Türkçe ve Almancada Ses Benzeşimi
Abstract
Ses benzeşimi (Lat. assimilare “benzer kılmak”, Akkomodation, benzeşim, erime (Verschmelzung) ve geçiş (Überführung), bir başka deyimle asimilasyon, dildeki pragmatik olarak zordan kolaya doğru geçişi ifade eden ses değişimi ve benzeşim olayıdır. Bu genel olarak artsüremli (diachronisch) olarak dildeki değişimle birlikte gerçekleşebildiği gibi aynı zamanda eşsüremli (synchronisch) olarak da gerçekleşebilmektedir. Türkçe ve Almanca farklı dil ailelerine ait olmasına karşın bu ses değişiminde çoğu kez benzer ve bazen de farklı ses değişim özelliklerine sahiptir. Ses değişim türleri genizsi benzeşim, genizsileşme, damaksılaşma, ileriye doğru benzeşim, geriye doğru benzeşim, ünlüler arası ötümlüleşme, ünlü uyumu, son ünlü silinmesi, son ses düşmesi, iç ses düşmesi, ses türemesi, ön türeme, iç türeme, son türeme, göçüşme, yer değiştirme, hece düşmesi, benzeşmezlik, aykırılaşma, ikileme, tekleşme, kaynaşma, iki ünlünün yan yana gelmesi, orta hece ünlüsünün değişmesi, yuvarlaklaşmadır. Bir dilin temel yapı taşları olan sesler, yine o dilin temel ses kuralları içerisinde ahenkli bir biçimde bulunmakta; kök, ek, hece, sözcük ve sözcük gruplarını oluşturmaktadır. Bu oluşumda birbirlerinden oldukça etkilenmektedirler. Bir dilin doğru kullanımı ve anlaşılması, bir kısmı ağız ve şivelerde görülen ses değişim olaylarını iyi bilmekle mümkündür.
Keywords
Türkçe ve Almancada Ses Benzeşimi
Abstract
Sound affinity(Lat. assimilare “to make similar”, Akkomodation, assimilation, melting (Verschmelzung) and transition (Überführung), in other words assimilation is voice change and simulation event in the language, which represents the pragmatic transition towards simplicity from complexity. This generally takes place in (diachronic) changes as well as the language, but also (synchronic) occurs. Turkish and German, although belonging to different language families, have mostly similar and sometimes different sound change features. Nasal types of sound change simulation are nasalisation, palatalisation, forward simulation, backward simulation, senorisation between vowels, vowel harmony, latest vowel deleting, the last vowel drop, drop of inner vowel, sound derivation, the pre-derivation, the inner derivation, the last derivation, methathesis, displacement, drop of syllables, dissimilation, anomaly, reiterative, degemination, cohesion, coming side by side of two vowel, change and rounding of the middle syllable vowel. Sounds that are the basic building blocks of a language, however, are consistent within the confines of the basic sound rules of the language, and they form roots and affixes, syllables, words and phrases. This formation is quite impressed with each other. Proper usage and understanding of a language are possible through knowing well the sound change events which seen in accents and mouths.
Keywords
