Madame Bovary’nin Türk Edebiyatına Yansımalarından Biri: Bugünün Saraylısı’ndaki Ayşen

Gustave Flaubert’in Madame Bovary adlı romanı hem anlatım tekniği hem de baş- kişinin özellikleri bakımından Realizm’in öncü eserlerindendir. Romanın başkişisi Emma Bovary hem romanın kaleme alındığı yıllarda hem de sonraki dönemlerde, kadının konumu ve toplumsal davranış değerlerinin dışına çıkış bakımından çok tartışılmış bir tiptir. Emma tipinin Türk romanında Aşk-ı Memnu’dan itibaren izlerini görmek mümkündür. Refik Halit Karay’ın Bugünün Saraylısı romanındaki Ayşen’in mutsuzluğu, hayal kırıklıkları, yetişme tarzı ile yaşadığı hayat arasındaki farklılıklar bakımından Emma Bovary ile benzerlikler gösterir. İki kahramanının hayalleri, lüks hayat ve barındırdıkları gösterişli yaşama tarzı ba- kımından birbirine yakındır. Emma Bovary’nin Paris hayranlığına karşın Ayşen’in İstanbul Beyoğlu’na özlemi bulunmaktadır. Her iki romanın başkişileri aşk karşısındaki tavırları, yetişme tarzları, hayata karşı tutumları ve sonradan elde ettikleri yaşantıları arasında ben- zerlikleri ile ilgi çekicidir. Başka yönlerden de pek çok ortak noktaları olan bu romanlar ikili bir okumaya uygundur. Bu makalede Emma ile Ayşen arasındaki benzerlik ve farklılıklar ile bunların nedenleri üzerinde durulacaktır.