal örneklerindendir. Masalda Siyah Pelerinli Kız’ın Kara Peçeli Cadı’ya dönüşümü ve Yosun adlı masal kahramanın Yosun Peri’ye yolculuğu ekseninde aslında iki farklı hikâyeye sahip olan kadının ortak başkaldırılarına da tanıklık ediyoruz. Erkek egemen sistemi, eril ideolojiyi, toplumsal normları eleştirmenin yanı sıra ‘feminist kız kardeşlik’ ilkesi de masalda kendine böylece yer buluyor.

Keywords

References

  1. Bacchilega, C. (1997). Postmodern fairy tales: gender and narrative strategies. Philadelphia: Pennsylvania Press.
  2. Bayat, F. (2015). Türk mitolojik sistemi-1. İstanbul: Ötüken Neşriyat.
  3. Bock, P. K. (2001). İnsan davranışlarının kültürel temelleri. Serpil Altuntek (Çev.). Ankara: İmge Kitabevi.
  4. Eflatun. (1971). Devlet. Sabahattin Eyüboğlu (Çev.). İstanbul: Remzi Kitabevi.
  5. Ergun, P. (2004). Türk kültüründe ağaç kültü. Ankara: Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı.
  6. Fromm, E. (1990). Rüyalar, masallar, mitoslar. Arıtan, A. ve Ökten, K.H.(Çev.). İstanbul: Arıtan Yayınevi.
  7. Harries, E. W. (2001). Twice upon a time: women writers and the history of the fairy tale. New Jersey: Princeton University Press.
  8. Irzık, S. ve Parla, J. (Der.). (2009). Kadınlar dile düşünce: Edebiyat ve toplumsal cinsiyet. İstanbul: İletişim Yayınları.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Research Article

Publication Date

June 26, 2019

Submission Date

November 8, 2018

Acceptance Date

November 20, 2018

Published in Issue

Year 2019 Volume: 21 Number: 2

APA
Kaygan, M. (2019). SİYAH PELERİNLİ KIZ’DAN KARA PEÇELİ CADI’YA: FEMİNİST MASAL İNCELEMESİ. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 21(2), 375-395. https://doi.org/10.16953/deusosbil.480582
AMA
1.Kaygan M. SİYAH PELERİNLİ KIZ’DAN KARA PEÇELİ CADI’YA: FEMİNİST MASAL İNCELEMESİ. DEU Journal of GSSS. 2019;21(2):375-395. doi:10.16953/deusosbil.480582
Chicago
Kaygan, Melike. 2019. “SİYAH PELERİNLİ KIZ’DAN KARA PEÇELİ CADI’YA: FEMİNİST MASAL İNCELEMESİ”. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 21 (2): 375-95. https://doi.org/10.16953/deusosbil.480582.
EndNote
Kaygan M (June 1, 2019) SİYAH PELERİNLİ KIZ’DAN KARA PEÇELİ CADI’YA: FEMİNİST MASAL İNCELEMESİ. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 21 2 375–395.
IEEE
[1]M. Kaygan, “SİYAH PELERİNLİ KIZ’DAN KARA PEÇELİ CADI’YA: FEMİNİST MASAL İNCELEMESİ”, DEU Journal of GSSS, vol. 21, no. 2, pp. 375–395, June 2019, doi: 10.16953/deusosbil.480582.
ISNAD
Kaygan, Melike. “SİYAH PELERİNLİ KIZ’DAN KARA PEÇELİ CADI’YA: FEMİNİST MASAL İNCELEMESİ”. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 21/2 (June 1, 2019): 375-395. https://doi.org/10.16953/deusosbil.480582.
JAMA
1.Kaygan M. SİYAH PELERİNLİ KIZ’DAN KARA PEÇELİ CADI’YA: FEMİNİST MASAL İNCELEMESİ. DEU Journal of GSSS. 2019;21:375–395.
MLA
Kaygan, Melike. “SİYAH PELERİNLİ KIZ’DAN KARA PEÇELİ CADI’YA: FEMİNİST MASAL İNCELEMESİ”. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, vol. 21, no. 2, June 2019, pp. 375-9, doi:10.16953/deusosbil.480582.
Vancouver
1.Melike Kaygan. SİYAH PELERİNLİ KIZ’DAN KARA PEÇELİ CADI’YA: FEMİNİST MASAL İNCELEMESİ. DEU Journal of GSSS. 2019 Jun. 1;21(2):375-9. doi:10.16953/deusosbil.480582