FROM HISTORICAL TRAUMA TO SACRED VIOLENCE: THE ROOTS OF ISRAEL'S SEARCH FOR THEOLOGICAL LEGITIMACY

Öz

This article examines how violence in contemporary Israeli political discourse is legitimized not merely as a military or security instrument but as a form of sacred necessity that suspends ethical scrutiny. The point of departure is the attack carried out by Hamas and Palestinian resistance groups on 7 October 2023, and the subsequent large-scale genocidal military violence in Gaza. This suggests that violence cannot be explained solely through situational security concerns but rather points to a deeper regime of legitimation shaped by the interplay of historical trauma, theological memory, and political discourse. This article does not approach sacred violence as an inevitable outcome of religious texts or as a purely strategic political reaction. Instead, it argues that sacred violence emerges from a theo-political regime of legitimacy produced through the translation of foundational traumas—such as the Babylonian Exile and the Holocaust—into contemporary political language through sacred memory. Within this framework, biblical narratives of Amalek and ḥerem are shown to be reproduced in modern political discourse not as literal theology but as mental structures that construct the enemy as a collective and ontological threat. Gaza is treated not as a conventional case study but as an analytical threshold that renders the contemporary operation of this legitimation regime visible. The normative dimension of this article foregrounds ethical hermeneutics as a response to the ahistorical and literal mobilization of sacred texts in political violence. Ethical hermeneutics re-situates sacred texts within their historical context, human interpretation, and moral responsibility, thereby challenging the notion of sacred violence as theological destiny. When combined with international humanitarian law and public ethics, this approach offers a comprehensive normative framework for limiting violence justified by claims of sacred necessity. Ultimately, this article contends that sacred violence is not inevitable but a political phenomenon open to ethical, legal, and public accountability.

Anahtar Kelimeler

• Sacred Violence
• Historical Trauma
• Theo-Political Legitimacy
• Ethical Hermeneutics
• International Law, Gaza

TARİHSEL TRAVMADAN KUTSAL ŞİDDETE: İSRAİL’İN TEOLOJİK MEŞRUİYET ARAYIŞININ KÖKLERİ

Öz

Bu çalışmada, İsrail’in siyasal söyleminde şiddetin askerî ya da güvenlik temelli bir araç olmaktan çıkıp etik sorgulamayı askıya alan kutsal bir zorunluluk rejimi içinde nasıl meşrulaştırıldığı incelenmektedir. Çalışmanın çıkış noktasını, 7 Ekim 2023 tarihinde Hamas ve çeşitli Filistinli gruplar tarafından gerçekleştirilen saldırının ardından İsrail’in Gazze’de yürüttüğü, soykırıma varan yıkıcı şiddet oluşturmaktadır. Bu bağlam, şiddetin konjonktürel bir güvenlik kriziyle açıklanamayacağını düşündürmekte; tarihsel travma, teolojik hafıza ve siyasal söylemin iç içe geçtiği daha derin bir meşruiyet arayışının varlığına işaret etmektedir. Makalede, kutsal şiddet ne doğrudan dinî metinlerin kaçınılmaz bir sonucu ne de salt stratejik rasyonaliteyle açıklanan bir siyasal refleks olarak tanımlanmaktadır. Temel argüman, kutsal şiddetin, Babil Sürgünü ve Holokost gibi kurucu travmaların kutsal hafıza aracılığıyla siyasal dile tercüme edilmesi sonucunda ortaya çıkan bir teo-politik meşruiyet rejiminin ürünü olduğudur. Bu çerçevede Tanah’ta yer alan Amalek ve Herem (toptan yok etme emri) anlatılarının, modern siyasal söylemde literal biçimde uygulanan dinî hükümler olarak değil, düşmanı kolektif ve ontolojik bir tehdit şeklinde tasavvur eden zihinsel yapılar olarak yeniden üretildiği savunulmaktadır. 7 Ekim sonrasında Gazze’de yaşananlar, bu çalışmada belirli bir vaka analizinden ziyade, söz konusu teo-politik meşruiyet rejiminin güncel işleyişini görünür kılan analitik bir odak olarak ele alınmaktadır. Çalışmanın normatif boyutunda, kutsal metinlerin ahistorik ve literal biçimde siyasal alana taşınmasına karşı etik hermenötik yaklaşım merkeze alınmaktadır. Etik hermenötik, kutsal metinleri tarihsel bağlam, beşerî yorum ve ahlaki sorumluluk çerçevesinde yeniden düşünmeyi mümkün kılarken kutsal şiddeti teolojik bir kader olmaktan çıkarmaktadır. Bu yaklaşım, uluslararası insancıl hukuk ve kamusal etik ile birlikte değerlendirildiğinde, şiddetin kutsal zorunluluk söylemiyle meşrulaştırılmasına karşı bütüncül bir normatif çerçeve sunmaktadır. Sonuç olarak makalede, kutsal şiddetin kaçınılmaz bir olgu olmadığı; etik, hukuki ve kamusal denetime açık bir siyasal olgu olarak değerlendirilmesi gerektiği ortaya konulmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Tarihsel Travma
• Teo-politik Meşruiyet
• Etik Hermenötik
• Gazze,
• Uluslararası Hukuk
• Kutsal Şiddet

