Derleme

BÖBREK HASTALIKLARINDA NİTRİK OKSİT SENTAZ AKTİVİTESİ VE DÜZENLENME MEKANİZMALARI

Cilt: 37 Sayı: 3 25 Ocak 2024
PDF İndir
TR EN

BÖBREK HASTALIKLARINDA NİTRİK OKSİT SENTAZ AKTİVİTESİ VE DÜZENLENME MEKANİZMALARI

Öz

Nitrik oksit (NO) gaz yapıda, 5-6 saniyelik yarılanma ömrüne sahip, birçok fizyolojik ve patolojik olayda görev alan bir moleküldür. Fizyolojik şartlarda böbrekte renal ve glomerüler hemodinamiğin düzenlenmesi, natriürezis, medullar perfüzyon, tübüloglomerüler feedback, tübüler sodyum reabsorbsiyonu ve renal sinir aktivitesi gibi birçok olayda rol almaktadır. NO sentezinin bozulması sonucu çeşitli böbrek hasarı hastalıkları ortaya çıktığından bu mekanizmaların bilinmesi böbrek hasarına yönelik geliştirilecek tedavi yöntemlerinde önemli bir kilit noktasıdır. NO sentezinden sorumlu olan nitrik oksit sentaz (NOS) enzimlerinin insanda tanımlanan üç izoformu; nöronal NOS (nNOS), indüklenebilir NOS (iNOS) ve endotelyal NOS (eNOS)’dur. Bu enzimler ilk bulundukları doku ve işlevlerine göre adlandırılmış olsa da böbrekte geniş bir lokalizasyona sahip ve birçok böbrek hastalığıyla ilişkilendirilmiş enzimlerdir. Böbrek hastalıklarıyla ilgili yapılan çalışmalarda NO düzeyi ve NOS enzim aktivitesindeki değişiklikler önemli rol oynadığından, NOS’ların düzenlenmesinden sorumlu moleküler mekanizmalar birçok çalışmanın temelini oluşturmaktadır. Bu nedenle, bu derlemede NOS’ların moleküler düzenlenme mekanizmaları ve çeşitli böbrek hastalıklarıyla olan ilişkisi incelenmiş, bu mekanizmalara bütüncül bir bakış açısıyla böbrek patofizyolojisinde NO’nun rolü açıklanmaya çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. 1. Moncada S, Higgs E A. The discovery of nitric oxide and its role in vascular biology. British Journal of Pharmacology. 2006;147, S193–S201.
  2. 2. Garcia X, Stein F. Nitric oxide. Seminars in Pediatric İnfectious Diseases. 2006;17(2):55-57.
  3. 3. Mount P F, Power D A. Nitric oxide in the kidney : functions and regulation of synthesis. Acta Physiologica. 2006;187(4):433–446.
  4. 4. Förstermann U, Sessa W C. Nitric oxide synthases: regulation and function. European Heart Journal. 2012;33, 829–837.
  5. 5. Alderton W K, Cooper C E, Knowles R G. Nitric oxide synthases: structure, function and inhibition. Biochemical Journal. 2001;357,593-615.
  6. 6. Sies H, Jones D P. Reactive oxygen species (ROS) as pleiotropic physiological signalling agents. Nature Reviews Molecular Cell Biology. 2020;21, 363-383.
  7. 7. Araujo M, Welch W J. Oxidative stress and nitric oxide in kidney function. Current Opinion in Nephrology and Hypertension. 2006;15:72–77.
  8. 8. Nezu M, Suzuki N. Roles of NRF2 in protecting the kidney from oxidative damage. International Journal of Molecular Sciences. 2020;21(8) 2951.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Biyokimya ve Hücre Biyolojisi (Diğer)

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

25 Ocak 2024

Gönderilme Tarihi

9 Ocak 2023

Kabul Tarihi

11 Aralık 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 37 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Şahin, A. C., Çavdar, C., & Çavdar, Z. (2024). BÖBREK HASTALIKLARINDA NİTRİK OKSİT SENTAZ AKTİVİTESİ VE DÜZENLENME MEKANİZMALARI. Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, 37(3), 293-307. https://doi.org/10.18614/deutip.1231395
AMA
1.Şahin AC, Çavdar C, Çavdar Z. BÖBREK HASTALIKLARINDA NİTRİK OKSİT SENTAZ AKTİVİTESİ VE DÜZENLENME MEKANİZMALARI. DEU Tıp Derg. 2024;37(3):293-307. doi:10.18614/deutip.1231395
Chicago
Şahin, Aygül Cemre, Caner Çavdar, ve Zahide Çavdar. 2024. “BÖBREK HASTALIKLARINDA NİTRİK OKSİT SENTAZ AKTİVİTESİ VE DÜZENLENME MEKANİZMALARI”. Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi 37 (3): 293-307. https://doi.org/10.18614/deutip.1231395.
EndNote
Şahin AC, Çavdar C, Çavdar Z (01 Ocak 2024) BÖBREK HASTALIKLARINDA NİTRİK OKSİT SENTAZ AKTİVİTESİ VE DÜZENLENME MEKANİZMALARI. Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi 37 3 293–307.
IEEE
[1]A. C. Şahin, C. Çavdar, ve Z. Çavdar, “BÖBREK HASTALIKLARINDA NİTRİK OKSİT SENTAZ AKTİVİTESİ VE DÜZENLENME MEKANİZMALARI”, DEU Tıp Derg, c. 37, sy 3, ss. 293–307, Oca. 2024, doi: 10.18614/deutip.1231395.
ISNAD
Şahin, Aygül Cemre - Çavdar, Caner - Çavdar, Zahide. “BÖBREK HASTALIKLARINDA NİTRİK OKSİT SENTAZ AKTİVİTESİ VE DÜZENLENME MEKANİZMALARI”. Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi 37/3 (01 Ocak 2024): 293-307. https://doi.org/10.18614/deutip.1231395.
JAMA
1.Şahin AC, Çavdar C, Çavdar Z. BÖBREK HASTALIKLARINDA NİTRİK OKSİT SENTAZ AKTİVİTESİ VE DÜZENLENME MEKANİZMALARI. DEU Tıp Derg. 2024;37:293–307.
MLA
Şahin, Aygül Cemre, vd. “BÖBREK HASTALIKLARINDA NİTRİK OKSİT SENTAZ AKTİVİTESİ VE DÜZENLENME MEKANİZMALARI”. Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, c. 37, sy 3, Ocak 2024, ss. 293-07, doi:10.18614/deutip.1231395.
Vancouver
1.Aygül Cemre Şahin, Caner Çavdar, Zahide Çavdar. BÖBREK HASTALIKLARINDA NİTRİK OKSİT SENTAZ AKTİVİTESİ VE DÜZENLENME MEKANİZMALARI. DEU Tıp Derg. 01 Ocak 2024;37(3):293-307. doi:10.18614/deutip.1231395