HADDÂDÎ’NİN EL-MUVAḌḌİḤ Lİ ‛İLMİ’L-ḲUR’ĀN TEFSİRİ ÜZERİNE
Abstract
Bu makale son birkaç yüzyıldan günümüze kadar gizli kaldığı tespit edilen bir tefsire dikkatleri çekerek eseri ve müfessirini tanıtmayı hedeflemektedir. Döneminin meşhur dil ve kıraat âlimi olan Ebû Nasr Ahmed b. Muhammed b. Hamdân el-Haddâdî (ö. 400/1010’dan sonra) tefsire giriş mahiyetinde yazdığı el-Medḫal li ‛ilmi Kitâbillâhi Teâlâ adlı eserinde tefsirinden övgüyle söz etmiş ve esere el-Muvaḍḍiḥ li ‛ilmi’lḲur’ân adını verdiğini belirtilmiştir. Bugün yayın dünyasında el-Muvaḍḍiḥ fi’t-tefsîr adıyla basılmış bir eser büyük bir hata sonucu olarak Haddâdî’ye nispet edilmekte, bu kitap üzerinden müfessirin tefsir metoduna yönelik çalışmalar yapılmaktadır. Sözü edilen çalışmanın Haddâdî’ye ait olmadığı yolunda Arap dünyasında bazı tartışmalar başlatılmış; ancak bir sonuca bağlanmamıştır. Makalede kayıp tefsir hakkında yayınlanmış bu haberler de değerlendirilecektir. Gerçekte tefsir, ülkemizde ve Kastamonu Yazma Eser Kütüphanesi’nde biri eksik, diğeri tam olmak üzere iki nüsha halinde bulunmaktadır. Rivayet tefsirlerinin genel özelliklerini taşıyan bu muhtasar tefsir, alanına katkı sağlamak üzere tarafımızdan yayına hazırlanmaktadır.
Keywords
References
- Aḥmed Kâsım Abdurraḥmân Muḥammed. “el-İmâmü’l-Haddâdî ve menhecühû fî tefsîrihi’l-müsemmâ bi el-Müveḍḍiḥ fi’t-Tefsîr” Irak: 2011, 3/10: 388-439. El-Irâkiyye el-Mecellâtü’l-Ekedemiyyi’l-İlmiyyi. Mecelletu Câmiati’l-Enbâr li’l-‛Ulûmi’l-İslâmiyye (Erişim 27.04.2020). https:// www.iasj.net/iasj?func=issueTOC&isId=1825&uiLanguage=ar
- Bardakoğlu, Ali. “Abbâdî, Ebû Âsım”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 1/13-14. Ankara: TDV Yayınları, 1988.
- Çetin, Abdurrahman. “Haddâdî”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 14/553-554. Ankara: TDV Yayınları, 1996.
- Hâirî, Seyyid Muḥammed, İmâdî. “Mukaddime” Al-Mujallad al Thamin min Ma’anî Kitâbollah Ta’ala ve Tafsireh el-Munir. Mlf. Ahmed b. Muhammed el-Haddâdî. 1/ 9-34. Tahran: y.y.2011.
- Haddâdî, Ahmed b. Muhammed b. Hamdân. el-Medḫal li ‛ilmi tefsîri Kitâbillâhi Teâlâ. Thk. Safvan Adnan Davudî. Dımaşk: Dâru’l-Kalem, 1988.
- Haddâdî, Ahmed b. Muhammed b. Hamdân. el-İtḳān fî ulûmi’l-Kur’ân. Kastamonu: Yazma Eser Kütüphanesi, 3659.
- İbn Abbas. Tenvîru’l-miḳbâs min tefsîri ibn ‛Abbâs. Mlf. Muhammed b. Yakub el-Fîrûzâbâdî. 1 cilt. Beyrut: Dâru’l-Kütübü’l ‛İlmiyye, 2014.
- İbnu’l-Cezerî, Muḥammed b. Muḥammed b. Yusuf. Gâyetu’n-nihâye fî tabaḳâti’l-kübrâ. 2 cilt. Kahire: Mektebetu İbn Teymiyye, 1351.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Religious Studies
Journal Section
Research Article
Authors
Sema Çelem
*
0000-0002-7596-8951
Türkiye
Publication Date
June 15, 2020
Submission Date
February 6, 2020
Acceptance Date
June 1, 2020
Published in Issue
Year 2020 Volume: 56 Number: 2