Destekleyen Kurum

Yok

Etik Beyan

Makalenin tüm sorumluluğu yazara aittir

Teşekkür

Yok

Kaynakça

1. Adam, Baki, “Kutsal Toprak Mesih ve Terör,” Dini Araştırmalar 7/20 (2004): 61-72.
2. Adam, Baki, Yahudi Kaynaklarına Göre Tevrat, İstanbul: Pınar Yayınları, (2019).
3. Alexenberg, Mel, “Hamas is the reincarnation of Amalek”, 22 Ekim, 2023, erişim 17 Temmuz 2026, https://blogs.timesofisrael.com/hamas-is-the-reincarnation-of-amalek/; 22 Ekim, 2023, erişim 17 Temmuz 2026.
4. Asad, Talat, Formations of the Secular, Stanford University Press, 2003. Bu çalışmanın Türkçe baskısı için bkz. Talat Asad, Sekülerliğin Biçimleri Hristiyanlık, İslam ve Modernlik, çev. Ferit Burak Aydar, İstanbul: Metis Yayınları, 2016.
5. Assmann, Jan Cultural Memory and Early Civilization: Writing, Remembrance and Political Imagination, Cambridge: Cambridge University Press, 2011.
6. Avineri, Shlomo, The Making of Modern Zionism: The Intellectual Origins of the Jewish State, New York: Basic Books, 1981.
7. Aydın, Zehra, “7 Ekim Gerçekten İsrail’in 11 Eylül’ü mü?”, 10 Ekim 2023, erişim 17 Temmuz 2026, https://dipam.org/7-ekim-gercekten-israilin-11-eylulu-mu-israil-ve-abd-neden-bu-soyleme-sahip-cikiyor/.
8. Batuk, Cengiz ve Rabia, Mert, “Sekülerlik ve Dindarlık Arasında Sıkışmış Modern Bir Devlet Olarak İsrail,” Ondokuz Mayıs Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 43 (2017): 95-127.

