Research Article

İslam Öncesi Dönemde Türklerde ve Araplarda Kişilere Ad Koymada Etkili Olan Benzer Faktörler

Volume: 5 Number: 2 December 31, 2022
EN TR

İslam Öncesi Dönemde Türklerde ve Araplarda Kişilere Ad Koymada Etkili Olan Benzer Faktörler

Öz

Bazı bilginlere göre insan topluluğu içinde oluşan ve gelişen dilin temel unsurunu kelimeler oluşturmaktadır. İnsanın duygu ve düşünce dünyasındaki anlamları gösteren birer sembol konumunda olan kelimelerin bu özelliğinin özel adlarda, özellikle de kişilere ait olan adlarda yoğun olarak görüldüğünü söylemek mümkündür. Kişi adlarının belirlenmesinde gelişigüzel hareket edilmeyip özen gösterildiği ve önem verildiği herkes tarafından bilinen bir gerçektir. Sözü edilen özenin ve gösterilen önemin yanı sıra kişi adı belirlenirken birtakım faktörlerin de etkili olduğu muhakkaktır. Söz konusu faktörler toplumdan topluma farklı olabileceği gibi benzer de olabilir. Bu makalede ilişki geçmişleri çok eskilere dayalı olan Türklerle Arapların İslam öncesi dönemde kişiler için ad belirleme konusunda etkilendikleri faktörler veya izledikleri yöntemler arasında ne gibi benzerliklerin bulunduğu tespit edilmeye çalışılmıştır. Coğrafi olarak birbirinden uzakta yaşayan ve ele alınan dönemde henüz herhangi bir irtibatlarının bulunmadığı tahmin edilen bu iki milletin kendi çocukları için isim koyma yol ve yöntemlerinde etkilendikleri faktörler bakımından aralarında benzerlikler bulunduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Adbilim (Onomasiology) , Kişi adları bilimi (Antroponim) , Ad verme geleneği , Türklerde ad verme , Araplarda ad verme

References

  1. Abdurrahman, Varis. “Türklerin Ad Koyma Gelenekleri Üzerine Bir İnceleme”. Millî Folklor 16/61 (2004), 124-133.
  2. Acat, Yaşar - Sati, Sümeyye. “Araplarda İsim Koyma Mantığı” 29 (Ekim 2018), 348-368.
  3. Acıpayamlı, Orhan. “Türk Kültüründe ’Ad Koyma Folkloru’nun Morfolojik ve Fonksiyonel Yönlerden İncelenmesi”. IV. Milletlerarası Türk halk kültürü kongresi bildirileri : gelenek, görenek ve inançlar. 4/1-14. Ankara : Kültür Bakanlığı, 1992.
  4. Aksan, Doğan. Her Yönüyle Dil Ana Çizgileriyle Dilbilim. 3 Cilt. Ankara : Türk Dil Kurumu, 5. Basım, 2009.
  5. Apak, Adem. Anahatlarıyla İslam öncesi Arap tarihi ve kültürü. İstanbul : Ensar Neşriyat, 4. Basım, 2019.
  6. Aras, M. Özgü. “Ad Koyma”. TDV İslâm Ansiklopedisi. 1/332-333. İstanbul, 1988.
  7. Avcı, Casim. “Nisbe”. TDV İslâm Ansiklopedisi. 33/142-144. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Araştırmaları Merkezi (İSAM), 2007.
  8. Ayverdi, Z. İlhan. Kubbealtı Lugatı. Erişim 3 Aralık 2022, http://lugatim.com/s/ad
  9. Bagirov, Ajn. “Nahçıvan’da Çocuklara Ad Verme Adetleri”. çev. Lütfiye Velibeyli. Bilig Türk Dünyası Sosyal Bilimler dergisi 4 (K 1997), 149-154.
  10. Balcı, Umut. “Türk Toplumunda Adlar ve Soyadları (Sosyo-Kültürel ve Dilbilimsel Bir Yaklaşım)”. Diyalog Interkulturelle Zeitschrift Für Germanistik 2/2 (31 Aralık 2014), 110-114.
ISNAD
Dündar, Ahmet İhsan. “İslam Öncesi Dönemde Türklerde Ve Araplarda Kişilere Ad Koymada Etkili Olan Benzer Faktörler”. Din ve Bilim - Muş Alparslan Üniversitesi İslami İlimler Fakültesi Dergisi 5/2 (December 1, 2022): 244-259. https://doi.org/10.47145/dinbil.1199273.