Gazâlî Tercümeleri: Osmanlı Devri ve 1928 Sonrası İçin Bir Bibliyografya Denemesi

Abstract

Gazâlî’nin eski ve yeni harflerle Türkçeye tercüme edilmiş eserlerinin bibliyografik künyelerini ihtiva eden bu çalışma, “Osmanlı Devri” ve “1928 Sonrası” şeklinde iki ana kısımdan oluşmaktadır. Tespitlerimize göre Gazâlî’nin ünlü eserleri İhyâu ulûmi’d-dîn ve Kîmyâ-yı Saâdet tercümeleri Osmanlı devrinde bütünüyle hiç basılmamışken, Tehâfütü’l-felâsife’nin ilk tercümesi de Cumhuriyet döneminde gerçekleştirilmiştir. Eyyühe’lveled’in “tercümesi” olarak Osmanlı devrinde defalarca basılan eser ise Süleyman b. Cerâ‘’a ait bir ilmihâl kitabıdır ve bu eser Cumhuriyet devrinde de sadeleştirilerek defalarca basılmıştır. 1928 sonrasında Gazâlî’den ilk metin tercümesinin hangisi olduğu, Gazalî’ye ait eserlerden hangisinin ilk kez hangi tarihte basıldığı ve Gazâlî mütercimlerinin kimler olduğu bibliyografyada ortaya konulmuş ve ulaşılabilen matbu tercümelerin künyeleri kitap adlarına göre tasnif edilerek sıralanmıştır

Keywords

• Gazâlî, Tercüme, Bibliyografya, Osmanlı devri, 1928 sonrası

Al-Ghazali Translations in Turkish: A Bibliographical Sketch of the Ottoman and Post-1928 Periods

Abstract

This article contains the bibliographical references of translations from al-Ghazali (1058-1111) in Ottoman and Modern Turkish. It covers two major periods, including the “Ottoman era” and the “Post-Alphabet Revolution era.” An historical survey of these translations shows that the translations of alGhazali s two most popular books, Ihya al-ulum al-din and Kimya-e Sa‘adat, were never fully published in the Ottoman period whereas his Tahafut al-falasifa was first translated during the Republican era. On the other hand, a pamphlet known as the translation of al-Ghazali’s Ayyuha al-walad and published several times during the Ottoman period, is actually Sulaiman ibn Jara’s catechistic book, which has also been simplified and published several times during the Republican era. The present article also contains information on the first translation from al-Ghazali after 1928, the first publication dates of his works in Turkish and their translators. Finally it gives a list of the published translations from al-Ghazali in alphabetical order.

Keywords

• al-Ghazali, Translation, Bibliography, the Ottoman Period, Post-1928 Period