Research Article

ÂMİRÎ (Ö. 381/992) VE HÂRİZMÎ’NİN (Ö. 387/997) İLİMLER TASNİFİNDE HADİS İLMİNİN YERİ

Volume: 56 Number: 2 June 15, 2020
EN TR

ÂMİRÎ (Ö. 381/992) VE HÂRİZMÎ’NİN (Ö. 387/997) İLİMLER TASNİFİNDE HADİS İLMİNİN YERİ

Abstract

Tarihi süreç içinde ortaya çıkan ilimlerin konusunu, amacını ve sınırlarını belirlemek için çeşitli tasnifler yapılmıştır. Bu tasnifler ilimlerin birbiri ile irtibatını göstermesi bakımından önem arz etmektedir. Kur’ân ve sünnet etrafında şekillenen İslâmî ilimler için ilk zamanlarda belli bir tasnif yapılmamakla birlikte, tercüme faaliyetlerinden sonra başta Müslüman filozoflar olmak üzere çeşitli sınıflandırmalar yapılmıştır. Daha ziyade din-felsefe arasındaki ilişkiyi açıklama amacı da bulunan bu çalışmalardaki tasniflerde ilimler genel olarak dinî ve aklî olarak ikiye ayrılmıştır. Bu araştırmada bunlardan iki tanesi olan Âmirî (ö. 381/992) ve Hârizmî (ö. 387/997) tarafından yapılan tasnifler hakkında bilgi verilip, bu tasniflerde hadis ilminin yerine işaret edilmiştir. Âmirî’nin kendisinden önce de bazı tasnifler yapılmakla birlikte, ilimleri ilk defa net bir şekilde dinî ve hikemî olarak ayıran filozof olarak dikkat çekmektedir. O, hikemî ilimlerden üstün gördüğü dinî ilimlerin en başında hadis ilmine yer vermiş ve bu ilmi dinî ilimlerin temeli olarak görmüştür. Aynı dönemde yaşayan Hârizmî ise ilimler tasnifinde hadis ilmine yer vermemekle birlikte, ehl-i hadisi ayrı bir mezheb olarak tanıtmış ve fıkıh ilminin üzerinde tartışma olmayan kaynakları arasına ikinci sırada sünneti almış ve bu anlayışla ilgili bilgi vermiştir.   

Keywords

References

  1. Âmirî, Ebü’l-Hasan. el-İʿlâm bi-menâkıbi’l-İslâm. Nşr. Ahmed Abdülhamîd el-Gurâb. Riyâd: Dâru’l-isâle, 1408/1988.
  2. Arslan, Ali. Hadis İlminde İlim/Bilgi Vasıtası Olarak ”Haber”Haberin Epistemolojik Değeri ve Hadis Usulü Eserlerinde İncelenmesi. Ankara: İlahiyat Yayınları, 2019.
  3. Aristoteles. “Metaphysics”. The Complete Works of Aristotle. Ed. Jonathan Bames. Princeton: Princeton University, 1995.
  4. Aydın, Hasan. “Âmirî’nin Düşünce Sisteminde Felsefe ve Felsefî İlimlerin Meşruluğu Sorunu”. Ekev Akademi Dergisi 11/33 (2007), 55-66.
  5. Bahadırov, Raik. “Ebû Abdullah el-Hârizmî ve Mefâtîhu’l-’Ulûm Adlı Ansiklopedik Eseri Üzerine Birkaç Söz”. Çev. Fegani Beyler. Dört Öge 5/11, (2017), 201-214.
  6. Bayraktar, Mehmet. İslam Felsefesine Giriş. Ankara: Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Yayınları, 1988.
  7. Bayraktar, Mehmet. İslam’da Bilim ve Teknoloji Tarihi. Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, 1985.
  8. Câbir b. Hayyân. “Kitâbu’l-hudûd”, Muhtâru resâil-i Câbir b. Hayyân. Nşr. Paul Kraus. 97-114. Kâhire: Mektebetü’l-Hancı ve matbaatüha, 1354/1935.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Religious Studies

Journal Section

Research Article

Publication Date

June 15, 2020

Submission Date

February 27, 2020

Acceptance Date

June 1, 2020

Published in Issue

Year 2020 Volume: 56 Number: 2

APA
Arslan, A. (2020). ÂMİRÎ (Ö. 381/992) VE HÂRİZMÎ’NİN (Ö. 387/997) İLİMLER TASNİFİNDE HADİS İLMİNİN YERİ. Diyanet İlmi Dergi, 56(2), 111-132. https://doi.org/10.61304/did.695479
AMA
1.Arslan A. ÂMİRÎ (Ö. 381/992) VE HÂRİZMÎ’NİN (Ö. 387/997) İLİMLER TASNİFİNDE HADİS İLMİNİN YERİ. Diyanet İlmi Dergi. 2020;56(2):111-132. doi:10.61304/did.695479
Chicago
Arslan, Ali. 2020. “ÂMİRÎ (Ö. 381 992) VE HÂRİZMÎ’NİN (Ö. 387 997) İLİMLER TASNİFİNDE HADİS İLMİNİN YERİ”. Diyanet İlmi Dergi 56 (2): 111-32. https://doi.org/10.61304/did.695479.
EndNote
Arslan A (June 1, 2020) ÂMİRÎ (Ö. 381/992) VE HÂRİZMÎ’NİN (Ö. 387/997) İLİMLER TASNİFİNDE HADİS İLMİNİN YERİ. Diyanet İlmi Dergi 56 2 111–132.
IEEE
[1]A. Arslan, “ÂMİRÎ (Ö. 381/992) VE HÂRİZMÎ’NİN (Ö. 387/997) İLİMLER TASNİFİNDE HADİS İLMİNİN YERİ”, Diyanet İlmi Dergi, vol. 56, no. 2, pp. 111–132, June 2020, doi: 10.61304/did.695479.
ISNAD
Arslan, Ali. “ÂMİRÎ (Ö. 381 992) VE HÂRİZMÎ’NİN (Ö. 387 997) İLİMLER TASNİFİNDE HADİS İLMİNİN YERİ”. Diyanet İlmi Dergi 56/2 (June 1, 2020): 111-132. https://doi.org/10.61304/did.695479.
JAMA
1.Arslan A. ÂMİRÎ (Ö. 381/992) VE HÂRİZMÎ’NİN (Ö. 387/997) İLİMLER TASNİFİNDE HADİS İLMİNİN YERİ. Diyanet İlmi Dergi. 2020;56:111–132.
MLA
Arslan, Ali. “ÂMİRÎ (Ö. 381 992) VE HÂRİZMÎ’NİN (Ö. 387 997) İLİMLER TASNİFİNDE HADİS İLMİNİN YERİ”. Diyanet İlmi Dergi, vol. 56, no. 2, June 2020, pp. 111-32, doi:10.61304/did.695479.
Vancouver
1.Ali Arslan. ÂMİRÎ (Ö. 381/992) VE HÂRİZMÎ’NİN (Ö. 387/997) İLİMLER TASNİFİNDE HADİS İLMİNİN YERİ. Diyanet İlmi Dergi. 2020 Jun. 1;56(2):111-32. doi:10.61304/did.695479