HİLAFETTEN İSLAM DEVLETİNE ÇAĞDAŞ İSLAM SİYASİ DÜŞÜNCESİNİN ANA İSTİKAMETLERİ VE PROBLEMLERİ

Çağdaş İslam siyasi düşüncesi hilafet-saltanat sisteminden meşrutiyete, cumhuriyete, İslam devletine, oradan İslam demokrasisine, İslam radikalizmine doğru hareket eden, bu hareket sırasında klasik İslam siyasi düşüncesinin ana kavramlarını yeniden üreten, yeni bir sıralamaya tâbi tutan, bu arada Batıda ortaya çıkan yeni siyasi kavramları ve gelişmeleri bile isteye yahut mecburiyetler karşısında takip edip kendi kültürel şartlarının içine çekmeye çalışan bir düşünce ve uygulama süreçlerinin toplamına işaret eder. Devlet telakkisinde, din-siyaset ve yönetici-yönetilen ilişkilerinde, siyasi kültürde meydana gelen değişmeler de bu süreçlerin bir parçasıdır. İçeriye ve dışarıya dönük olarak hem muhalefet ve tenkit hem de uyum ve katılım kanallarını birlikte çalıştırmak ve buralardan aktüel değeri ve uygulanabilirliği de olan bir çözüm üretmek arzusunda ve iddiasında olan bu düşünce ve tartışmalar aynı zamanda bugünkü İslam dünyasının siyaset alanındaki kuvvet ve zaaflarını, devamlılık ve farklılaşmalarını içinde barındırması bakımından da önem taşıyor. Bu çalışma Osmanlı/Türkiye tecrübesi merkezli olarak birbuçuk- iki asırlık bir tecrübeyi siyasi düşünce, siyasi kurumlar ve siyaset üslubu üzerinden ele almakta ve değerlendirmektedir.