معالم النظام الاقتصادي الإسلامي في العهد النبوي

هدفت هذه الدراسة إلى تحديد أبرز المعالم الاقتصادية في بدايات دولة الإسلام الأولى في المدينة المنورة، كما هدف إلى استخلاص عدد من المقومات الأساسية للجوانب الاقتصادية التي ساهمت التوجيهات النبوية في بنائها.

ولبناء تصور منهجي حول عدد من مبادئ الاقتصاد في هذه الفترة فقد حاول الباحث أن يقدم رؤية تحليلية لعدد من النصوص الشرعية والإشارات الفقهية بما يحقق غرض الدراسة.

وخلص الباحث إلى أن معالم اقتصاديات المدينة المنورة في صدر الإسلام قامت على ركنين أساسيين أولهما يتعلق بالجانب الأخلاقي والإيماني والتربوي في المعاملات لتشكل أرضية صلبة لاقتصاد قائم على البعد الأخلاقي.

أما الركن الثاني فيتعلق بجملة من التشريعات والأحكام للمعاملات والبيوع التي شكلت قواعد بناء صلبة تدفع الاقتصاد لأداء أفضل.

واستنتجت الدراسة عددا من الآثار الاقتصادية لبعض التشريعات بما يؤثر إيجابا على السوق والاقتصاد.

economic features of the Islamic economic system in the Prophet's era

ABSTRACT

This study aimed to identify the most prominent economic features in the early Islamic State in Medina, as well as to conclude a number of basic elements of the economic aspects that the prophetic guidance contributed to its construction.

In order to build a systematic conception on a number of principles of economics in this period, the researcher tried to provide an analytical vision for a number of legal texts and jurisprudential references in order to achieve the purpose of the study.

The researcher concluded that the features of the economics of Medina in the heart of Islam were based on two basic pillars. The first concerns the moral, faith and educational aspects of transactions to form a solid ground for an economy based on the moral dimension.

The second pillar concerns a set of legislation and provisions for transactions and sales that have formed solid building rules that drive the economy to perform better.

The study concluded a number of economic effects of some legislation, which positively affects the market and economy.

Hz. Peyğamber Döneminde İslam Ekonomisinin İlkeleri

Özet:

Bu makale Medine’de İslamın ilk dönemlerinde var olan İslam ekonomisinin ilkelerini ortaya çıkarmayı amaçlamaktadır. Bunun yanında nebevi ekonomik ilkelerin oluşması noktasında temel dinamiklerin ortaya çıkarılmasını da dikkat çekilmektedir.
Araştırmacı metodolojik bir anlayışın oluşturulması için bu dönemde var olan ekonomik ilkeleri, şer’î metinler ve fıkhî işaretler aracılığıyla çalışmanın amacına uygun olarak analitik bir bakış açısıyla sunmayı amaçlamaktadır.
Sonuç olarak araştırmacı İslamın ilk dönemlerinde Medine’de bulunan İslam ekonomisinin iki temel faktör üzerine kurulduğunu ifade etmektedir.
Bunlardan birincisi ahlaki boyutun oturtulması için  ahlak, inanç, ve yetişme gibi hususları konu almakta ikincisi ise ekonomik düzenin daha iyi olmasını sağlayan müâmelât ve alışveriş gibi şerî hükümleri konu almaktadır.
Sonuç olarak araştırma, İslam hukuku için ekonomiye olumlu etki etmesi beklenen bazı sonuçlara ulaşmıştır.