Varis dışı Üst Gastrointestinal Sistem Kanamalı Hastalarda Klinik Seyri Öngörmede Endoskopi Öncesi Risk Skorlarının Etkinliği
Abstract
Amaç: Üst gastrointestinal kanama (ÜGK) acil servis başvuruları ve hastane yatışlarının önde gelen sebeplerinden biridir. Başvuru esnasında girişimsel tedavi ihtiyacı (endoskopik hemostaz, kan transfüzyonu, cerrahi tedavi), tekrar kanama ve mortaliteyi öngörmede çeşitli risk skorları kullanılmaktadır. Çalışmadaki amacımız endoskopi öncesi pre-endoskopik Rockall (pRS), Glas-gow-Blatchford kanama (GBS) ve AIMS-65 skorlarının yüksek riskli grupları öngörmedeki etkin-liği karşılaştırmaktır.
Yöntemler: Ocak 2015 - Haziran 2016 tarihleri arasında acil servise başvuran ve klinik, laboratuvar ve/veya endoskopik değerlendirme sonucunda varis-dışı ÜGK tanısı konulan hastalar retrospektif olarak tarandı. Demografik ve klinik özellikleri, laboratuvar değerleri, skorlama puanları, endoskopik girişim ve klinik seyirleri (kan transfüzyonu, tekrar kanama, cerrahi tedavi, ölüm) kaydedildi.
Bulgular: Çalışmaya yaş ortalaması 57,2± 18.7 olan 163 (%79’u erkek) hasta alındı. Hemostaz için 92 hastaya endoskopik girişim (%56,4), 6 hastaya cerrahi girişim (%3,7)yapılmıştı. Hastaların %9,2’inde (15 hasta) tekrar kanama gelişmişti. Yüzde %63,8’ine (104 kişi) kan transfüzyonu yapılmıştı. Mortalite oranı %2,5 (4 hasta)idi. Mortaliteyi öngörmede AIMS-65 skoru diğerlerine kıyasla üstün saptandı (AUROC=0.892, p=0.007). Tekrar kanama, kan transfüzyonu ve cerrahi girişimi öngörmede GBS’u diğerlerine kıyasla üstün saptandı (sırasıyla AUROC=0.697, p=0.012; AUROC=0.778, p<0.001 ve AUROC=0.851, p=0.004). Endoskopik girişimi öngörmede pRS ve AIMS-65 benzer etkinlikte olup GBS’una üstündürler (sırasıyla AUROC=0.379, p=0.008 ve AUROC=0.378, p=0.008).
Sonuç: Mortaliteyi öngörmede AIMS-65 skoru üstün bulunmuştur. Tekrar kanama, kan transfüzyonu ve cerrahi girişimi öngörmede GBS skoru üstün bulunmuştur. Endoskopik girişimi öngörmede hiçbir skorun etkinliği yeterli değildi. Hastaneye başvuru esnasında ÜGK hastalarında yük-sek riskli grubu belirlemede GBS ve AIMS-65’in birlikte kullanımı yararlı olabilir.
Keywords
References
- 1.Hearnshaw SA, Logan RF, Lowe D, et al. Acuteupper gastrointestinal bleeding in the UK: patientcharacteristics, diagnoses and outcomes in the 2007UK audit. Gut 2011; 60(10): 1327-35.
- 2.Laine L, Peterson W. Bleeding peptic ulcer.NewEngl J Med 1994; 331(11): 717-27.
- 3.Atkinson RJ, Hurlstone DP. Usefulness ofprognosticindices in upper gastrointestinalbleeding. Best PractResClinGastroenterol 2008;22(2): 233–42.
- 4. Longstreth GF. Epidemiology of hospitalization foracute upper gastrointestinal hemorrhage: apopulation-basedstudy. Am J Gastroenterol 1995;90(2): 206–10.
- 5.Barkun A, Sabbah S, Enns R, et al.TheCanadianRegistry on Nonvariceal UpperGastrointestinal Bleeding and Endoscopy (RUGBE):endoscopic haemostasis and proton pumpinhibition are associated with improved outcomesin a real-life setting. Am J Gastroenterol 2004; 99(7):1238-46.
- 6.Jairath V, Kahan BC, Logan RF, et al. Outcomesfollowing acute nonvariceal upper gastroin-testinalbleeding in relation to time to endoscopy: resultsfrom a nationwide study. Endoscopy 2012; 44(8):723-30.
