SURİYE’DE YENİ BİR HOYBUN HAREKETİ VE İTALYA FAKTÖRÜ 1935-1939
Abstract
Ermeni-Kürt ittifakı, kendi dinamiklerinin dışında Suriye’de çıkarları olan devletlerin güdümünde bir seyir takip eder. Bu ittifakın ortaya çıkışında iki toplumun hedeflerine müstakil olarak ulaşamayacağı gerçekliği etkili olur. Şeyh Said isyanının başarısızlığı Kürt komitecilerini zorunlu olarak Anadolu’nun dışında Suriye-Lübnan coğrafyasına yöneltir. Suriye’deki İngiltere ve sonrasında coğrafyanın avantajlarını kullanarak Fransa’nın güdümünde gelişen bu hareket, Ağrı isyanının bastırılmasıyla eski gücünden uzaklaşır. 1935’lerde yeniden filizlenmeye başlayan bu hareket İngiltere ve Fransa’dan ziyade İtalya eksenli bir harekete dönüşür. İtalya’nın zihninde Habeşistan konusunun önemli bir yer işgal etmesi, ittifakın dinamizmini ve geleceğini etkiler. II. Hoybun dönemi olarak adlandırdığımız bu oluşumda Ermeni faktörünün daha belirgin ve daha başat bir rol aldığı görülür. Bu dönemde ittifak içerisinde yer alan Kürtlerin federasyon ile bağımsızlık arasında ikilemde kalmaları hareketin belli bir olgunluğa erişmesini engeller. Birinci dönemde olduğu gibi Sason isyanının başarısızlığından sonra II. Hoybun hareketinin de eski gücünden/etkisinden uzaklaştığı görülür. Ermeni ve Kürt toplumunun kendilerine özgü gelenek, kültür, siyasi duruş ve karakterleri oluşumun suni bir yapıya bürünmesine yol açar
Keywords
A NEW HOYBUN MOVEMENT IN SYRIA AND THE ITALY FACTOR 1935-1939
Abstract
The Armenian-Kurdish alliance follows a course led by states that have interests in Syria outside of their own dynamics. In the emergence of this alliance, the reality that the two communities cannot achieve their goals individually will be effective. The failure of the Sheikh Said rebellion obliges Kurdish committee members to Syria-Lebanon geography outside Anatolia. This movement, which was developed under the guidance of France by using the advantages of the UK and then the geography in Syria, moves away from its former power with the suppression of the Ağrı revolt. This movement, which started to sprout in 1935, turns into an Italian-based movement rather than Britain and France. The fact that the issue of Abyssinia occupies an important place in the mind of Italy affects the dynamism and future of the alliance. It is seen that the Armenian factor played a more prominent and more dominant role in this formation, which we call the period of II. Hoybun. The fact that the Kurds in the alliance were in a dilemma between the federation and independence during this period prevented the movement from reaching a certain level of maturity. As in the first period, after the failure of the Sason rebellion, it was seen that the movement of the II. Hoybun had moved away from its former power / influence. The unique traditions, culture, political stances and characters of the Armenian and Kurdish society lead to the formation of an artificial structure
Keywords
