Research Article

NATIKÎ’NİN TAKRÎZÂTU EBYÂTİ MUHTASARİ’T-TELHÎS ADLI ESERİ

Volume: 56 Number: 2 June 15, 2020
EN TR

NATIKÎ’NİN TAKRÎZÂTU EBYÂTİ MUHTASARİ’T-TELHÎS ADLI ESERİ

Abstract

Son dönem Osmanlı şair ve müelliflerinden olan Ahmed Dursun Nâtıkî’nin Takrîzâtu ebyât adlı eseri, Sa‘düddin Teftâzânî’ye ait Muhtasarü’l-maânî’de geçen şiirlerin birçok açıdan incelendiği mensur Arapça bir belâgat kitabıdır. Eserin mukaddimesinde aruz ilmine dair bilgiler bulunmaktadır. Eserde, kaynak metinde yer alan beyitlerin aruz kalıpları belirlenip takti işlemleri yapılmıştır. Eser bu yönüyle bir aruz uygulaması niteliğindedir. Yine eserde, beyitler detaylı bir şekilde şerh edilmiş, Arapça şerhin yeterli görülmediği durumlarda ise Türkçe ve Farsça açıklamalara da yer verilmiştir. Ayrıca eserde, beyitlerdeki istişhâd noktaları belirlenmiş ve söz konusu beyitler gramer açısından detaylı bir şekilde incelenmiştir. Özellikle istişhâd noktaları ile ilgili verilen bilgilerin alt yapısını oluşturmak amacıyla, belâgat konularına dair özet bilgiler de verilmiştir. Bu durum, kaynak metne müracaat etmeden eserden yararlanmayı kolaylaştırmıştır. Eserde genel anlamda kaynak metinden yararlanılmışsa da eserin özgün yönleri de bulunmaktadır. Bu çalışmada, Ahmed Dursun Nâtıkî’nin Takrîzâtu ebyât adlı eseri, ana hatlarıyla tanıtılmakta ve kaynak metin ile karşılaştırılarak muhteva açısından değerlendirilmektedir. 

Keywords

References

  1. Bolelli, Nusrettin. Belâgat Arap Edebiyatı. İstanbul: M. Ü. İlahiyat Fakültesi Yayınları, 2013.
  2. Çetin, Nihad M. “Arûz”, Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi.https://islamansiklopedisi.org.tr/aruz (05.01.2020).
  3. Durmuş, İsmail. “Kazvînî, Hatîb”, Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. https://islamansiklopedisi.org.tr/kazvini-hatib (16.01.2020).
  4. Erkal, Abdulkadir. “Ahmet Dursun Nâtıkî ve Divanı üzerine”, A. Ü. Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi 20 (Erzurum 2002), ss. 127-137.
  5. Erkal, Abdulkadir. Ardahanlı Ahmet Dursun Nâtıkî: Divan (İnceleme-Metin-Tıpkıbasım). Ankara: Altınordu Yayınları, 2019.
  6. Hûlî, Emin. Menâhicu’t-tecdîd fi’n-nahv ve’l-belâga ve’t-tefsîr ve’l-edeb. Beyrut: Dâru’l-marife, 1961.
  7. İbn Manzûr, Muhammed b. Mükerrem. “قرض” md. Lisânü’l-Arab. Beyrut: Dâru Saydâ, ts.
  8. Kuneralp, Sinan. Son Dönem Osmanlı Erkân ve Ricali. İstanbul: İsis, 1999.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Linguistics

Journal Section

Research Article

Publication Date

June 15, 2020

Submission Date

February 3, 2020

Acceptance Date

June 1, 2020

Published in Issue

Year 2020 Volume: 56 Number: 2

APA
Şimşek, Ş. (2020). NATIKÎ’NİN TAKRÎZÂTU EBYÂTİ MUHTASARİ’T-TELHÎS ADLI ESERİ. Diyanet İlmi Dergi, 56(2), 353-370. https://doi.org/10.61304/did.683999
AMA
1.Şimşek Ş. NATIKÎ’NİN TAKRÎZÂTU EBYÂTİ MUHTASARİ’T-TELHÎS ADLI ESERİ. Diyanet İlmi Dergi. 2020;56(2):353-370. doi:10.61304/did.683999
Chicago
Şimşek, Şahin. 2020. “NATIKÎ’NİN TAKRÎZÂTU EBYÂTİ MUHTASARİ’T-TELHÎS ADLI ESERİ”. Diyanet İlmi Dergi 56 (2): 353-70. https://doi.org/10.61304/did.683999.
EndNote
Şimşek Ş (June 1, 2020) NATIKÎ’NİN TAKRÎZÂTU EBYÂTİ MUHTASARİ’T-TELHÎS ADLI ESERİ. Diyanet İlmi Dergi 56 2 353–370.
IEEE
[1]Ş. Şimşek, “NATIKÎ’NİN TAKRÎZÂTU EBYÂTİ MUHTASARİ’T-TELHÎS ADLI ESERİ”, Diyanet İlmi Dergi, vol. 56, no. 2, pp. 353–370, June 2020, doi: 10.61304/did.683999.
ISNAD
Şimşek, Şahin. “NATIKÎ’NİN TAKRÎZÂTU EBYÂTİ MUHTASARİ’T-TELHÎS ADLI ESERİ”. Diyanet İlmi Dergi 56/2 (June 1, 2020): 353-370. https://doi.org/10.61304/did.683999.
JAMA
1.Şimşek Ş. NATIKÎ’NİN TAKRÎZÂTU EBYÂTİ MUHTASARİ’T-TELHÎS ADLI ESERİ. Diyanet İlmi Dergi. 2020;56:353–370.
MLA
Şimşek, Şahin. “NATIKÎ’NİN TAKRÎZÂTU EBYÂTİ MUHTASARİ’T-TELHÎS ADLI ESERİ”. Diyanet İlmi Dergi, vol. 56, no. 2, June 2020, pp. 353-70, doi:10.61304/did.683999.
Vancouver
1.Şahin Şimşek. NATIKÎ’NİN TAKRÎZÂTU EBYÂTİ MUHTASARİ’T-TELHÎS ADLI ESERİ. Diyanet İlmi Dergi. 2020 Jun. 1;56(2):353-70. doi:10.61304/did.683999