Discussion

TARİHSEL TRAVMADAN KUTSAL ŞİDDETE: İSRAİL’İN TEOLOJİK MEŞRUİYET ARAYIŞININ KÖKLERİ

Volume: 31 Number: 61 August 3, 2026
EN TR

TARİHSEL TRAVMADAN KUTSAL ŞİDDETE: İSRAİL’İN TEOLOJİK MEŞRUİYET ARAYIŞININ KÖKLERİ

Abstract

Bu çalışmada, İsrail’in siyasal söyleminde şiddetin askerî ya da güvenlik temelli bir araç olmaktan çıkıp etik sorgulamayı askıya alan kutsal bir zorunluluk rejimi içinde nasıl meşrulaştırıldığı incelenmektedir. Çalışmanın çıkış noktasını, 7 Ekim 2023 tarihinde Hamas ve çeşitli Filistinli gruplar tarafından gerçekleştirilen saldırının ardından İsrail’in Gazze’de yürüttüğü, soykırıma varan yıkıcı şiddet oluşturmaktadır. Bu bağlam, şiddetin konjonktürel bir güvenlik kriziyle açıklanamayacağını düşündürmekte; tarihsel travma, teolojik hafıza ve siyasal söylemin iç içe geçtiği daha derin bir meşruiyet arayışının varlığına işaret etmektedir. Makalede, kutsal şiddet ne doğrudan dinî metinlerin kaçınılmaz bir sonucu ne de salt stratejik rasyonaliteyle açıklanan bir siyasal refleks olarak tanımlanmaktadır. Temel argüman, kutsal şiddetin, Babil Sürgünü ve Holokost gibi kurucu travmaların kutsal hafıza aracılığıyla siyasal dile tercüme edilmesi sonucunda ortaya çıkan bir teo-politik meşruiyet rejiminin ürünü olduğudur. Bu çerçevede Tanah’ta yer alan Amalek ve Herem (toptan yok etme emri) anlatılarının, modern siyasal söylemde literal biçimde uygulanan dinî hükümler olarak değil, düşmanı kolektif ve ontolojik bir tehdit şeklinde tasavvur eden zihinsel yapılar olarak yeniden üretildiği savunulmaktadır. 7 Ekim sonrasında Gazze’de yaşananlar, bu çalışmada belirli bir vaka analizinden ziyade, söz konusu teo-politik meşruiyet rejiminin güncel işleyişini görünür kılan analitik bir odak olarak ele alınmaktadır. Çalışmanın normatif boyutunda, kutsal metinlerin ahistorik ve literal biçimde siyasal alana taşınmasına karşı etik hermenötik yaklaşım merkeze alınmaktadır. Etik hermenötik, kutsal metinleri tarihsel bağlam, beşerî yorum ve ahlaki sorumluluk çerçevesinde yeniden düşünmeyi mümkün kılarken kutsal şiddeti teolojik bir kader olmaktan çıkarmaktadır. Bu yaklaşım, uluslararası insancıl hukuk ve kamusal etik ile birlikte değerlendirildiğinde, şiddetin kutsal zorunluluk söylemiyle meşrulaştırılmasına karşı bütüncül bir normatif çerçeve sunmaktadır. Sonuç olarak makalede, kutsal şiddetin kaçınılmaz bir olgu olmadığı; etik, hukuki ve kamusal denetime açık bir siyasal olgu olarak değerlendirilmesi gerektiği ortaya konulmaktadır.

