Research Article

Anadoluda Yetişen Dört Centaurea L. Türünün Antiaging ve Antidiyabet Etkilerinin Belirlenmesi

Volume: 6 Number: 2 June 14, 2024
EN TR

Anadoluda Yetişen Dört Centaurea L. Türünün Antiaging ve Antidiyabet Etkilerinin Belirlenmesi

Abstract

Centaurea L., dünya çapında, özellikle Batı Asya ve Akdeniz bölgelerinde dağılım gösteren 600'den fazla türüyle Asteraceae familyasının dördüncü en büyük cinsi olup Türkiye'de 109'u endemik olmak üzere 179 türü bulunmaktadır. Bu çalışmada, Anadolu'dan dört Centaurea türünün antiaging ve antidiyabet etkilerini belirlemesi amaçlanmaktadır. Ayrıca Centaurea lycopifolia, C. balsamita, C. depressa, ve C. iberica türlerinin GC-MS ile bazı triterpen içerikleri belirlenmiştir. C. lycopifolia türünün aseton ekstresinde (4271.54 μg/g ekstre), C. balsamita türünün aseton ekstresinde (2872.28) ve metanol ekstresinde (3564.05) α-amirin tespit edilmiştir. Antiaging açısından elastaz ve kollajenaz yöntemlerinde C. lycopifolia aseton ekstresinin elastaz enzimine karşı iyi derecede (27.83±1.31, oleanolik asit:37.47±0.82) inhibe edici aktivite sergilemiştir. Antidiyabetik açısından değerlendirdiğimizde ise C. depressa türünün aseton ekstresinin 12.5, 50 ve 200 µg/mL farklı konsantrasyonlarda α-glukozidazı çok yüksek düzeyde (sırasıyla, % inhibisyon: 29.03±0.49, 45.87±1.06, 84.81±1.22, akarboz: 1.23±0.03, 28.51±0.44, 64.37±1.80) inhibisyon aktivitesi gösterdiği belirlenmiştir. C. depressa türünün metanol ekstresi ile C. iberica ve C. lycopifolia türlerinin aseton ekstreleriinin α-glukozidaz enzimini yüksek düzeyde inhibe ettiği belirlenmiştir. C. balsamita türünün metanol ekstresinin ise 800 µg/mL konsantrasyonda α-amilaz enzimine karşı yüksek düzeyde (65.43±1.40, akarboz: 67.18±1.73) inhibisyon aktivitesi gösterdiği tespit edilmiştir. Sonuç olarak C. lycopifolia türünün antiaging potansiyeli nedeniyle kozmetik endüstrisinde, C. depressa, C. iberica, C. lycopifolia ve C. balsamita türlerinin antidiyabetik potansiyelleri nedeniyle farmasötik alanda kullanılabilmesi için daha detaylı çalışmalara konu olması gerektiği düşünülmektedir.

Keywords

Centaurea, GC-MS, α-amirin, enzim aktivite, antiaging, antidiyabetik

Supporting Institution

Dicle Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi Koordinatörlüğü

Project Number

ECZACILIK.22.001, 2022

Ethical Statement

Bu çalışmada, yazarlar “Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi” kapsamındaki tüm kurallara uyduklarını, ilgili yönergenin “Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiğine Aykırı Eylemler” olarak belirtilen başlığı altındaki eylemlerden hiçbirini gerçekleştirmediklerini taahhüt ederler.

Thanks

Yazarlar bu çalışmada örnek materyalleri teşhis eden Dr.Yeter Yeşil’e (İstanbul üniversitesi Eczacılık Fakültesi Famasötik Botanik ABD) ve Dicle Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi Koordinatörlüğü’ne (Proje Numarası: ECZACILIK.22.001, 2022) teşekkür etmektedirler.

