Mir’âtü’l-Fevâ’id fî Terâcimi Meşâhîr-i Âmid, Ali Emîrî Efendi’nin gençlik döneminde kaleme aldığı biyografik bir eserdir. Ali Emîrî’nin bu eseri hazırlamaktaki amacı Diyarbekirli âlim ve şairlerin, şehrin ileri gelenlerinin ve Diyarbekir’de görev yapmış devlet adamlarının hayat hikâyelerini yazarak onların unutulmasını engellemektir. Eser hem genel tarih, hem de şehir, kültür ve mimarlık tarihi açısından oldukça zengindir. Bu eser Kürt çalışmaları açısından da önemli bir kaynaktır; çünkü Ali Emîrî bu eserinde Osmanlı döneminde yaşamış üç Kürt şairinden de bahseder. Ali Emîrî, daha eserinin başında Cizre’den ve bu şehrin âlimlerinden bahseder. Cizre, bu dönemde idari olarak Diyarbekir vilayetine bağlı Mardin’in bir kazasıdır. Ali Emîrî, Cizre tarihi hakkında bilgiler verdikten sonra bu şehirle ilintili olarak üç Kürt şairinin hayatı ve eserleri hakkında da kısa bilgiler verir. Bu şairler, eserleri geçtiğimiz yıllarda Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından yeniden basılan Molla Ahmed el-Cezerî (Melayê Cizîrî, ö. 1640), Ahmed-i Hânî (Ehmedê Xanî, ö. 1707?) ve Molla Hüseyin-i Bateyî (Melayê Bateyî, ö.1750?)’dir. Ali Emîrî, hakkında bilgi verdiği bu şairlerin bazı eserlerini bizzat gördüğünü belirtir. Gerçekten de Ali Emîrî’nin milletine hediye ettiği zengin kütüphanesinde Kürtçe yazma eserler de mevcuttur. Çalışmamız esnasında Ali Emîrî’nin verdiği bilgileri kütüphanesindeki elyazmaları ve güncel kaynaklar ile karşılaştırarak ele aldık.
Mir’atu'l-Feva’id is Ali Emiri Efendi’s biographical work written in his youth. Ali Emiri’s aim was to prevent the forgetting Diyarbekir’s scholars, poets, the notables, and the statesmen served in Diyarbekir by writing their life stories. The work is rich in general history as well as the history of the city, culture and architecture. It is also an important source for Kurdish studies because He mentions three Kurdish poets of the Ottoman period. Ali Emiri mentions Cizre and its scholars at the beginning. Cizre was administratively a district of Mardin in the province of Diyarbekir during this period. After informing the history of Cizre, He gives brief information about the lives and works of three Kurdish poets related to this city. These poets are Mullah Ahmad Jazari, Ahmad Hani and Mullah Huseyin Bateyi, whose works have recently been reprinted by the Ministry of Culture and Tourism in Turkey. Ali Emiri states that he saw some of the works of these poets. Indeed, there are also Kurdish manuscripts in Ali Emiri’s rich library, which he gifted to his nation. In our study, we compared Ali Emiri’s information with the manuscripts in his library and current sources.
Primary Language | Turkish |
---|---|
Subjects | Kurdish Language, Literature and Culture |
Journal Section | Research Articles |
Authors | |
Early Pub Date | July 1, 2024 |
Publication Date | July 4, 2024 |
Submission Date | January 9, 2024 |
Acceptance Date | April 15, 2024 |
Published in Issue | Year 2024 |
Dicle University
Journal of Social Sciences Institute (DUSBED)