Research Article

MÂTÜRÎDÎ’NİN TE’VÎLÂTÜ’L-KUR’ÂN’DA BAZI TASAVVUFÎ KAVRAMLARA YAKLAŞIMI

Volume: 56 Number: 2 June 15, 2020
EN TR

MÂTÜRÎDÎ’NİN TE’VÎLÂTÜ’L-KUR’ÂN’DA BAZI TASAVVUFÎ KAVRAMLARA YAKLAŞIMI

Abstract

Bu makalede Te’vîlâtü’l-Kur’ân adlı eserden hareketle Ebû Mansûr el-Mâtürîdî’nin (ö. 333/944) bazı tasavvufî kavramlara yönelik değerlendirmeleri ele alınmaya çalışılmaktadır. Mâtürîdî, İslâm düşünce geleneğinde akla yönelik vurgusuyla öne çıkan bir âlimdir. O, Te’vîlâtü’l-Kur’ân adlı eserini de bu anlayışı merkeze alarak inşa etmiştir. Bu ise onun tasavvufa mesafeli durduğu şeklinde bir algının oluşmasına imkân vermiştir. Ne var ki eserinin bütüncül bir gözle incelenmesi durumunda Mâtürîdî’nin bazı sûfîlerin ifadelerini şerh ettiği ve bu sayede ilgili meselenin daha iyi anlaşılmasına katkı sağladığı görülecektir. Yine onun, sûfîlerin işaret ettiği cömert ve sabırlı olmak yahut nefsi terbiye etmek gibi güzel vasıflara nasıl sahip olunabileceğine dair tavsiyelerde bulunduğu fark edilecektir. Ayrıca Mâtürîdî’nin Te’vîlâtü’l-Kur’ân adlı eserinde tasavvufî sahadaki önemli bazı kavramları kullandığı, fakat bunlara ayrı bir anlam yüklediği anlaşılacaktır. Sonuç itibariyle entelektüel yapısı nedeniyle tasavvufî sahanın köşe taşı bazı kavramlarını yeniden tanımlaması, bizde, onun tasavvuf literatürüne girmesine mani olduğu kanaatini uyandırmıştır.

Keywords

References

  1. Biçer, Ramazan. “Mâtürîdî’ye Göre Hidayete Engel Olan Beşerî Zaaflar ve Tezahürleri”. Cumhuriyet Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 8/1 (2004), 41-59.
  2. Çetin, Osman. “Horasan”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 18/ 234-241. Ankara: TDV Yayınları, 1998.
  3. Gazzâlî, Ebû Hâmid Muhammed. İḥyâʾü ʿulûmi’d-dîn. Beyrut: Dâru İbn Hazm, 2005.
  4. Göktaş, Vahit. Hicri IV. Asır Buhârâ’da Tasavvuf, Kelâbâzî Örneği. İstanbul: Meydan Yayınlık, 2008.
  5. Gengil, Veysel. “Mâturîdî’nin Halk Dindarlığına Dayanak Teşkil Eden Bazı Sûfî Yorumları Değerlendirmesi”. İslam ve Yorum II - Temel Tartışmalar, İmkânlar ve Sorunlar. (Malatya, 11-12 Nisan 2019), Ed. Fikret Kahraman vd. 3/423-442. Malatya: İnönü Üniversitesi Yayınevi, 2018.
  6. Hucvîrî, Alî b. Osmân. Keşfü’l-maḥcûb/Hakikat Bilgisi. Çev. Süleyman Uludağ. İstanbul: Dergah Yayınları, 2010.
  7. İbnü’l-Cevzî, Ebu’l-Ferec Abdurrahmân. Ṣıfatü’ṣ-ṣafve. Thk. Ahmed b. Ali. 2 Cilt. Kahire: Dâru’l-hadîs, 2009.
  8. Kalaycı, Mehmet. Tarihsel Süreçte Eşarilik Mâtürîdîlik İlişkisi. Ankara: Ankara Okulu Yayınları, 2013.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Religious Studies

Journal Section

Research Article

Publication Date

June 15, 2020

Submission Date

February 7, 2020

Acceptance Date

June 1, 2020

Published in Issue

Year 2020 Volume: 56 Number: 2

APA
Gengil, V. (2020). MÂTÜRÎDÎ’NİN TE’VÎLÂTÜ’L-KUR’ÂN’DA BAZI TASAVVUFÎ KAVRAMLARA YAKLAŞIMI. Diyanet İlmi Dergi, 56(2), 61-86. https://doi.org/10.61304/did.686013
AMA
1.Gengil V. MÂTÜRÎDÎ’NİN TE’VÎLÂTÜ’L-KUR’ÂN’DA BAZI TASAVVUFÎ KAVRAMLARA YAKLAŞIMI. Diyanet İlmi Dergi. 2020;56(2):61-86. doi:10.61304/did.686013
Chicago
Gengil, Veysel. 2020. “MÂTÜRÎDÎ’NİN TE’VÎLÂTÜ’L-KUR’ÂN’DA BAZI TASAVVUFÎ KAVRAMLARA YAKLAŞIMI”. Diyanet İlmi Dergi 56 (2): 61-86. https://doi.org/10.61304/did.686013.
EndNote
Gengil V (June 1, 2020) MÂTÜRÎDÎ’NİN TE’VÎLÂTÜ’L-KUR’ÂN’DA BAZI TASAVVUFÎ KAVRAMLARA YAKLAŞIMI. Diyanet İlmi Dergi 56 2 61–86.
IEEE
[1]V. Gengil, “MÂTÜRÎDÎ’NİN TE’VÎLÂTÜ’L-KUR’ÂN’DA BAZI TASAVVUFÎ KAVRAMLARA YAKLAŞIMI”, Diyanet İlmi Dergi, vol. 56, no. 2, pp. 61–86, June 2020, doi: 10.61304/did.686013.
ISNAD
Gengil, Veysel. “MÂTÜRÎDÎ’NİN TE’VÎLÂTÜ’L-KUR’ÂN’DA BAZI TASAVVUFÎ KAVRAMLARA YAKLAŞIMI”. Diyanet İlmi Dergi 56/2 (June 1, 2020): 61-86. https://doi.org/10.61304/did.686013.
JAMA
1.Gengil V. MÂTÜRÎDÎ’NİN TE’VÎLÂTÜ’L-KUR’ÂN’DA BAZI TASAVVUFÎ KAVRAMLARA YAKLAŞIMI. Diyanet İlmi Dergi. 2020;56:61–86.
MLA
Gengil, Veysel. “MÂTÜRÎDÎ’NİN TE’VÎLÂTÜ’L-KUR’ÂN’DA BAZI TASAVVUFÎ KAVRAMLARA YAKLAŞIMI”. Diyanet İlmi Dergi, vol. 56, no. 2, June 2020, pp. 61-86, doi:10.61304/did.686013.
Vancouver
1.Veysel Gengil. MÂTÜRÎDÎ’NİN TE’VÎLÂTÜ’L-KUR’ÂN’DA BAZI TASAVVUFÎ KAVRAMLARA YAKLAŞIMI. Diyanet İlmi Dergi. 2020 Jun. 1;56(2):61-86. doi:10.61304/did.686013