References

  1. Akdeniz, M., Yener, İ., Dincel, D., Firat, M., Karataş Değirmenci, D., Ertaş, A. (2022). Determination of fingerprints contents of different extracts and parts of six endemic Salvia taxa by GC–MS: Source species for valuable compounds with drug or drug potential. Biomedical Chromatography, 36, e5263. doi.org/10.1002/bmc.5263
  2. Akdeniz, M., Yener, İ., Yilmaz, M.A., Kandemir, S.İ., Tekin, F., Ertaş, A. (2021). A potential species for cosmetic and pharmaceutical industries: Insight to chemical and biological investigation of naturally grown and cultivated Salvia multicaulis Vahl. Industrial Crops and Products, 168, 113566. doi: 10.1016/j.indcrop.2021.113566
  3. Akdeniz, M., Yigitkan, S., Yilmaz, M.A., Yener, İ., Varhan-Oral, E., Firat, M., Orhan, I.E., Kolak, U., Ertas, A. (2024). A Comprehensive study on chemical and biological investigation of Thymus brachychilus Jalas: A Rich source of ursolic and oleanolic acids. Analytical Letters, doi: 10.1080/00032719.2023.2300737
  4. Alachkar, A., Jaddouh, A., Elsheikh, M.S., Bilia, A.R., Vincieri, F.F. (2018). Traditional medicine in Syria: Folk medicine in Aleppo Governorate. Natural Product Communications, 6, 79-84. doi: 10.1177/1934578X1100600119
  5. Alam, M., Ali, S., Ahmed, S., Elasbali, A.M., Adnan, M., Islam, A., Hassan, M.I., Yadav, D.K. (2021). Therapeutic potential of ursolic acid in cancer and diabetic neuropathy diseases. International Journal of Molecular Sciences, 22, 12162. doi: 10.3390/ijms222212162
  6. Arif, R., Küpeli, E., Ergun, F. (2004). The biological activity of Centaurea L. species. Gazi University Journal of Science, 17, 149-164.
  7. Bakir, D., Akdeniz, M., Ertaş, A., Yılmaz, M.A., Yener, İ., Firat, M., Kolak, U. (2020). A GC-MS method validation for quantitative investigation of some chemical markers in Salvia hypargeia Fisch. & C.A. Mey. of Turkey: enzyme inhibitory potential of ferruginol. Journal of Food Biochemistry, 44, e13350. doi: 10.1111/jfbc.13350
  8. Baytop, T. (1999). Therapy with medicinal plants in Turkey (Past and Present). 2nd ed.; Istanbul University Press: Istanbul, Turkey, 316.
  9. Boğa, M., Alkan, H., Ertaş, A., Oral, E.V., Yılmaz, M. A., Yeşil, Y., Gören, A.C., Temel, H., & Kolak, U. (2016). Phytochemical profile and some biological activities of three Centaurea species from Turkey. Tropical Journal of Pharmaceutical Research, 15, 1865-1875. doi:10.4314/tjpr.v15i9.8
  10. Bohm, B.A., Stuessy, T.F. (2001). Flavonoids of the sunflower family (Asteraceae). Springer Science and Business Media, Austria.
APA
Çavuşoğlu, M., Akdeniz, M., Yener, İ., Alkan, H., & Ertaş, A. (2024). Anadoluda Yetişen Dört Centaurea L. Türünün Antiaging ve Antidiyabet Etkilerinin Belirlenmesi. Doğu Fen Bilimleri Dergisi, 6(2), 24-37. https://doi.org/10.57244/dfbd.1391283
AMA
1.Çavuşoğlu M, Akdeniz M, Yener İ, Alkan H, Ertaş A. Anadoluda Yetişen Dört Centaurea L. Türünün Antiaging ve Antidiyabet Etkilerinin Belirlenmesi. Doğu Fen Bilimleri Dergisi. 2024;6(2):24-37. doi:10.57244/dfbd.1391283
Chicago
Çavuşoğlu, Mehmet, Mehmet Akdeniz, İsmail Yener, Hüseyin Alkan, and Abdulselam Ertaş. 2024. “Anadoluda Yetişen Dört Centaurea L. Türünün Antiaging Ve Antidiyabet Etkilerinin Belirlenmesi”. Doğu Fen Bilimleri Dergisi 6 (2): 24-37. https://doi.org/10.57244/dfbd.1391283.
EndNote
Çavuşoğlu M, Akdeniz M, Yener İ, Alkan H, Ertaş A (June 1, 2024) Anadoluda Yetişen Dört Centaurea L. Türünün Antiaging ve Antidiyabet Etkilerinin Belirlenmesi. Doğu Fen Bilimleri Dergisi 6 2 24–37.
IEEE
[1]M. Çavuşoğlu, M. Akdeniz, İ. Yener, H. Alkan, and A. Ertaş, “Anadoluda Yetişen Dört Centaurea L. Türünün Antiaging ve Antidiyabet Etkilerinin Belirlenmesi”, Doğu Fen Bilimleri Dergisi, vol. 6, no. 2, pp. 24–37, June 2024, doi: 10.57244/dfbd.1391283.
ISNAD
Çavuşoğlu, Mehmet - Akdeniz, Mehmet - Yener, İsmail - Alkan, Hüseyin - Ertaş, Abdulselam. “Anadoluda Yetişen Dört Centaurea L. Türünün Antiaging Ve Antidiyabet Etkilerinin Belirlenmesi”. Doğu Fen Bilimleri Dergisi 6/2 (June 1, 2024): 24-37. https://doi.org/10.57244/dfbd.1391283.
JAMA
1.Çavuşoğlu M, Akdeniz M, Yener İ, Alkan H, Ertaş A. Anadoluda Yetişen Dört Centaurea L. Türünün Antiaging ve Antidiyabet Etkilerinin Belirlenmesi. Doğu Fen Bilimleri Dergisi. 2024;6:24–37.
MLA
Çavuşoğlu, Mehmet, et al. “Anadoluda Yetişen Dört Centaurea L. Türünün Antiaging Ve Antidiyabet Etkilerinin Belirlenmesi”. Doğu Fen Bilimleri Dergisi, vol. 6, no. 2, June 2024, pp. 24-37, doi:10.57244/dfbd.1391283.
Vancouver
1.Mehmet Çavuşoğlu, Mehmet Akdeniz, İsmail Yener, Hüseyin Alkan, Abdulselam Ertaş. Anadoluda Yetişen Dört Centaurea L. Türünün Antiaging ve Antidiyabet Etkilerinin Belirlenmesi. Doğu Fen Bilimleri Dergisi. 2024 Jun. 1;6(2):24-37. doi:10.57244/dfbd.1391283