- 7.Vreeburg EM, Terwee CB, Snel P, et al. Validationof theRockall risk scoring system in uppergastrointestinal bleeding. Gut 1999;44(3):331–5. 8.Tham TC, James C, Kelly M. Predictingoutcome ofacute non-variceal upper gastrointestinalhaemorrhage without endoscopy using the clinicalRockall Score. Postgrad Med J 2006; 82(973):757–9.
- 9.Glasgow-Blatchford O, Murray WR, Glasgow-Blatchford M. A risk score to predict need fortreatment for upper-gastrointestinal haemorrhage.Lancet 2000; 356(9238): 1318–21.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Medical Education
Journal Section
Research Article
Publication Date
March 14, 2024
Submission Date
November 17, 2023
Acceptance Date
February 16, 2024
Published in Issue
Year 2024 Volume: 51 Number: 1
APA
Uçmak, F., & Tuncel, E. T. (2024). Varis dışı Üst Gastrointestinal Sistem Kanamalı Hastalarda Klinik Seyri Öngörmede Endoskopi Öncesi Risk Skorlarının Etkinliği. Dicle Medical Journal, 51(1), 98-105. https://doi.org/10.5798/dicletip.1451694
AMA
1.Uçmak F, Tuncel ET. Varis dışı Üst Gastrointestinal Sistem Kanamalı Hastalarda Klinik Seyri Öngörmede Endoskopi Öncesi Risk Skorlarının Etkinliği. Dicle Medical Journal. 2024;51(1):98-105. doi:10.5798/dicletip.1451694
Chicago
Uçmak, Feyzullah, and Elif Tuğba Tuncel. 2024. “Varis Dışı Üst Gastrointestinal Sistem Kanamalı Hastalarda Klinik Seyri Öngörmede Endoskopi Öncesi Risk Skorlarının Etkinliği”. Dicle Medical Journal 51 (1): 98-105. https://doi.org/10.5798/dicletip.1451694.
EndNote
Uçmak F, Tuncel ET (March 1, 2024) Varis dışı Üst Gastrointestinal Sistem Kanamalı Hastalarda Klinik Seyri Öngörmede Endoskopi Öncesi Risk Skorlarının Etkinliği. Dicle Medical Journal 51 1 98–105.
IEEE
[1]F. Uçmak and E. T. Tuncel, “Varis dışı Üst Gastrointestinal Sistem Kanamalı Hastalarda Klinik Seyri Öngörmede Endoskopi Öncesi Risk Skorlarının Etkinliği”, Dicle Medical Journal, vol. 51, no. 1, pp. 98–105, Mar. 2024, doi: 10.5798/dicletip.1451694.
ISNAD
Uçmak, Feyzullah - Tuncel, Elif Tuğba. “Varis Dışı Üst Gastrointestinal Sistem Kanamalı Hastalarda Klinik Seyri Öngörmede Endoskopi Öncesi Risk Skorlarının Etkinliği”. Dicle Medical Journal 51/1 (March 1, 2024): 98-105. https://doi.org/10.5798/dicletip.1451694.
JAMA
1.Uçmak F, Tuncel ET. Varis dışı Üst Gastrointestinal Sistem Kanamalı Hastalarda Klinik Seyri Öngörmede Endoskopi Öncesi Risk Skorlarının Etkinliği. Dicle Medical Journal. 2024;51:98–105.
MLA
Uçmak, Feyzullah, and Elif Tuğba Tuncel. “Varis Dışı Üst Gastrointestinal Sistem Kanamalı Hastalarda Klinik Seyri Öngörmede Endoskopi Öncesi Risk Skorlarının Etkinliği”. Dicle Medical Journal, vol. 51, no. 1, Mar. 2024, pp. 98-105, doi:10.5798/dicletip.1451694.
Vancouver
1.Feyzullah Uçmak, Elif Tuğba Tuncel. Varis dışı Üst Gastrointestinal Sistem Kanamalı Hastalarda Klinik Seyri Öngörmede Endoskopi Öncesi Risk Skorlarının Etkinliği. Dicle Medical Journal. 2024 Mar. 1;51(1):98-105. doi:10.5798/dicletip.1451694