Research Article

XVIII. Yüzyılın İlk Yarısında Medrese Talebelerinin Okuduğu Kitaplar

Number: 32 October 21, 2025
EN TR

XVIII. Yüzyılın İlk Yarısında Medrese Talebelerinin Okuduğu Kitaplar

Abstract

XVIII. yüzyılın ilk yarısında Osmanlı medrese talebelerinin okuduğu kitapları, tereke kayıtları üzerinden değerlendiren bu çalışmada, başta Kısmet-i Askeriye Mahkemesi olmak üzere İstanbul mahkemelerine ait defterler taranarak 1112-1161 (1701-1748) tarihleri arasında tespit edilen medrese talebelerine ait 32 tereke kaydı incelenmiştir. Çalışmada öncelikle talebe terekelerine ait genel bir değerlendirme yapılmış ve XVIII. yüzyılın ilk yarısında tespit edilen terekeler analiz edilmiştir. Bu değerlendirmede talebelerin servet durumları, tereke yekunları ve kitapların servet içindeki yeri ele alınmıştır. Daha sonra talebelerin sahip oldukları kitaplar, terekelerde geçme sıklıklarına göre incelenmiştir. Terekelerde geçme sıklığı 5 adet ve altında olan kitaplar ise değerlendirmeye alınmayarak bir tablo halinde verilmiştir. Çalışmanın sonunda ise talebelerin eğitim-öğretim hayatları ile ilgili olduğu düşünülen kitap dışı malzemeleri değerlendirilmiştir. Bu kayıtlardan hareketle XVIII. yüzyılın ilk yarısında vefat eden medrese talebelerinin öğrenim gördüğü medreseleri, servetleri, vefat ettiklerinde geride bıraktıkları kitapları ve bu kitapların fiyatları dönemsel olarak literatüre kazandırılmıştır.

Keywords

References

  1. Arşiv Belgeleri İstanbul Şeriye Sicilleri (TSMA), No.324, vr.906.
  2. İstanbul Şeriye Sicilleri (TSMA), No.355, vr.7a-7b.
  3. İstanbul Şeriye Sicilleri (MŞH. ŞSC.) d.06403, s.38.
  4. Kısmet-i Askeriye Sicilleri, No.26, vr.5a., 62s
  5. Kısmet-i Askeriye Sicilleri, No.32, vr.63b.
  6. Kısmet-i Askeriye Sicilleri, No.44, vr.27b-28a., 32a.
  7. Kısmet-i Askeriye Sicilleri, No.50, vr.18b-19a.
  8. Kısmet-i Askeriye Sicilleri, No.53, vr.83b.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Print Culture

Journal Section

Research Article

Publication Date

October 21, 2025

Submission Date

June 25, 2025

Acceptance Date

August 14, 2025

Published in Issue

Year 2025 Number: 32

APA
Tak, E. (2025). XVIII. Yüzyılın İlk Yarısında Medrese Talebelerinin Okuduğu Kitaplar. Dil Ve Edebiyat Araştırmaları, 32, 21-49. https://doi.org/10.30767/diledeara.1727331
AMA
1.Tak E. XVIII. Yüzyılın İlk Yarısında Medrese Talebelerinin Okuduğu Kitaplar. Dil ve Edebiyat Araştırmaları. 2025;(32):21-49. doi:10.30767/diledeara.1727331
Chicago
Tak, Ekrem. 2025. “XVIII. Yüzyılın İlk Yarısında Medrese Talebelerinin Okuduğu Kitaplar”. Dil Ve Edebiyat Araştırmaları, nos. 32: 21-49. https://doi.org/10.30767/diledeara.1727331.
EndNote
Tak E (October 1, 2025) XVIII. Yüzyılın İlk Yarısında Medrese Talebelerinin Okuduğu Kitaplar. Dil ve Edebiyat Araştırmaları 32 21–49.
IEEE
[1]E. Tak, “XVIII. Yüzyılın İlk Yarısında Medrese Talebelerinin Okuduğu Kitaplar”, Dil ve Edebiyat Araştırmaları, no. 32, pp. 21–49, Oct. 2025, doi: 10.30767/diledeara.1727331.
ISNAD
Tak, Ekrem. “XVIII. Yüzyılın İlk Yarısında Medrese Talebelerinin Okuduğu Kitaplar”. Dil ve Edebiyat Araştırmaları. 32 (October 1, 2025): 21-49. https://doi.org/10.30767/diledeara.1727331.
JAMA
1.Tak E. XVIII. Yüzyılın İlk Yarısında Medrese Talebelerinin Okuduğu Kitaplar. Dil ve Edebiyat Araştırmaları. 2025;:21–49.
MLA
Tak, Ekrem. “XVIII. Yüzyılın İlk Yarısında Medrese Talebelerinin Okuduğu Kitaplar”. Dil Ve Edebiyat Araştırmaları, no. 32, Oct. 2025, pp. 21-49, doi:10.30767/diledeara.1727331.
Vancouver
1.Ekrem Tak. XVIII. Yüzyılın İlk Yarısında Medrese Talebelerinin Okuduğu Kitaplar. Dil ve Edebiyat Araştırmaları. 2025 Oct. 1;(32):21-49. doi:10.30767/diledeara.1727331

Journal of Language and Literature Studies is licensed under the Creative Commons Attribution-Non-Commercial-NoDerivatives 4.0 International Licence (CC BY-NC-ND 4.0).