Keywords

Supporting Institution

Yok

Ethical Statement

Makalenin tüm sorumluluğu yazara aittir

Thanks

Yok

References

  1. Adam, Baki, “Kutsal Toprak Mesih ve Terör,” Dini Araştırmalar 7/20 (2004): 61-72.
  2. Adam, Baki, Yahudi Kaynaklarına Göre Tevrat, İstanbul: Pınar Yayınları, (2019).
  3. Alexenberg, Mel, “Hamas is the reincarnation of Amalek”, 22 Ekim, 2023, erişim 17 Temmuz 2026, https://blogs.timesofisrael.com/hamas-is-the-reincarnation-of-amalek/; 22 Ekim, 2023, erişim 17 Temmuz 2026.
  4. Asad, Talat, Formations of the Secular, Stanford University Press, 2003. Bu çalışmanın Türkçe baskısı için bkz. Talat Asad, Sekülerliğin Biçimleri Hristiyanlık, İslam ve Modernlik, çev. Ferit Burak Aydar, İstanbul: Metis Yayınları, 2016.
  5. Assmann, Jan Cultural Memory and Early Civilization: Writing, Remembrance and Political Imagination, Cambridge: Cambridge University Press, 2011.
  6. Avineri, Shlomo, The Making of Modern Zionism: The Intellectual Origins of the Jewish State, New York: Basic Books, 1981.
  7. Aydın, Zehra, “7 Ekim Gerçekten İsrail’in 11 Eylül’ü mü?”, 10 Ekim 2023, erişim 17 Temmuz 2026, https://dipam.org/7-ekim-gercekten-israilin-11-eylulu-mu-israil-ve-abd-neden-bu-soyleme-sahip-cikiyor/.
  8. Batuk, Cengiz ve Rabia, Mert, “Sekülerlik ve Dindarlık Arasında Sıkışmış Modern Bir Devlet Olarak İsrail,” Ondokuz Mayıs Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 43 (2017): 95-127.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

International Politics, Political Sociology, Jewish Studies

Journal Section

Discussion

Publication Date

August 3, 2026

Submission Date

March 3, 2026

Acceptance Date

August 1, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 31 Number: 61

APA
Aydın, M. (2026). TARİHSEL TRAVMADAN KUTSAL ŞİDDETE: İSRAİL’İN TEOLOJİK MEŞRUİYET ARAYIŞININ KÖKLERİ. Dîvân Disiplinlerarası Çalışmalar Dergisi, 31(61), 285-317. https://doi.org/10.20519/divan.1901674
AMA
1.Aydın M. TARİHSEL TRAVMADAN KUTSAL ŞİDDETE: İSRAİL’İN TEOLOJİK MEŞRUİYET ARAYIŞININ KÖKLERİ. Dîvân Disiplinlerarası Çalışmalar Dergisi. 2026;31(61):285-317. doi:10.20519/divan.1901674
Chicago
Aydın, Mahmut. 2026. “TARİHSEL TRAVMADAN KUTSAL ŞİDDETE: İSRAİL’İN TEOLOJİK MEŞRUİYET ARAYIŞININ KÖKLERİ”. Dîvân Disiplinlerarası Çalışmalar Dergisi 31 (61): 285-317. https://doi.org/10.20519/divan.1901674.
EndNote
Aydın M (August 1, 2026) TARİHSEL TRAVMADAN KUTSAL ŞİDDETE: İSRAİL’İN TEOLOJİK MEŞRUİYET ARAYIŞININ KÖKLERİ. Dîvân Disiplinlerarası Çalışmalar Dergisi 31 61 285–317.
IEEE
[1]M. Aydın, “TARİHSEL TRAVMADAN KUTSAL ŞİDDETE: İSRAİL’İN TEOLOJİK MEŞRUİYET ARAYIŞININ KÖKLERİ”, Dîvân Disiplinlerarası Çalışmalar Dergisi, vol. 31, no. 61, pp. 285–317, Aug. 2026, doi: 10.20519/divan.1901674.
ISNAD
Aydın, Mahmut. “TARİHSEL TRAVMADAN KUTSAL ŞİDDETE: İSRAİL’İN TEOLOJİK MEŞRUİYET ARAYIŞININ KÖKLERİ”. Dîvân Disiplinlerarası Çalışmalar Dergisi 31/61 (August 1, 2026): 285-317. https://doi.org/10.20519/divan.1901674.
JAMA
1.Aydın M. TARİHSEL TRAVMADAN KUTSAL ŞİDDETE: İSRAİL’İN TEOLOJİK MEŞRUİYET ARAYIŞININ KÖKLERİ. Dîvân Disiplinlerarası Çalışmalar Dergisi. 2026;31:285–317.
MLA
Aydın, Mahmut. “TARİHSEL TRAVMADAN KUTSAL ŞİDDETE: İSRAİL’İN TEOLOJİK MEŞRUİYET ARAYIŞININ KÖKLERİ”. Dîvân Disiplinlerarası Çalışmalar Dergisi, vol. 31, no. 61, Aug. 2026, pp. 285-17, doi:10.20519/divan.1901674.
Vancouver
1.Mahmut Aydın. TARİHSEL TRAVMADAN KUTSAL ŞİDDETE: İSRAİL’İN TEOLOJİK MEŞRUİYET ARAYIŞININ KÖKLERİ. Dîvân Disiplinlerarası Çalışmalar Dergisi. 2026 Aug. 1;31(61):285-317. doi:10.20519/divan.1901674