9. Beaumont, Peter, “Netanyahu’s political survival in hands of far-right ministers”, 8 Mayıs 2024, The Guardian, erişim 9 Temmuz 2026, https://www.theguardian.com/world/article/2024/may/08/cant-you-kill-some-netanyahus-political-survival-in-hands-of-far-right?.
10. Biale, David, Blood and Belief: The Circulation of a Symbol Between Jews and Christians, Berkeley: University of California Press, 2007.
11. Bitton, Mijan, “Amalek and the need to name evil”, 6 Mart 2025, erişim 19 Temmuz 2026, https://blogs.timesofisrael.com/amalek-and-the-necessity-to-name-evil-zakhor/.
12. Burchill, Scott, “The war that broke Israel’s global legitimacy”, Pearls and Irritations, 12 Aralık 2025, erişim 11 Temmuz, 2026, https://johnmenadue.com/post/2025/12/israel-the-reckoning/.
13. Clark, Victoria, Allies for Armageddon: The Rise of Christian Zionism, New York: Oxford University Press, 2007.
14. Diller, Ron, “Amalek is Haman; Haman is Hamas”, 1 Nisan 2024, erişim 18 Temmuz 2026, https://blogs.timesofisrael.com/amalek-is-haman-haman-is-hamas/,.
15. Doğan, Servet ve Aydın, Mahmut, “Christian Zionism and Its Impact on USA Politics,” Milel ve Nihal 21 (2024): 47-73.
16. Dunham, Kyle C., “Yahweh War and Ḥerem: The Role of Covenant, Land, and Purity in the Conquest of Canaan,” Detroit Baptist Seminary Journal 21 (2016): 7-30.
17. Girard, René, Violence and the Sacred, Baltimore: Johns Hopkins University Press, 1979.
18. Gürkan, Salime Leyla, “Siyonizm’in Seküler ve Dinî Temelleri,” Dosya Kasım 2023.
19. Gürkan, Salime Leyla, Yahudilik, İstanbul: İSAM Yayınları, 2017.
20. Harbater, David, “Why We Must Remember Amalek Now More Than Ever”, 6 Mart 2025, erişim 19 Temmuz 2026, https://blogs.timesofisrael.com/why-we-must-remember-amalek-now-more-than-ever/.
21. Harman, Ömer Faruk, (ed.), Kur’an’da Yahudiler, İstanbul: KURAMER, 2019.
22. Herzl, Theodor, Yahudi Devleti, çev. Sedat Demir, İstanbul: Ataç Yayınları, 2007. https://www.ohchr.org/sites/default/files/documents/hrbodies/hrcouncil/sessions-regular/session60/advance-version/a-hrc-60-crp-3.pdf. https://www.theguardian.com/world/article/2024/may/08/cant-you-kill-some-netanyahus-political-survival-in-hands-of-far-right.
23. International Court of Justice (2024), Application of the Convention on the Prevention and Punishment of the Crime of Genocide (South Africa v. Israel), Hague, Netherlands.
24. Juergensmeyer, Mark, Terror in the Mind of God: The Global Rise of Religious Violence, gözden geçirilmiş 4. bs., California: California Press, 2017.
25. Kaufmann, Yehezkel, The Religion of Israel: From Its Beginnings to the Babylonian Exile, İngilizceye çev. Moshe Greenberg, Chicago: University of Chicago Press, 1969.
26. Khalil, Zein ve Fırat, Esat, “Anket: İsrail halkının hükümete ve orduya olan güveni azaldı”, 3 Ağustos 2025, erişim 7 Temmuz 2026, https://www.aa.com.tr/tr/dunya/anket-israil-halkinin-hukumete-ve-orduya-olan-guveni-azaldi/3649641.
27. Kurtzer, Yehuda, “All Eyes on Rafah: What is the ethical calculus at play for the IDF in continuing to conduct this war?”, 4 Haziran 2024, erişim 7 Temmuz 2026,https://www.hartman.org.il/all-eyes-on-rafah/.
28. Levenson, John D., The Death and Resurrection of the Beloved Son, New Haven: Yale University Press, 1993.
29. LeVine, Mark ve Cheyfitz, Eric, “Israel, Palestine, and the Poetics of Genocide Revisited,” Journal of Genocide Research (2025): 1-23, https://doi.org/10.1080/14623528.2025.2482297.
30. Lewis, Bernard, The Middle East: A Brief History of the Last 2,000 Years, New York: Scribner, 1995.
31. Liel, Lisa, “Genocide, Amalek and the Hague”, 15 Ocak 2024, erişim 17 Temmuz 2026, https://blogs.timesofisrael.com/genocide-amalek-and-the-hague/.
32. Loft, Philip, “Iran: Impacts of June 2025 Israel and US strikes and Outlook”, House of Commons Library, 22 Temmuz 2025, erişim 13 Temmuz 2026, https://researchbriefings.files.parliament.uk/documents/CBP-10292/CBP-10292.pdf.
33. “Los Angeles freeway blocked by Jewish protesters against Gaza war”, 14 Aralık 2023, Reuters, erişim 13 Temmuz 2026, https://www.reuters.com/world/us/los-angeles-freeway-blocked-by-jewish-protesters-against-gaza-war-2023-12-13/.
34. Meral, Yasin, Yahudi Kaynakları Işığında Yahudilik, İstanbul: Milel Nihal, 2025.
35. Moseley, Carys, “Reinhold Niebuhr’s Approach to the State of Israel: The Ethical Promise and Theological Limits of Christian Realism,” Studies in Christian-Jewish Relations 4 (2009): 1-19.
