Peygamber Kavramının Din Sosyolojisi Açısından Tahlili

Din sosyolojisinde peygamber kavramına yönelik olarak, tarihi ve sosyolojik bir perspektiften, yeteri kadar inceleme yapıldığı pek söylenemez. Günümüzde peygamber kavramına dönük olarak yapılan araştırmaların büyük çoğunluğunun ilahiyat merkezli incelemeler olduğu görülmektedir. Peygamber kavramının teolojik boyutu olduğu kadar tarihi ve sosyolojik bir boyutunun olduğu da muhakkaktır. Tarihi açıdan büyük dinlerin doğuşunda ve gelişiminde bu figürlerin yeri yadsınamaz. Dolayısıyla peygamberlik konusunun sosyal bilimsel açıdan ele alınması bu bağlamda önem arz etmektedir. Tarihsel açıdan bir olgu olarak peygamberlik konusunun, özellikle Yahudilik, Hıristiyanlık, İslamiyet gibi büyük dinlerdeki önemi teslim edilmelidir. Peygamberlik olgusunun bu dinlerde ne anlam ifade ettiği, tarihte farklı bölge ve zamanlarda farklı peygamber figürlerinin ortaya çıkışı ve bunların toplumla kurdukları ilişkiler genelde dinlerin, özelde ise İbrahimi dinlerin anlaşılabilmesi bakımından incelenmeye değer ve gereklidir. Bu çalışma literatür taraması tekniğiyle yapılmış olup özellikle Batılı din sosyolojisi çalışmalarında peygamber kavramının yeterince ele alınmadığı görülmüştür. Bu nedenle peygamberlik konusunun tarihi ve sosyolojik bir açıdan incelenmesi, peygamber, tarih ve din ilişkisinin açığa kavuşturulmasıyla birlikte bunun din sosyolojisi alanına da önemli bir katkıda bulunacağı düşünülmektedir.

In the sociology of religion, it cannot be said that enough studies have been made on the concept of the prophet from a historical, and sociological perspective. Today, it is seen that most of the studies on the concept of the prophet are theology-centered. The concept of the Prophet certainly has a theological, historical and sociological dimension. The place of prophets in the birth and development of historically great religions is undeniable. Therefore, it is important in this context to consider the subject of prophecy from a social scientific perspective. The importance of prophecy as a historical phenomenon, especially in major religions such as Judaism, Christianity, and Islam, must be acknowledged. What the concept of prophecy means in these religions, the emergence of different prophet figures in different regions and times in history, and their relations with society are worth examining and necessary to understand religions in general and Abrahamic religions in particular. This study was carried out with the literature review technique, and it was seen that the concept of the prophet was not adequately addressed, especially in Western sociology of religion studies. For this reason, it is thought that examining the subject of prophecy from a historical and sociological perspective, clarifying the relationship between the prophet, history, and religion, and making an important contribution to the field of sociology of religion.