36. Muminov, Nurlan, Holokost Anlatısının İsrail Devlet Kimliği İnşasındaki Rolü ve Arap Ülkelerine Yönelik Dış Politikasına Etkisi, Doktora Tezi, İstanbul Üniversitesi, 2018.
37. Neusner, Jacob, Judaism and Its Social Metaphors: Israel in the History of Jewish Thought, Cambridge: Cambridge University Press, 1989.
38. OHCHR Raporu (2025), Legal analysis of the conduct of Israel in Gaza pursuant to the Convention on the Prevention and Punishment of the Crime of Genocide, 16 Eylül 2025, erişim 8 Temmuz 2026.
39. Pappé, Ilan, The Idea of Israel: A History of Power and Knowledge, London: Verso, 2014.
40. Ricoeur, Paul, Figuring the Sacred: Religion, Narrative, and Imagination, çev., David Pellaver, Minneapolis: Fortress Press, 1995.
41. Ricoeur, Paul, Oneself as Another, Chicago: University of Chicago Press, 1992.
42. Said, Edward W., The Question of Palestine, New York: Vintage Books, 1979.
43. Sand, Şlomo, Yahudi Halkı Nasıl İcat Edildi? Kitabı Mukaddes'ten Siyonizme, çev. Işık Ergüden, İstanbul: Doğan Kitap, 2011.
44. Sanger, Andrew, “Genocide Cases Before the International Court: Community Action to Enforce Fundamental Norms,” The Cambridge Law Journal 83/2 (2024): 199-205, erişim, 13 Temmuz 2026, https://www.researchgate.net/publication/385235898.
45. Sapir, Gideon ve Statman, Daniel, State and Religion in Israel: A Philosophical-Legal Inquiry, Cambridge: Cambridge University Press, 2019.
46. Sayar, Serkan, “Dinî Şiddet Tartışmaları Bağlamında Dini İnanç ve Değerler: Yahudilik, Hristiyanlık ve İslam Açısından Bir Değerlendirme,” Cumhuriyet İlahiyat Dergisi 28/1 (2024): 124-143.
47. Sayar, Serkan, Yahudilikte Şiddetin Meşrulaştırıcı Unsuru Tanah, Ankara: Eskiyeni, 2024.
48. Sapir, Gideon ve Statman, Daniel, State and Religion in Israel: A Philosophical-Legal Inquiry, Cambridge: Cambridge University Press, 2019.
49. Sapir, Gideon ve Daniel Statman. State and Religion in Israel. Cambridge: Cambridge University Press, 2019.
50. Shimron, Yonat, “A group observant Jews set out to reclaim their tradition’s focus on justice, mercy amid war in Gaza”, 1 Ağustos 2025, National Catholic Reporter, erişim 8 Temmuz 2026, https://www.ncronline.org/news/group-observant-jews-set-out-reclaim-their-traditions-focus-justice-mercy-amid-war-gaza.
51. Sizer, Stephen, Christian Zionism: Road-map to Armageddon? England: InterVarcity Press, 2004.
52. Smith, Anthony D., Chosen Peoples: Sacred Sources of National Identity, Oxford: Oxford University Press, 2003.
53. “Survey: Most Israelis Say End Gaza War, Prioritize Hostages, Hold Leaders Accountable”, 29 Ağustos 2025, erişim 7 Temmuz 2026,https://themedialine.org/headlines/survey-most-israelis-say-end-gaza-war-prioritize-hostages-hold-leaders-accountable/.
54. Taylor, Alan R., İsrail’in Doğuşu, çev. Dilek Akari, İstanbul: Pınar Yayınları, 2000.
55. Taylor, Charles, A Secular Age, Cambridge: The Belknap Press of Harvard University Press, 2007. Bu çalışmanın Türkçe baskısı için bkz. Charles Taylor, Seküler Çağ, çev. Dost Körpe, İstanbul: İş Bankası Yayınları, 2019.
56. The Rabbinic Call for Human Rights (T’ruah), “An Open Letter From 750 North American Rabbis and Cantors Responding to the Crisis in Israel and Gaza,” erişim, 13 Temmuz 2026, https://truah.org/an-open-letter-from-north-american-rabbis-and-cantors-responding-to-the-crisis-in-israel-and-gaza/.
57. Traverso, Enzo, Yahudi Modernitesinin Sonu: Muhafazakâr Bir Dönüm Noktasının Tarihi, çev. Zeynep Bursa, İstanbul: Ayrıntı Yayınları, 2016.
58. Verdeja, Ernesto, “The Gaza Genocide in Five Crises,” Journal of Genocide Research (2025): 1–23, https://doi.org/10.1080/14623528.2025.2452707.
59. Walzer, Michael Exodus and Revolution, New York: Basic Books, 1986.
60. Weber, Timothy P., On the Road to Armageddon: How Evangelicals Became Israel’s Best Friend, Grand Rapids: Baker Academic, 2004.
61. Wolfe, Patrick, “Settler Colonialism and the Elimination of the Native”, Journal of Genocide Research 8/4 (2006): 387-409.
62. Yeşiltaş, Murat, “Israel’s legitimacy crisis”, 15 Haziran 2024, erişim 7 Temmuz 2026, https://www.setav.org/en/israels-legitimacy-crisis .
63. Zerubavel, Yael, Recovered Roots: Collective Memory and the Making of Israeli National Tradition, Chicago: University of Chicago Press, 1995.